NOS NieuwsAangepast

Turkije waarschuwt oorlogsschepen: vaar niet naar Zwarte Zee • 12 Russische diplomaten VS uitgezet

liveblog gesloten

Ambassadeur Oekraïne in VS: 'Rusland gebruikte vacuümbom'

De ambassadeur van Oekraïne in de VS zegt dat Rusland vandaag een zogenoemde vacuümbom heeft ingezet en dat het land daarmee de afspraken in de Geneefse Conventie heeft geschonden. "De schade die Rusland poogt aan te richten in Oekraïne is groot", zei Oksana Makarova daarbij, meldt persbureau Reuters, nadat ze leden van het Amerikaanse Congres had bijgepraat over de situatie in Oekraïne.

Het is niet duidelijk waar Rusland de vacuümbom zou hebben ingezet. Ook deelde Makarova geen bewijs voor haar claim. Hoogstwaarschijnlijk doelde ze op een thermobarische bom, waarvan Rusland er meerdere in bezit heeft. Bij een ontploffing trekt zo'n bom alle zuurstof uit de lucht. Meerdere landen hebben sinds de Tweede Wereldoorlog thermobarische bommen ontwikkeld. Zo beschikt ook de VS over dergelijke wapens.

Vrijwilligers krijgen wapens in Kiev: 'De vijand klopt op de deur'

Inwoners van Kiev melden zich vrijwillig aan bij de strijdkrachten. Ze krijgen een wapen en instructie om ze enigszins voor te bereiden op wat mogelijk komt. "Ik denk dat iedereen die weerstand kan bieden dat ook moet doen", zegt een man.

Vrijwilligers krijgen wapens in Kiev: 'De vijand klopt op de deur'

Oud-wereldkampioen boksen Klitsjko: 'Ik ben Oekraïner en ik ben een vechter'

Vladimir Klitsjko is oud-wereldkampioen boksen en broer van de burgemeester van Kiev, Vitali Klitsjko. Als voormalig bokser laat hij weten klaar te zijn om voor zijn land te vechten.

Oud-bokser en burgemeester Klitsjko: 'Ik ben Oekraïner en ik ben een vechter'

Moederbedrijf Facebook gaat toegang tot RT en Spoetnik bemoeilijken

Nick Clegg, topman van Facebooks moederbedrijf Meta, laat op Twitter weten dat zijn bedrijf toegang tot Russische staatsmedia als RT en Spoetnik in de EU gaat bemoeilijken.

Volgens Clegg hebben verschillende Europese regeringen en de EU er bij Meta op aangedrongen om toegang tot de Russische staatsmedia af te sluiten.

De Europese Commissie liet zondag al weten de toegang tot RT en Spoetnik te willen afsluiten. Zij "zullen hun leugens om Poetins oorlog te rechtvaardigen en verdeeldheid te zaaien in onze unie niet langer kunnen verspreiden", aldus commissievoorzitter Von der Leyen.

26 extra Russen op sanctielijst EU

26 machtige Russen en een bedrijf zijn toegevoegd aan de sanctielijst van de EU. Onder andere de oprichters Petr Aven en Michail Fridman van de Alfa-Bank en de baas van de grootste oliemaatschappij van Rusland, Igor Setsjin, staan erop.

De sancties gaan per direct in, staat in het Europese Publicatieblad waarin alle gestraften worden vermeld. Mensen die op de sanctielijst staan kunnen niet meer bij hun geld dat in de EU op bankrekeningen staat. Ook mogen Europeanen geen geld aan hen ter beschikking stellen.

Met de nieuwe sancties richt de EU zich op de Russische elite. Mensen die Poetins regime steunen en daar economisch voordeel uit halen.

Opnieuw protest in Rusland tegen oorlog en opnieuw arrestaties

In Sint-Petersburg zijn opnieuw mensen gearresteerd die demonstreerden tegen de oorlog in Oekraïne. Dat gebeurde afgelopen dagen ook al. Het is niet duidelijk hoeveel mensen er zijn opgepakt.

Opnieuw protest in Rusland tegen oorlog en opnieuw arrestaties

Russische voetbalbond 'categorisch oneens' met besluit FIFA en UEFA

De Russische voetbalbond heeft verontwaardigd gereageerd op het besluit van de Europese en mondiale voetbalbonden om Russische teams voorlopig uit te sluiten van internationaal voetbal. "Wij zijn van mening dat deze beslissing in strijd is met de normen en principes van internationale competitie en de geest van sport. Het is duidelijk discriminerend en schaadt een groot aantal sporters, coaches, medewerkers van clubs en nationale teams, en vooral miljoenen Russische en buitenlandse fans. We behouden ons het recht voor om de beslissing van de FIFA en de UEFA aan te vechten."

