liveblog
NOS NieuwsAangepast

Reisbranche niet blij met Rutte • Kabinet kijkt begin januari of basisscholen eerder open kunnen

liveblog gesloten

Liveblog gesloten

Morgen zijn we er weer met een nieuw liveblog over de ontwikkelingen rondom de coronacrisis. Fijne nacht!

ANVR niet blij met opmerkingen Rutte

Reisorganisatiekoepel ANVR is niet te spreken over de "boude" uitspraken die Rutte gisteren deed over het boeken van reizen. Rutte adviseerde Nederlanders in zijn toespraak vanuit het Torentje in ieder geval tot half maart geen vakantie te boeken naar het buitenland.

"Dus als ik in 2021 op zomervakantie of op wintersport wil, dan mag dat ook niet. Daar zijn we al helemaal niet blij mee", zei ANVR-directeur Frank Oostdam in Langs de Lijn en Omstreken op NPO Radio 1. "Ik ben zeer teleurgesteld en ook een beetje boos. Iedereen moet 5 weken dicht, maar voor de reisbranche geldt 13 weken. Geen enkele branche houdt dat vol. Ook de reisbranche niet."

Oostdam verwacht dan ook overheidssteun voor de reisbranche. "Als ik hoor dat de horeca een diepvriesvergoeding krijgt voor de voorraad, dan verwacht ik dat dat wij als reisbranche, omdat we drie maanden dicht moeten, ook een compensatie krijgen", zei hij.

Verwarring in winkelstraten: wat is een essentiële winkel?

Alle winkels die geen levensmiddelen of andere basisproducten verkopen, moeten dicht blijven. In de winkelstraten was er nog wel enige verwarring:

Verwarring in winkelstraten: wat is een essentiële winkel?

Tweede Kamer: onnodige reizen vanaf Schiphol aanpakken

De coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen dat het kabinet op zoek gaat naar mogelijkheden om het aantal niet-noodzakelijke reizen vanaf luchthaven Schiphol tegen te gaan.

De partijen hebben zich geërgerd aan de beelden van drukte op Schiphol, terwijl het kabinet wil dat er zo min mogelijk wordt gevlogen en er tot medio maart geen vakanties geboekt worden. "De beelden laten zien dat deze dringende adviezen niet aan iedereen zijn besteed", zei CDA-fractievoorzitter Heerma.

De partijen willen dat het kabinet gaat kijken hoe dit het beste aangepakt kan worden.

Koning schrapt nieuwjaarsreceptie voor coronahulpverleners

Een nieuwjaarsontvangst waarbij de koning met coronahulpverleners zou praten gaat niet door vanwege de lockdown, laat de Rijksvoorlichtingsdienst weten. De bijeenkomst zou 12 januari zijn op Paleis Noordeinde, het werkpaleis van de koning. Het is niet bekend of de receptie na de lockdown alsnog plaatsvindt.

Jongeren Urk hinderen coronatestbus

Jongeren op Urk hebben meerdere keren de stekker uit een elektrische laadpaal getrokken van een bus van de GGD waarin getest wordt op het coronavirus. Daardoor vielen licht, warmte en internet uit.

Toen medewerkers er wat van zeiden is er vuurwerk naar ze gegooid, zegt wethouder Freek Brouwer op Twitter. "Ik schaam me diep."

Veertig agenten gewond na protesten in Oekraine

Ongeveer veertig politieagenten in de Oekraïense hoofdstad Kiev zijn gewond geraakt bij coronaprotesten. Een agent raakte bewusteloos na een klap op zijn hoofd. Tientallen agenten hadden brandende ogen door gas. Drie agenten moesten naar het ziekenhuis nadat ze belaagd werden door dronken betogers.

In Kiev zijn al enkele weken demonstraties tegen de coronamaatregelen gaande. Veel winkeliers zijn kwaad op de overheid vanwege de strenge maatregelen die voor het nieuwe jaar zijn afgekondigd.

President Zelensky heeft een lockdown aangekondigd die van 8 tot 24 januari duurt. In die periode moeten winkels sluiten, net als de horeca en sportscholen. Ook mogen grote groepen mensen niet meer samenkomen.

