NOS NieuwsAangepast

Zelensky benadrukt: 'Ik blijf in Kiev' • Scholen Oekraïne twee weken dicht

liveblog gesloten

We beginnen een nieuw liveblog

We starten een nieuw liveblog op, omdat dit blog te traag wordt. De ontwikkelingen in en rond Oekraïne zijn in dit liveblog te volgen.

Opnieuw protest in Moskou tegen Russische invasie

In Moskou wordt op kleine schaal opnieuw geprotesteerd tegen de Russische invasie in Oekraïne. Demonstranten lijken direct te worden gearresteerd.

Gisteren werden er volgens mensenrechtenorganisatie OVD-Info 1862 mensen opgepakt bij demonstraties in meerdere Russische steden.

  • EPA
    Een demonstrant wordt meegenomen door agenten
  • EPA
    Een demonstrant wordt meegenomen door agenten
  • EPA
    Moskovieten leggen bloemen bij de Oekraïense ambassade in Moskou

Rutte: blij dat Poetin zelf ook op sanctielijst staat

Premier Rutte is tevreden over het sanctiepakket dat de 27 EU-landen, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben bereikt. "Als Poetin verdeeldheid wilde zaaien, heeft hij eenheid gekregen", zegt hij. Het sanctiepakket is gericht tegen het Russische regime, de persoon Vladimir Poetin en de mensen die hem steunen. Ze hebben volgens Rutte echt een impact op de Russische economie.

"Gisteravond waren er zorgen over of Poetin wel aan de lijst toegevoegd kon worden", zegt Rutte. "Hij zou dan misschien niet meer kunnen reizen en dat vonden landen te ver gaan. Maar er is vandaag toch eensgezindheid bereikt om hem op de sanctielijst te zetten."

Nederland heeft ook gepleit voor het afsluiten van Rusland van het bankensysteem Swift. "Ja, daar hebben we voor gepleit. Maar we wilden ook heel graag Poetin op die sanctielijst. Eenheid over het pakket was ook belangrijk. Uiteindelijk is nu afgesproken dat we eerst heel precies in kaart brengen wat de voor- en nadelen zijn van Rusland uit Swift zetten. Dan kan daar later nog een beslissing over genomen worden."

Swift is een wereldwijd berichtensysteem van banken. Er wordt geen geld overgemaakt via Swift. Als Rusland wordt afgesloten, worden internationale transacties door het gemis van het berichtensysteem enorm omslachtig, maar niet onmogelijk. Banken moeten dan handmatig transacties verrichten via alternatieve communicatie. In de praktijk betekent het dat het overgrote deel van Russische financiële transacties niet kan worden uitgevoerd.

Rutte: gedachten en gebeden bij Zelensky, ‘een maat van mij’

"Het is hartverscheurend wat Poetin teweegbrengt", zei premier Rutte op de persconferentie na de ministerraad, waarin de Russische aanval op Oekraïne en de Nederlandse reactie daarop zijn besproken. "Gisteren ging er nog een schokgolf door de wereld, na de Russische inval in Oekraïne - een donkere dag voor Oekraïne, voor Europa en voor de hele wereld. Vanochtend werden we opnieuw gewekt door aangrijpende beelden van Russische invallen in Oekraïne."

Volgens de premier is de Russische aanval primair een aanval op Oekraïne, maar raakt Poetin veel meer dan dat land alleen. "Het is ook een aanval op het volkenrecht, de rechtsstaat en op het besef van verhoudingen tussen staten", zegt Rutte, die verder vertelde dat hij vanmiddag heeft gebeld met de Oekraïense president Zelensky.

Gisteren sprak Zelensky al via een videoverbinding met Europese leiders. Dat heeft op Rutte persoonlijk veel indruk gemaakt. Ook tijdens het telefoongesprek van vandaag was Rutte duidelijk dat de Oekraïense leider op dat moment niet op een veilige plek was. "Nu realiseer ik me dat deze maat van mij, ik ken hem natuurlijk goed, persoonlijk bedreigd wordt." Hij zei daarbij dat hij niet zeker weet of hij de Oekraïense leider ooit weer ziet.