Spartak Moskou, dat is uitgesloten van de achtste finales van de Europa League, zegt niks over juridische stappen, maar betreurt de uitsluiting. De club heeft het over "een voorziene, maar niettemin schokkende beslissing". "We geloven dat sport, zelfs in de moeilijkste tijden, ervoor is om bruggen te bouwen, niet om ze te verbranden. We zullen ons richten op de nationale competities en hopen dat er snel vrede komt, vrede die iedereen nodig heeft."

'Nederland wil brandstoffen aan Oekraïne leveren'

Net als andere EU-landen is ook Nederland bereid om fossiele brandstof aan Oekraïne te leveren. Dat zei minister Rob Jetten van Klimaat en Energie vandaag na overleg in Brussel. "Zodra dat verzoek er komt staan we er klaar voor."

Tijdens de ingelaste raad met ministers is besproken wat de EU kan betekenen voor het land dat door Rusland wordt aangevallen. Op korte termijn gaat het om de levering van brandstoffen. De Europese Commissie gaat dat coördineren. Meer Gronings gas uit de grond halen is daarbij volgens Jetten een "allerlaatste redmiddel in het geval van een heel groot conflict dat langer duurt". Tijdens het overleg vandaag is daar niet naar gevraagd, zei Jetten.

Een andere wens van Oekraïne is om aangesloten te worden op het Europese elektriciteitsnet. Daarmee wordt het land minder afhankelijk van Russische stroom. Het Europese netwerk van transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit (ENTSO-E) doet onderzoek hoe dat veilig en verantwoord kan. De EU-lidstaten willen daar nu extra tempo mee maken.

Turkije waarschuwt oorlogsschepen: vaar niet naar Zwarte Zee

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken heeft oorlogsschepen die van plan zijn de Zwarte Zee te betreden gewaarschuwd rechtsomkeert te maken. Onder het Verdrag van Montreux uit 1936 kan Turkije schepen de toegang tot de Zwarte Zee ontzeggen. De enige route naar de Zwarte Zee loopt via de Dardanellen en vervolgens de Bosporus, die beide onder controle van Turkije staan. Oekraïne dringt er al dagen bij Turkije op aan de zeeroutes te sluiten voor oorlogsschepen.

Verschillende belangrijke havens van Oekraïne en Rusland liggen aan de Zwarte Zee. Vooral Rusland is er veel aan gelegen om hun aanwezige oorlogsvloot in de Zwarte Zee uit te breiden. Er liggen vier schepen klaar om naar de Zwarte Zee te varen.

In normale omstandigheden kan Turkije oorlogsschepen van landen die aan de Zwarte Zee liggen niet zomaar de toegang ontzeggen, maar wel als er sprake is van oorlog. Sinds dit weekend erkent Turkije dat er door de Russische invasie in Oekraïne sprake is van oorlog. Een uitzondering is dat schepen die van plan zijn terug te varen naar hun thuishaven wel toegelaten moeten worden. Die mogen dan niet deelnemen aan oorlogshandelingen.

Turkije zit in een moeilijke positie omdat het zowel goede banden met Rusland als Oekraïne probeert te onderhouden. Wel heeft Turkije, dat ook lid is van de NAVO, de Russische inval veroordeeld.

VN-ambassadeur krijgt belletje tijdens persconferentie: '12 diplomaten moeten VS uit'

De Russische VN-ambassadeur Vassili Nebenzja werd tijdens een persconferentie gebeld. "Sorry, sta mij even toe om deze oproep te beantwoorden", zei hij. Om niet veel later te melden dat 12 Russische VN-diplomaten de Verenigde Staten uit worden gezet.

VN-ambassadeur krijgt belletje tijdens persconferentie: '12 diplomaten moeten VS uit'

Thalys vervoert Oekraïense vluchtelingen gratis

Thalys laat weten Oekraïense vluchtelingen gratis te vervoeren. Eerder lieten onder andere de Poolse, Tsjechische en Duitse spoorwegen weten hetzelfde te doen.