In Oekraïne zijn ongeveer 900.000 mensen besmet geraakt met het virus.

Het regent annuleringen bij dit hotel: 'We gaan in winterslaap'

In hotels mochten overnachtende gasten tot gisteravond nog uit eten en drinken. Maar vanwege de harde lockdown is dat nu niet meer toegestaan. Eet- en drinkgelegenheden in hotels moeten nu vijf weken dicht.

Ook roomservice is niet meer toegestaan. Overnachten mag nog wel, en hotels mogen net als andere horeca een afhaalfunctie bieden. Gasten moeten het eten dan zelf ophalen en op de kamer nuttigen.

Hoewel slapen dus nog wel mag, regent het bij het Conscious Hotel in Amsterdam annuleringen.

Het regent annuleringen bij dit hotel: 'We gaan in winterslaap'

Buitenlandse Zaken: hele wereld nu code oranje

Vanaf morgen geldt het reisadvies code oranje voor alle landen in de wereld. Dat betekent dat alleen noodzakelijke reizen mogelijk zijn en bij terugkomst in Nederland een quarantaineverplichting geldt.

Tot nu toe stonden alleen nog de Canarische Eilanden op geel, net als de Caribische eilanden Aruba en Bonaire. Premier Rutte kondigde in het coronadebat in de Tweede Kamer al aan dat Aruba en Bonaire op oranje zouden gaan.

De Jonge: we kunnen niet meteen vaccineren na goedkeuring EMA

Als het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) zoals verwacht maandag het coronavaccin van Biontech/Pfizer goedkeurt, betekent dat nog niet dat er meteen kan worden begonnen met inenten. Minister De Jonge van Volksgezondheid zei in de Tweede Kamer dat hij nog geen datum kan geven voor de eerste vaccinaties in Nederland.

Hij hoopt begin volgende week meer duidelijkheid te kunnen bieden over de planning van de vaccinatie. De Jonge wees erop dat na de goedkeuring van het EMA eerst de Europese Commissie nog groen licht moet geven en dat de fabrikant het vaccin ook nog moet leveren. Verder moet de Gezondheidsraad nog een advies uitbrengen over welke doelgroep het meest geschikt is voor dit vaccin.

"Er moet dus nog een hoop gebeuren. Het moet zo snel mogelijk, maar wel verantwoord."

Kabinet schoorvoetend bereid te kijken naar eerder heropenen basisscholen

Het kabinet is bereid begin januari nog eens te bekijken of de basisscholen eerder open kunnen dan op 18 januari. Maar premier Rutte zei in de Tweede Kamer dat daar niet te veel van verwacht moet worden. "Ik zeg geen keihard nee, maar ik wil ook geen valse verwachtingen wekken", zei Rutte.

Verschillende partijen zijn niet gelukkig met de langdurige sluiting van de basisscholen, omdat ze vrezen voor onderwijsachterstanden. D66 en PvdA stellen voor om te kijken of de sluiting een week korter kan duren.

Premier Rutte wees erop dat je daar dan al rond 3 januari een beslissing over moet nemen. "En dan weten we nog heel weinig over de effecten van lockdown en de feestdagen." Omdat de Kamer bleef aandringen zegde Rutte toch toe dat het kabinet er begin januari naar zal kijken. "Maar word niet boos als het niet blijkt te kunnen", voegde hij eraan toe.

Kabinet gaat met maatschappijen praten over minder vliegen

De premier roept Nederland nogmaals op alleen echt noodzakelijke reizen te maken naar het buitenland. "Als je nu nog zo onbeschaamd bent om op wintersport te gaan, dat is echt asociaal!" Het is ook niet meer de bedoeling dat mensen naar Aruba of Bonaire reizen voor vakantie. Ook voor die Caribische eilanden geldt nu code oranje. Het waren de laatste twee overzeese delen van het Koninkrijk die nog geen negatief reisadvies hadden.

Minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat gaat de luchtvaartmaatschappijen nogmaals wijzen op het negatief reisadvies dat voor bijna de hele wereld geldt. Dat heeft premier Rutte toegezegd in de Tweede Kamer, waar verschillende partijen zich ergeren aan beelden van drukte op Schiphol, terwijl winkels en scholen dicht moeten.