Rutte wilde niet speculeren over hoe groot het gevaar voor Zelensky is, maar zei wel dat zijn gedachten en gebeden bij hem zijn en dat hij hem wil bijstaan. Daarbij benadrukte de premier dat die ondersteuning niet bestaat uit militair ingrijpen.

Eerste Britse NAVO-militairen arriveren in Estland

In Estland zijn de eerste Britse militairen aangekomen ter versterking van het NAVO-bataljon dat daar is gestationeerd, op zo'n 150 kilometer van de grens met Rusland.

Een konvooi van zes tanks en andere militaire voertuigen reed vanuit het Duitse Sennelager via Polen, Litouwen en Letland naar de militaire basis van Tapa. Sinds 2017 is daar een NAVO-gevechtsgroep ondergebracht.

De Britten hebben toegezegd zo'n 850 extra militairen en uitrusting naar Estland te sturen, een verdubbeling van het aantal Britse militairen dat daar nu zit.

Scholen in Oekraïne blijven twee weken dicht

Alle scholen in Oekraïne blijven de komende twee weken gesloten. Dat heeft de Oekraïense minister van Onderwijs bekend gemaakt. Leerlingen en studenten krijgen vakantie.

Protest tegen Russische invasie in Rotterdam

Ziekenhuis beschoten in Melitopol

Op beelden is te zien hoe een ziekenhuis in de Zuid-Oekraïense stad Melitopol wordt beschoten. Op sociale media wordt gezegd dat het gaat om een aanval van Russische militairen. Het ziekenhuis ligt in het centrum van de stad.

Aanval op ziekenhuis in Zuid-Oekraïne

Het beeld lijkt heel recent, waarschijnlijk is het vandaag gemaakt. De burgemeester van Melitopol schreef vanochtend nog aan zijn inwoners dat alle ziekenhuizen in bedrijf waren, zonder vermelding van een aanval.

Poetin wil wel praten, maar op Russische voorwaarden

De Russische president Poetin is bereid om te onderhandelen met Oekraïne. Volgens het Russische staatspersbureau Tass wil Poetin daarvoor een Russische delegatie naar de Belarussische hoofdstad Minsk sturen. President Loekasjenko zou hem hebben verzekerd dat alles klaarstaat voor de komst van de delegaties.

Rusland bepaalt wel de voorwaarden voor eventuele gesprekken, zegt correspondent Iris de Graaf. "Harde woorden en willen onderhandelen bestaan naast elkaar. Poetin beschouwt Zelensky niet als gesprekspartner", zegt ze.

De Russische president wil pas gaan praten als Zelensky akkoord gaat met een neutrale status van Oekraïne. "Als Oekraïne neutraal is, is een NAVO-lidmaatschap ver weg. Bovendien is Minsk een beladen plek, nu de Belarussische president Loekasjenko samen met Poetin optrekt in deze oorlog", aldus De Graaf. "Maar Zelensky lijkt toch bereid te zijn om te praten, zolang het bloedvergieten maar stopt."

Zelensky in nieuwe video: we zijn in Kiev

De Oekraïense president Zelensky heeft in een nieuwe videoboodschap benadrukt dat hij in Kiev blijft. "We zijn hier en we verdedigen Oekraïne." Aan zijn zijde staan de premier van Oekraïne en ministers. Een van hen houdt zijn telefoon omhoog om te laten zien hoe laat het is. Met de video lijkt Zelensky geruchten over een vlucht van de regering uit het land te willen ontkrachten.

Zelensky spreekt het volk toe via sociale media

'Oekraïne herovert Slangeneiland in Zwarte Zee'

Het Oekraïense leger heeft het Slangeneiland (Ostriv Zmiejniej) heroverd op het Russische leger. Dat meldt de Oekraïense tv-zender Oekraina24 op basis van de legerleiding. Het piepkleine eilandje in de Zwarte Zee heeft strategisch weinig waarde, maar is een symbool geworden van verzet tegen de Russische invasie, doordat de grenswachten zich weigerden over te geven. Alle dertien bewakers werden vervolgens gedood.