Raketaanvallen op Charkov in beeld

Vandaag werd de Oost-Oekraïense stad Charkov opnieuw bestookt met raketten. Daarbij vielen tientallen doden, onder wie 11 burgers. Bekijk hier beelden van de Russische aanvallen en de schade:

Raketaanvallen op Oost-Oekraïense stad Charkov

Gesprek Rusland en Oekraïne levert geen concrete toezeggingen op

Voor het eerst sinds Rusland Oekraïne vorige week binnenviel hebben delegaties van beide landen rechtstreeks met elkaar gesproken. Dat gebeurde vanmiddag in Belarus, op een niet nader genoemde locatie in de regio Gomel.

Maar na afloop van de bijeenkomst, die vijf uur duurde, was het maar zeer de vraag of de onderhandelingen een stap in de richting van vrede hebben opgeleverd. Zowel Rusland als Oekraïne was terughoudend met commentaar op de besprekingen.

Big tech onder druk om meer te doen tegen desinformatie Oekraïne-oorlog

Voor het eerst in het tijdperk van sociale media woedt er in Europa een oorlog. Het legt een zware verantwoordelijkheid op de schouders van platforms als Twitter, Facebook en YouTube. De politieke druk om hard in te grijpen groeit snel.

Met name de aanpak van desinformatie vinden bedrijven ingewikkeld, dat is iets waar ze al jaren mee worstelen. Vanwege de oorlog in Oekraïne wordt nu vaak gewezen naar Russische staatsmedia, die de propaganda van president Poetin verspreiden. Zij hebben miljoenen kijkers en volgers op Facebook en YouTube.

Oorlog in Oekraïne en sancties: hout wordt schaars

De sancties die de EU afgelopen weekend heeft afgekondigd, leggen de handel met Rusland en Belarus plat. Dit geldt ook voor de handel in hout. Nederland importeert grote hoeveelheden hout uit Rusland, Belarus en Oekraïne. Door de sancties, en de oorlog in Oekraïne valt deze import grotendeels weg.

Andere landen die hout produceren, zoals Duitsland, de Scandinavische landen en de Baltische staten, kunnen maar een klein deel van de Nederlandse houtimport opvangen. Hout zal daarom schaarser en duurder worden.

Nederlanders helpen gevluchte Oekraïners op te vangen in Polen

Inwoners van Polen bieden massaal en spontaan de helpende hand aan Oekraïners. Zo ook Remco van de Kroft en Nico Roskam. Twee Nederlanders die wonen en werken in Warschau. Samen met vrienden trokken ze naar de grens om Oekraïense gezinnen op te vangen.

Nederlanders helpen gevluchte Oekraïners op te vangen in Polen

Ook Monaco bevriest tegoeden Russen

Ook het vorstendom Monaco heeft besloten Rusland te straffen voor de invasie in Oekraïne. Monaco, dat zeer geliefd is bij welvarende Russen, heeft per direct de bevriezing van Russische tegoeden besloten. En het treft dezelfde economische sancties tegen Rusland als die van de Europese Unie, zo maakte het kabinet van prins Albert bekend.

Voorzitter volleybalbond over afzeggen WK in Rusland: 'Kunnen daar niet spelen'

Volleybalvoorzitter Sprenger over WK: 'Kunnen niet in coulissen blijven staan'

Patiënten kinderziekenhuis Kiev verplaatst naar kelder

Patiënten van een kinderziekenhuis in Kiev zijn met hun ouders verhuisd naar de kelder van het gebouw, uit angst voor een Russische aanval. "Normaal hebben we zo'n 600 patiënten. Nu zijn het er ongeveer 200. Hier zitten alleen nog de patiënten die niet thuis kunnen zijn, zonder medische hulp", vertelt het hoofd van het Ohmadyt Kinderziekenhuis. Dat ligt in het centrum van Kiev.

Verschillende patiënten zijn overgeplaatst naar ziekenhuizen in het westen van Oekraïne, maar niet iedereen kan vervoerd worden. Andere patiënten willen zelf niet overgeplaatst worden. "We krijgen hier alle medicijnen die nodig zijn", zegt een moeder van een kind dat met kanker in het ziekenhuis ligt. "Maar het eten is bijna op."

200 baby's en kinderen in kelder van kinderziekenhuis Kiev: 'Het eten is bijna op'

Shell trekt zich terug uit Rusland

Olie- en gasbedrijf Shell trekt zich vanwege de Russische inval in Oekraïne volledig terug uit Rusland. Dat heeft Shell aangekondigd. De belangen van Shell in Rusland zijn zo'n 3 miljard dollar waard. Het bedrijf heeft verschillende joint ventures met Gazprom. Shell is ook betrokken bij de Nord Stream 2-pijpleiding.