Volgens Rutte is er, als dat gesprek onvoldoende effect heeft, alleen nog een algeheel vliegverbod mogelijk om in te grijpen. "Maar geloof me, dat wil niemand. We kunnen niet de hele burgerluchtvaart stilleggen."

Oproep Rutte: koop bij lokale kleine ondernemer

Premier Rutte roept Nederlanders op om ook boodschappen te doen bij kleinere winkels in de buurt of in de stad, zoals de lokale wijnhandel, een schrijfwarenwinkel of boekhandel. Ook ziet hij dat de kerstcadeaus vooral online gekocht zullen worden bij winkels met een uitgebreide site.

Veel kleinere winkels hebben zo'n website niet. Rutte hoopt dat er dan iets gekocht wordt via de telefoon. Maar het is weer niet de bedoeling dat de aanschaf dan ook aan de winkeldeur wordt opgehaald. "Dat zorgt weer voor meer bewegingen en dat moeten we nu net niet hebben."

Hij gaat staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken vragen of ze een oplossing kan bedenken. Het CDA en de ChristenUnie zijn blij dat Rutte in de bres springt voor de lokale middenstand.

Helaas, deze tweet is niet meer beschikbaar

Rutte: pas versoepelingen als effect feestdagen duidelijk is

Pas als duidelijk is welk effect de feestdagen hebben gehad op het aantal besmettingen, gaat het kabinet kijken of versoepeling van de lockdown mogelijk is. Dat heeft premier Rutte gezegd in de Tweede Kamer. Hij hoopt dat iedereen zich aan de regels houdt.

Verschillende partijen willen weten onder welke omstandigheden versoepelingen mogelijk zijn, maar volgens Rutte is het lastig om daar een duidelijk antwoord op te geven. Een belangrijke factor is het aantal IC-opnames per dag. Als dat onder de tien per dag zakt en ook andere cijfers positief zijn, dan kan er gekeken worden naar versoepelingen.

Als de gisteren afgekondigde lockdown het beoogde effect heeft, verwacht Rutte dat dat moment rond 12 januari bereikt wordt. Dat is ook het moment waarop het kabinet weer een nieuwe afweging maakt. Eventuele wijzigingen kunnen dan een week later worden ingevoerd.

Eenmalige vergoeding voor non-fooddetailhandel

Het kabinet trekt extra geld uit voor hulp aan de non-fooddetailhandel. Deze winkels krijgen een vergoeding voor hun al gekochte voorraad, die ze nu niet meer kunnen verkopen. Het gaat om een eenmalige vergoeding, die nog extra uitgewerkt moet worden.

Het gaat om bijvoorbeeld kledingwinkels en cadeauwinkels, die hun voorraad na de lockdown niet meer kunnen verkopen omdat die bijvoorbeeld uit de mode is. Deze week worden meer details bekend.

De nieuwe regeling lijkt op de extra steun die de horeca ook heeft gekregen. Zij kunnen een subsidie krijgen omdat ze bijvoorbeeld bier of eten hebben ingekocht dat ze niet meer kunnen verkopen. De regeling wordt ook wel de ijskast-subsidie genoemd.

Veel winkeliers hebben een voorraad aangelegd speciaal voor de decembermaand.

Zo ook de eigenaar van een kledingzaak in Almelo, die baalt dat zijn winkel dicht moet:

Kledingwinkel van Sevan is dicht: 'ik vind het echt belachelijk'

Zo ziet de eerste dag van de lockdown er uit

De eerste dag van de lockdown zorgt voor bijna lege straten. Omdat niet-essentiële winkels dicht zijn en omdat iedereen zoveel mogelijk thuis moet werken, is het rustig op straat, op de wegen en in het openbaar vervoer. Een kleine sfeerimpressie van de eerste dag in lockdown.