Tegen de Russen werd gezegd dat ze "de klere kunnen krijgen":

Grenswachten zeggen tegen Russen dat 'ze de klere kunnen krijgen'

Oekraïense militairen bewaken Charkov

Oekraïense militairen verdedigen Charkov tegen Russische aanval

Enquête: meerderheid van Nederlanders tegen heropening Groningse gasvelden

Een meerderheid van 62 procent van de Nederlandse bevolking is tegen het oppompen van extra gas uit de gasvelden in Groningen om een eventueel gastekort tegen te gaan. Dat meldt het duurzaamheidsplatform Change Inc. op basis van een onderzoek van Motivaction. Door de spanningen met Rusland is de gasprijs flink gestegen.

In 2030 moet de gaswinning in Groningen volledig zijn stopgezet. Tot die tijd wordt de gaswinning geleidelijk afgebouwd. Dit jaar is wel meer gas uit Groningen nodig dan voorzien, omdat Duitsland meer gas nodig heeft en de bouw van een stikstoffabriek vertraging heeft opgelopen. Die fabriek is nodig om buitenlands gas om te zetten naar gas dat geschikt is voor Nederlandse huishoudens.

Zo'n 45 procent van de 842 ondervraagden vindt dat er meer gas moet worden ingekocht bij andere leveranciers. 54 procent is voor het stimuleren van het opwekken van alternatieve energie.

Staatssecretaris Vijlbrief zei vandaag opnieuw dat het kabinet vanwege de oorlog in Oekraïne geen extra gas gaat winnen in Groningen. Het kan alleen niet volledig worden uitgesloten. "Nee, we gaan geen extra gas winnen. Dat zou het aller-aller-allerlaatste zijn wat we doen."

Rusland gaat toegang tot Facebook beperken

De Russische mediawaakhond Roskomnadzor gaat de toegang tot Facebook beperken. Volgens de waakhond is het sociale medium betrokken bij "de schending van fundamentele mensenrechten en vrijheden". Wat de beperking precies inhoudt, is nog niet bekend.

Gisteren besloot Meta, het moederbedrijf van Facebook, een aantal Russische nieuwspagina's op te schorten. Zo is de pagina van het Russische staatspersbureau RIA Novosti offline gehaald vanwege desinformatie. Dat wordt door Rusland bestempeld als censuur.

Finland en Zweden ook in het vizier

Een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat wanneer Zweden en Finland lid van de NAVO willen worden, er 'nadelige gevolgen' zullen zijn. Beide landen zijn vandaag aanwezig bij het overleg van de lidstaten van de NAVO.

Rusland niet meer welkom op Eurovisie Songfestival

Rusland wordt uitgesloten van deelname aan het Eurovisie Songfestival in Turijn, meldt de European Broadcasting Union (EBU) op Twitter. De roep om uitsluiting klonk steeds luider: vandaag vroegen onder de publieke omroepen van Oekraïne, de Baltische staten en de Scandinavische landen daarom. Ook de AVROTROS, die verantwoordelijk is voor de Nederlandse inzending, riep de EBU vandaag op om de Russen te schorsen. "Dit is de tijd dat Europa zich moeten verenigen en laten zien waar we voor staan", zei omroepdirecteur Eric van Stade in een toelichting.

Het Eurovisie Songfestival is dit jaar in de Italiaanse stad Turijn. De finale is op 14 mei.

Polen en Tsjechië sluiten luchtruim voor Russische vliegtuigen

Polen en Tsjechië sluiten vanaf vannacht het luchtruim voor Russische luchtvaartmaatschappijen. Daarnaast zal de Poolse luchtvaartmaatschappij LOT alle vluchten naar Moskou en Sint-Petersburg opschorten. Ook in Tsjechië worden vluchten naar Rusland opgeschort.

Tussen Schiphol en Rusland worden vooralsnog meerdere vluchten per dag uitgevoerd. Het Russische staatsbedrijf Aeroflot voert samen met KLM vluchten uit tussen Amsterdam en Russische steden.

De Russische luchtvaartmaatschappij S7 heeft alle vluchten naar de Europese Unie tot 13 maart geannuleerd.