FIFA en UEFA sluiten Rusland uit

Russische teams worden volledig uitgesloten van het internationale voetbal. Dat hebben de wereldvoetbalbond FIFA en Europese voetbalbond UEFA besloten. Het gaat zowel om clubteams als nationale teams.

De beslissing betekent onder meer dat Rusland niet meedoet aan het WK voetbal in Qatar aan het eind van het jaar. Rusland moest het in de playoffs om een ticket voor het WK opnemen tegen Polen en bij winst tegen Tsjechië of Zweden. Alle drie de teams hadden eerder al gezegd dat ze zouden weigeren tegen Rusland te voetballen. Op het EK bij de vrouwen van komende zomer in Engeland zou het Russische team uitkomen tegen Nederland in de poulefase.

Ook verbreekt de UEFA de banden met de Russische oliegigant Gazprom. Het bedrijf is al jaren een grote geldschieter van de UEFA. Vorige week riep het Europees Parlement de voetbalbond al op om die banden te verbreken.

Eerdere stappen van de voetbalbonden gingen minder ver. Zo werd de Champions League-finale weggehaald uit Sint Petersburg en mochten Russische nationale teams van de FIFA niet meer onder de naam Rusland uitkomen.

Weer luchtaanvallen op Kiev en Charkov

Kort na het einde van de besprekingen tussen Oekraïne en Rusland zijn er weer luchtaanvallen uitgevoerd op Kiev en Charkov, melden Oekraïense media. In Kiev zijn twee grote explosies gehoord en in Charkov drie.

Europese hockeybond sluit Russische teams nog niet uit

Van 13 tot en met 18 april wordt de Euro Hockey League in het Wagenerstadion georganiseerd, de thuishaven van hockeyclub Amsterdam. Aan die competitie van de beste clubteams van Europa doen ook de landskampioenen van Rusland en Belarus mee. Het IOC riep vanmiddag sportbonden op om clubs en sporters uit die landen te weren van evenementen. De Europese hockeybond EHF laat weten "hoogstwaarschijnlijk gehoor te gaan geven aan die oproep".

Erich Schnoeckel, bestuurslid van Amsterdam, zegt dat zijn club graag ziet dat er gehoor wordt gegeven aan de oproep van het IOC. "We vinden het vreselijk wat er nu gebeurt in Oekraïne. Wij zouden het uiterst onaangenaam vinden als wij worden gevraagd in deze omstandigheden Russische en Belarussische sporters te faciliteren. Mocht dat zo ver komen dan zouden we ons daar zeker tegen verzetten."

Amsterdam heeft kinderen van de Oekraïense zusterclubs Vinnitsa en Sumchanka aangeboden om deze zomer zo mogelijk deel te nemen aan de sportkampen van hun club.

Demonstranten: Baudet, word jij betaald door Poetin?

Terwijl er in de Tweede Kamer werd gedebatteerd over de situatie in Oekraïne, demonstreerden voor het parlementsgebouw enkele tientallen mensen tegen de Russische inval. Ze riepen onder meer "Baudet, word jij betaald door Poetin?"

Forum-leider Baudet was de enige in het debat die geen veroordeling uitsprak over de Russische inval. Volgens hem is het conflict de schuld van het Westen, dat de Russische president in het nauw heeft gedreven. Andere partijen verweten Baudet dat hij de propaganda van het Kremlin herhaalt.

Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt het voorstel van GroenLinks om de Algemene Rekenkamer onderzoek te laten doen naar de (financiële) banden tussen Nederlandse politieke partijen en Moskou.

Demonstranten: Baudet, word jij betaald door Poetin?

Giro555 start Samen in actie voor Oekraïne

De samenwerkende hulporganisaties openen vandaag Giro555 in het kader van een nationale actie voor Oekraïne. Ze maken zich grote zorgen over de gevolgen van de grootscheepse vijandelijkheden in Oekraïne voor de inwoners van het land. Meer dan een half miljoen mensen zijn het land inmiddels ontvlucht. "Voor 44 miljoen Oekraïners dreigen de recente ontwikkelingen uit te lopen op een humanitaire ramp. Hulp is voor ieder van hen van levensbelang", stellen de hulporganisaties in een verklaring.

"Giro555 roept Nederland op om te doneren voor de mannen, vrouwen en kinderen die hard getroffen worden door de gebeurtenissen in Oekraïne", zegt Kees Zevenbergen, actievoorzitter van Giro555. "De nood is ongekend hoog. Er is behoefte aan directe noodhulp, zoals onderdak, medische zorg en schoon drinkwater. Voor miljoenen Oekraïners, onder wie 7,5 miljoen kinderen, is niets meer zeker. Zij zijn afhankelijk van humanitaire hulp en hebben onze steun nu nodig."