  • ANP
    Het is rustig op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam
  • ANP
    Medewerkers plakken stickers over de sluiting op het raam van de Bijenkorf in Amsterdam
  • ANP
    De Dam is net als in het voorjaar verlaten
  • ANP
    Een leeg Museumplein
  • ANP
    Ook het Centraal Station in Utrecht is nagenoeg leeg

Koepel van kerken: blijf zoveel mogelijk thuis en volg diensten digitaal

Het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken, waar 31 kerkgenootschappen bij horen, roept kerkgangers op om tijdens de lockdown zoveel mogelijk thuis te blijven. "Maak gebruik van de mogelijkheid om kerkdiensten digitaal uit te zenden en mee te maken."

Wanneer er redenen zijn om toch fysieke diensten te houden, roept de organisatie op om dat met maximaal dertig kerkgangers te doen, exclusief personeel. "Het is duidelijk dat het ter bestrijding van de covid-19-pandemie noodzakelijk is voor de periode tot 19 januari extra maatregelen te nemen."

Voor gebedshuizen geldt een uitzondering op de lockdown. Er gelden geen regels voor het totaal aantal aanwezigen maar het advies is maximaal dertig personen. De bezoekers moeten een vaste zitplaats hebben en 1,5 meter afstand houden.

'Grootste deel pakketpunten in winkels blijft open'

Boekwinkels, bouwmarkten en sigarenzaken hebben vandaag gedwongen hun deuren gesloten. Maar de pakketpunten in het grootste deel van die winkels blijft open, terwijl dat de ondernemers nauwelijks iets oplevert.

"Het is goedkoper om dicht te gaan", zegt Eric Herni, eigenaar van boekwinkel The Read Shop in Almere Haven. Toch is zijn winkel open voor pakketklanten. "De opbrengst van de pakketten zelf is centenwerk, niet eens genoeg om de stroom te betalen." Wel krijgt hij een bedrag per uur van PostNL zolang hij open is.

Niet-essentiële winkels mogen open als ze 30 procent essentiële producten verkochten

Door de nieuwe lockdown die sinds vanochtend van kracht is mogen alleen essentiële winkels open. Dat zijn winkels die producten voorkopen die gelden als eerste levensbehoefte, zoals eten, drinken en medicijnen. De overheid heeft een lijst gepubliceerd van winkels die open mogen.

"Er blijft heel veel onduidelijk onder winkeliers", zegt Jan Meerman, directeur van winkeliersbranchevereniging INretail. "Wanneer ben je essentieel en wanneer niet?" Kort gezegd mag een niet-essentiële winkel open, uitsluitend om essentiële producten of diensten te verkopen, als die voor de lockdown inging al ten minste 30 procent van de omzet uitmaakten.

Temperatuurcheck en persoonsgegevens afstaan in ruil voor avondje uit in Peking

In de Chinese hoofdstad Peking is de horeca open. De voorwaarden voor een avondje uit zijn streng: uitbaters moeten alles grondig schoonhouden en gasten kunnen alleen naar binnen als ze privacygevoelige informatie delen.

Temperatuurcheck en persoonsgegevens afstaan in ruil voor avondje uit in Beijing

'Extra personeel nodig in de ziekenhuizen'

De instroom in de ziekenhuizen neemt dermate toe, dat er toch weer extra zorgpersoneel moet worden ingezet met de feestdagen. In het huidige tempo is voor het eind van het jaar het aantal covidpatiënten in de tweede golf dat van de eerste gepasseerd.

Dat zei Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, op zijn wekelijkse persmoment. Hij wees erop dat de bezetting van de ziekenhuizen wekenlang met zo'n 8 procent tot 10 procent daalde.

Nederlandse ggz maakt zich zorgen om jeugd tijdens lockdown

De Nederlandse ggz maakt zich zorgen over het sluiten van de scholen vanwege de lockdown en vreest een toename van het aantal kinderen en jongeren die mentale problemen krijgen.

"De eerste lockdown liet al zien dat met name kwetsbare kinderen en jongeren hard geraakt worden als ze verstoken zijn van gewoon sociaal verkeer. Angst, depressieve gevoelens en suïcidaliteit namen in die periode toe, kwetsbare kinderen raakten buiten beeld", zegt een woordvoerder.