Vragen en antwoorden over Oekraïense vluchtelingen

Sinds de Russische inval in Oekraïne is een beperkte stroom vluchtelingen op gang gekomen richting het westen. In Nederland zijn nog maar enkele mensen aangekomen, wel komen er steeds meer vragen van Oekraïners die hier al waren of van hun familieleden.

In dit artikel beantwoorden we vijf vragen over Oekraïense vluchtelingen.

Meer Russische militairen op weg naar het noorden

Op een veiligheidscamera is te zien hoe Russische militairen vanochtend richting Cherson zijn gereden, nabij de Krim. Een van de militairen stapt uit en klimt in de paal om de camera naar beneden te richten.

Verkeerscamera legt vast hoe Russische troepen door Oekraïne rijden

'Russische aanval op stad ten noordoosten van Kiev mislukt'

Volgens het Britse ministerie van Defensie is het Russische leger er niet in geslaagd de cruciale stad Tsjernihiv in te nemen. De stad ligt op de route tussen Gomel in Belarus en de Oekraïense hoofdstad Kiev. Wanneer Tsjernihiv in Russische handen zou vallen, kan het Russische leger Kiev via de oostkant aanvallen. Op dit moment vindt de aanval vanuit het noorden plaats.

Op videobeelden is te zien hoe het gebouw van een regionale afdeling van de Oekraïense veiligheidsdienst SBU in Tsjernihiv in brand staat. Het gebouw zou zijn getroffen door twee raketten, maar dat is niet bevestigd.

Raad van Europa schorst Rusland

De Raad van Europa, die de mensenrechten in Europa bewaakt, schorst Rusland. De verdragsorganisatie vindt de Russische inval van Oekraïne te ver gaan. Eerder sprak een kopstuk al van een "brute verkrachting" van de beginselen van de Raad van Europa, dat 47 lidstaten telt.

Ook Rusland is lid van de de raad. Na de annexatie van de Krim in 2014 raakte het land zijn stemrecht tijdelijk kwijt, maar in 2019 werd Rusland weer volwaardig lid. In een verklaring schrijft de Raad van Europa nu dat Rusland wel lid blijft van het mensenrechtenorgaan en zich daarom te houden heeft aan onder meer het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het Kremlin heeft eerder gezegd dat Rusland uit de raad zou stappen als het tot een schorsing zou komen.

Brancheorganisatie Energie-NL zegt lidmaatschap Gazprom op

De brancheverenging van energiebedrijven, Energie-NL, breekt met de Russische gasbedrijven Gazprom en Wingas. Voorzitter Cora van Nieuwenhuizen, tot oktober vorig jaar minister van Infrastructuur en Waterstaat, heeft bekendgemaakt dat het bestuur van Energie-NL heeft besloten het lidmaatschap van de bedrijven op te zeggen. Dat betekent dat de brancheorganisatie niet langer de belangen behartigt van de twee Russische bedrijven.

Het Russische staatsgasbedrijf Gazprom is de grootste leverancier van gas aan Europa. Sinds de Russische aanval op Oekraïne klinkt er in Europese landen kritiek op de afhankelijkheid van Russisch gas. Critici zeggen dat westerse landen de oorlogskas van Poetin spekken door gas af te nemen bij Gazprom.

Vluchten uit de hoofdstad Kiev

Veel inwoners van Kiev ontvluchten de hoofdstad waardoor het verkeer muurvast kwam te zitten. Ook de ploeg van NOS-verslaggever Kees van Dam had de grootste moeite om de stad te verlaten.

Vluchten uit Kiev terwijl de bommen vallen: 'We hebben besloten te gaan'

KNVB laat clubs vrij om steun aan Oekraïne te uiten

Voetbalbond KNVB laat het clubs vrij om zelf te bepalen of het met acties "support" wil geven aan Oekraïne. De overkoepelende organisatie van het Nederlandse voetbal reageert daarmee op het verzoek van meerdere geledingen uit het amateurvoetbal, die hadden opgeroepen tot een minuut stilte bij elke wedstrijd die het komende weekeinde wordt gespeeld.