'FIFA en UEFA staan op het punt om Rusland te schorsen'

Wereldvoetbalbond FIFA en de Europese voetbalbond UEFA zijn van plan om Russische voetbalteams voorlopig uit te sluiten van internationaal voetbal. Dit melden diverse media, waaronder de BBC en het Duitse persbureau DPA.

De FIFA en de UEFA vergaderen maandagavond over mogelijke maatregelen tegen Rusland naar aanleiding van de inval in Oekraïne.

VS: opmars Russen niet volgens hun planning

Volgens Amerikaanse functionarissen heeft Rusland nog steeds geen controle over het Oekraïense luchtruim. Op de grond zouden Russische troepen opgerukt zijn tot aan grote Oekraïense steden als Kiev en Charkov, maar de opmars zou minder gestaag gaan dan was gehoopt.

Ook is door Amerikaanse bronnen gemeld dat Rusland 380 raketten heeft afgevuurd op Oekraïense doelen.

Volgens de Oekraïense autoriteiten zijn vandaag tijdens beschietingen in Charkov, de tweede grootste stad van het land, elf burgers omgekomen. 44 mensen raakten gewond bij de beschietingen. De gouverneur van de stad meldt dat bombardementen op woonwijken nog gaande zijn.

Het Oekraïense ministerie van Volksgezondheid meldt dat tot nu toe 352 burgers zijn omgekomen, onder wie veertien kinderen.

Overleg Oekraïne en Rusland beëindigd

Het vredesoverleg tussen Rusland en Oekraïne in Belarus is afgelopen, melden vertegenwoordigers van de delegaties. Over de uitkomst van het overleg is nog weinig bekend. De Russen beperkten zich tot de uitspraak dat ze "bepaalde punten hebben geïdentificeerd waaruit we algemene standpunten kunnen afleiden".

De diplomaten keren nu terug naar Moskou en Kiev om hun regeringen te consulteren. Het overleg moet dan ergens in de komende dagen hervat worden. Volgens adviseur Podoljak van de Oekraïense president waren de gesprekken lastig, zegt hij op Twitter. Ook verwijt hij de Russen bevooroordeeld te zijn en niet in te zien welk "destructief processen" ze in gang hebben gezet.

EPA
De Russische en Oekraïense delegaties in Belarus

Britten weren Russische schepen

Russische schepen zijn niet langer welkom in Britse havens, heeft minister van Transport Grant Shapps aangekondigd. Hij heeft in een brief alle Britse havens gevraagd om ieder schip te weren dat een Russische vlag voert, in Russisch bezit is of namens Rusland vaart. "Gezien Poetins optreden in Oekraïne heb ik duidelijk gemaakt dat deze schepen hier niet welkom zijn." Wetgeving waarmee hij het aanmeerverbod wil regelen, is volgens hem in de maak.

In de brief aan alle havens is te lezen dat het ministerie de scheepvaart fundamenteel noemt voor de internationale handel. De Britse regering wil de Russische economische belangen raken om de Russische regering zo verantwoordelijk te houden voor het optreden in Oekraïne. Het ministerie van Transport noemt het "ongepast" om Russische schepen aan te laten meren.

Hoekstra: leg Belarus dezelfde sancties op als Rusland

Nederland wil dat Belarus dezelfde strafmaatregelen opgelegd krijgt als Rusland. Dat is de inzet van Nederland bij de gesprekken over het internationale sanctiepakket, zei minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken tijdens het debat over de oorlog in Oekraïne.

In Belarus is Poetins bondgenoot Loekasjenko aan de macht. Het land steunt de Russische oorlogsvoering in Oekraïne. Vanuit Belarus zijn Russische militairen het buurland Oekraïne binnengetrokken en mogelijk gaan Belarussische militairen meevechten met de Russen. Verder heeft Belarus zijn niet-nucleaire status opgeheven, waardoor er Russische kernwapens kunnen worden gestationeerd.

Sinds gisteren heeft Belarus al te maken met nieuwe sancties. Het land krijgt een exportverbod opgelegd voor onder meer tabak, hout, ijzer, staal en cement. Belarussen die Rusland helpen bij de oorlog tegen Oekraïne kunnen bovendien persoonlijke sancties verwachten.