De brancheorganisatie roept het kabinet dan ook op om de scholen uiterlijk 20 januari weer open te doen en daarna open te houden. "Laten we er met zijn allen voor zorgen dat kinderen en jongeren door deze coronaperiode niet onnodig worden belet in hun ontwikkeling."

GGD: vervroegd besluit over vaccin is goed nieuws

De GGD noemt het goed nieuws dat het EMA acht dagen eerder dan gepland, met een besluit over goedkeuring voor het coronavaccin van Pfizer/BioNTech komt. "We kunnen hierdoor mogelijk iets sneller beginnen met vaccineren", zegt een woordvoerder. "Maar zeker niet acht dagen eerder."

De GGD ging er eerder van uit dat er begonnen kon worden in de loop van januari, en houdt daaraan vast. "We snappen dat het vaccineren snel moet beginnen, maar zorgvuldigheid en veiligheid staan bij ons voorop."

Wanneer het vaccineren dan wel kan starten, kon de woordvoerder nog niet exact zeggen. "Er moeten eerst nog wat stappen worden gezet zodat we kunnen garanderen dat het vaccin veilig is. Locaties en personeel zijn niet het probleem."

Wisselende regels voor gedeeltelijk overdekte ijsbanen

Ondanks het verbod op binnen sporten blijven meerdere overdekte kunstijsbanen voorlopig open. Onder meer de banen in Den Haag, Utrecht, Haarlem en Deventer melden dat schaatsliefhebbers welkom zijn. Op deze banen is het ijs overdekt en is het middenterrein (deels) open.

Twee vergelijkbare ijsbanen, in Breda en Hoorn, moeten van hun veiligheidsregio wel sluiten. "Die verschillen komen doordat in de coronaregels alleen wordt gesproken over binnen en buiten sporten en daar zit niets tussenin", zegt voorzitter Dennis van Rijswijk van de Vereniging Kunstijsbanen Nederland (VKN). "De verschillende veiligheidsregio's interpreteren die regels steeds anders. Daardoor moet een ijsbaan op de ene plek dicht, terwijl die ergens anders wel open mag blijven."

De VKN is niet van plan om bij de landelijke overheid te pleiten voor eenduidiger regels. "Dan ben ik bang dat die laatste banen ook dicht moeten."

De Jaap Edenbaan in Amsterdam heeft helemaal geen dak en ook daar blijven schaatsers welkom. De volledig overdekte ijsbanen vallen onder de regels voor binnen sporten en die blijven de komende vijf weken gesloten voor recreanten. In Heerenveen en Dordrecht mogen topsporters wel blijven trainen.

ANP
De Vechtsebanen in Utrecht

Laatste schooldag door lockdown: 'Ik ga mijn vrienden missen'

Vanaf morgen zijn alle scholen gesloten vanwege de strenge lockdown. Leerlingen van basisschool Atlantis in Amersfoort zeggen dat ze hun vrienden gaan missen, maar snappen ook dat de sluiting van scholen nodig is.

Laatste schooldag door lockdown: 'ik ga mijn vrienden missen'

Kuipers: als aantal ziekenhuisopnames blijft toenemen komen we op piek november

Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg ziet een duidelijke stijging van het aantal ziekenhuisopnames. "De stijging gaat snel, als je deze lijn doortrekt dan zitten we aan het eind van de maand op hetzelfde niveau als de piek van eind oktober, begin november."

Hij verwacht dat ook de eerste dagen van januari een stijging te zien zal zijn. "Dan komen we boven die piek uit", verwacht Kuipers. De piek lag in het najaar rond de 2500 bezettingen.

Dat betekent dat er hard gewerkt moet worden in de ziekenhuizen, zegt Kuipers. "De druk is al hoog en dat geldt dan ook voor de eindejaarsvakantieperiode."

'Aantal ziekenhuisopnames blijft komende tijd stijgen'

Kamerleden willen dat basisscholen zo snel mogelijk weer open gaan

Verschillende partijen in de Tweede Kamer zijn ongelukkig met de langdurige sluiting van het basisonderwijs die het kabinet gisteren afkondigde. D66 en PvdA willen dat de basisscholen zo snel mogelijk weer open gaan. GroenLinks wil dat het kabinet het besluit terugdraait.