"Bij een crisis op wereldtoneel spelen wij als voetbal slechts een beperkte rol, maar het is onmiskenbaar dat het voetbal een groot deel van de mensheid verbindt", zegt de KNVB in een reactie tegen persbureau ANP. "We laten vanuit de KNVB de clubs vrij om zelf uiting te geven aan support voor Oekraïne."

Buitenlandse Zaken waarschuwt: hulp in Lviv stopt mogelijk binnenkort

Nederlanders in Oekraïne moeten er rekening mee houden dat de dienstverlening bij het steunpunt in Lviv op een bepaald moment niet meer mogelijk is. Daarvoor waarschuwt het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat erop wijst dat de veiligheidssituatie in heel Oekraïne onvoorspelbaar is.

De Nederlandse ambassade in Oekraïne opereerde tot voor kort vanuit Kiev, maar had de werkzaamheden om veiligheidsredenen afgelopen weekend verplaatst naar de westelijk gelegen stad Lviv.

Poetin roept Oekraïense militairen op heft in eigen hand te nemen

De Russische president Poetin heeft Oekraïense militairen opgeroepen het heft in eigen handen te nemen. Tijdens een bijeenkomst met de Russische Veiligheidsraad, die werd uitgezonden op tv, richtte Poetin zich direct tot hen. Met de Oekraïense militairen zou het "gemakkelijker onderhandelen" zijn dan met "de bende drugsverslaafden en neonazi's in Kiev", die de Oekraïense bevolking zouden hebben "gegijzeld", aldus Poetin.

Volgens Poetin vechten Russische militairen in Oekraïne vooral met "nationalistische milities" en minder tegen de Oekraïense strijdkrachten.

Poetin: 'Ze proberen ons de dood van vreedzame burgers in de schoenen te schuiven'

Een woordvoerder van het Kremlin zegt dat Poetin wil onderhandelen met Oekraïne op voorwaarde dat Kiev akkoord gaat met een neutrale status van het land. Het Kremlin zegt al een delegatie te hebben gevormd om de onderhandelingen mee in te gaan.

Oekraïne: Russen 'verliezen' 2800 militairen

Russische troepen hebben sinds de inval in Oekraïne zo'n 2800 militairen en 80 tanks "verloren", zegt het Oekraïense ministerie van Defensie. Het is onduidelijk of de militairen gevangen zijn genomen, gewond zijn geraakt of zijn gedood. Ook zouden meer dan 500 militaire voertuigen aan Russische zijde zijn vernietigd.

Eerder vanmiddag claimde het Oekraïense leger sinds gisteren meer dan 1000 Russische militairen te hebben gedood. De genoemde aantallen zijn nauwelijks te verifiëren.

Zelensky: 'Dit kan de laatste keer zijn dat jullie mij zien'

De Oekraïense president Zelensky heeft gisteren in een videogesprek met regeringsleiders van de EU gezegd dat dit "de laatste keer zou kunnen zijn dat jullie mij levend zien", meldt de Israelische journalist Barak Ravid op basis van twee bronnen.

Toekomst F1-team Haas ongewis na doorsnijden Russische banden

Het Amerikaanse Formule 1-team Haas wilde zich dit seizoen met roebels van de Russische hoofdsponsor Uralkali richting de middenmoot vechten. Dat zal nu op een andere manier moeten: door de oorlog in Oekraïne heeft de teamleiding met onmiddellijke ingang de banden met Rusland doorgesneden.

De toekomst van Haas lijkt daardoor aan een zijden draad te hangen.

Stedenband Groningen en Moermansk niet in gevaar

Het voortbestaan van de stedenband tussen Groningen en het Russische Moermansk staat niet onder druk nu Rusland een oorlog is gestart tegen Oekraïne. Dat laat voorzitter Marjo van Dijken van de stedenband weten aan RTV Noord. "Het wringt wel en natuurlijk is het lastig", zegt ze.

De gemeente Groningen heeft sinds 1989 een stedenband met de in Noord-Rusland gelegen stad Moermansk, op zo'n 1900 kilometer afstand van de hoofdstad Moskou.

De voorzitter benadrukt dat er geen sprake is van politieke samenwerking. "Wij hebben geen relatie met Rusland, Poetin of de politiek. Het gaat om contact tussen burgers in Groningen en Moermansk."