"Alsjeblieft, kom hiervan terug", zei GroenLinks-leider Jesse Klaver in het Kamerdebat over de nieuwste coronamaatregelen. "De prijs is te hoog." Volgens Klaver zal het leiden tot grote onderwijsachterstanden, vooral bij kinderen die toch al kwetsbaar zijn.

Bijna tweeduizend patiënten opgenomen in het ziekenhuis

Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 6682 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 1807 minder dan gisteren werden gemeld.

Er zijn 262 nieuwe coronapatiënten opgenomen op de verpleegafdelingen in het ziekenhuis, meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Dat zijn 78 nieuwe opnames meer dan gisteren.

Op de intensive care werden 46 nieuwe patiënten opgenomen, bijna allemaal doorgestroomd vanaf de verpleegafdelingen. Dat zijn 10 nieuwe opnames meer dan gisteren.

In totaal liggen er nu 1954 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren: 1872), van wie 524 op de IC (gisteren: 503). Er zijn dus meer coronapatiënten opgenomen dan ontslagen of overleden.

Bij het RIVM zijn 86 overleden covid-patiënten gemeld. Gisteren werden nog 35 doden gemeld. De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 57 doden per dag, tegen 48 doden per dag een week eerder. Dat zijn doden van wie bekend is dat ze het coronavirus droegen; volgens het CBS ligt het werkelijke aantal doden hoger.

Hoe snel het aantal doden verder stijgt hangt mede af van het aantal besmettingen in verpleeghuizen. Er zijn nu 601 verpleeghuizen waar de afgelopen twee weken minimaal één coronabesmetting is vastgesteld. Een week geleden waren dat er 556. Op het hoogtepunt van de eerste coronagolf, op 15 april, waren er 828 verpleeghuizen met minimaal één besmetting.

Aantal besmettingen lager door storing

Het aantal besmettingen vandaag en de afgelopen twee dagen is lager door problemen met het computerprogramma HPZone bij de GGD. Dat laat de GGD weten aan de NOS. Het aantal besmettingen van gisteren en eergisteren valt dus eigenlijk hoger uit dan gemeld.

Dat geldt ook voor de besmettingen die vandaag worden bekendgemaakt. Het gaat om zo'n 6000 positieve tests die nog moeten worden ingehaald. Dat gebeurt de komende dagen, verwacht de GGD, en dat betekent dat het aantal positieve tests de komende dagen hoger zal uitvallen.

RIVM mist nog 6000 meldingen van afgelopen dagen door storing bij GGD

VVD: We grijpen niet te laat in, verwijt is te gemakkelijk

Regeringspartij VVD vindt het te gemakkelijk om te zeggen dat het kabinet te lang heeft gewacht met strengere coronamaatregelen. In het Tweede Kamerdebat over de lockdown vinden oppositiepartijen zoals de PvdA en SP dat het kabinet veel eerder had moeten ingrijpen. Maar VVD-fractievoorzitter Dijkhoff wijst de kritiek van de hand, omdat het met terugwerkende kracht gemakkelijk is om te zeggen.

Het kabinet heeft geprobeerd om geen harde maatregelen af te kondigen, terwijl dat weer grote gevolgen heeft voor allerlei sectoren. "Met terugwerkende kracht is het altijd gemakkelijk om te zeggen dat het anders had gemoeten", benadrukt Dijkhoff.

De VVD vindt het ook jammer dat scholen moeten sluiten en kerken geen strengere regels krijgen opgelegd, omdat dat vanwege de godsdienstvrijheid niet kan. Dijkhoff vraagt de kerken nadrukkelijk om het aantal bezoekers te beperken. "Zij moeten zich ook matigen. Ik doe een oproep aan de kerken. Koester je rechten en gebruik dat niet ten volle."

In het debat heeft oppositiepartij PVV vooral kritiek op het nieuwe besluit om niet-essentiële winkels te sluiten. PVV-leider Wilders zegt dat de meeste besmettingen thuis plaatsvinden en niet in de horeca of in drukke winkelstraten. De PVV wil volledige compensatie voor winkeliers en de café- en restauranteigenaren.