liveblog
NOS NieuwsAangepast

Oekraïne: Russen veroveren 42 dorpen • Satellietbeelden tonen mogelijk massagraf bij Marioepol

liveblog gesloten

FD: Amsterdam Trade Bank staat te koop

De Amsterdam Trade Bank (ATB), die onder meer in handen is van de Russische oligarch Michaïl Fridman, staat te koop. Verschillende bronnen melden aan het FD dat ATB actief investeerders benadert met een aanbod om activiteiten over te nemen. De directie heeft "op dit moment geen commentaar".

De bank heeft het volgens de krant moeilijk door sancties van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. In de Europese Unie staat de bank niet op de zwarte lijst.

ATB is een dochteronderneming van Alfa Bank, die deels in handen is van Fridman.

Oekraïne: Russen veroveren 42 dorpen in regio Donetsk

Russische militairen hebben vandaag 42 dorpen in de Donetsk-regio in het oosten van Oekraïne veroverd. Olena Symonenko, een woordvoerder van president Zelensky, heeft dat gezegd op de Oekraïense televisie.

"Vandaag zijn 42 dorpen toegevoegd op de lijst van bezette dorpen", zegt ze. "Dit gaat ten koste van de regio Donetsk. Het is vandaag gebeurd en mogelijk heroveren onze troepen ze morgen weer."

'Russische raketten verwoesten spoor bij Novomoskovsk'

Drie Russische raketten hebben een deel van een spoorweg bij de stad Novomoskovsk in het oosten van Oekraïne verwoest. Dat meldt de gouverneur van de regio Dnjepropetrovsk, Valentyn Reznitsjenko, op Telegram.

Bij de aanval zouden vijf mensen gewond zijn geraakt: twee mannen en drie vrouwen. Ze liggen volgens Reznitsjenko in het ziekenhuis.

Prijzen in Russische exclave Kaliningrad zijn - na de EU-sancties - soms wel verdubbeld

De westerse sancties tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne beginnen pijn te doen in de portemonnee van inwoners van de Russische exclave Kaliningrad. Het afgelegen stukje land is erg afhankelijk van handel met EU-buurlanden, waardoor de prijzen explosief zijn gestegen, blijkt uit gesprekken met inwoners. Lees het volledige artikel hier:

Djokovic noemt weren Russen op Wimbledon 'belachelijk', Svitolina wil voorbehoud

Het besluit van de organisatie van Wimbledon om Russische en Belarussische tennissers te weren vanwege de oorlog in Oekraïne leidt tot beroering in de tenniswereld. Tennisbonden ATP en WTA zijn boos, Novak Djokovic noemt het besluit belachelijk en de Oekraïense Elina Svitolina vindt dat er een uitzondering moet worden gemaakt voor tennissers die zich uitspreken tegen de Russische regering.

12.000 Oekraïense vluchtelingen openen bankrekening in Nederland

Zo'n 12.000 Oekraïense vluchtelingen hebben sinds het begin van de Russische inval een betaalrekening geopend in Nederland. Dat meldt de Nederlandse Vereniging van Banken.

Dat is ongeveer een derde van alle Oekraïense vluchtelingen die tot nu toe naar Nederland zijn gekomen.

Begin deze maand maakten de banken bekend hun processen gestroomlijnd te hebben in overleg met toezichthouders, de overheid en gemeenten. Hierdoor konden Oekraïense vluchtelingen versneld aan een bankrekening komen.

Vluchtelingen die nog geen rekening kunnen openen omdat ze bijvoorbeeld geen geldig paspoort hebben, kunnen bij de gemeenten waarin zij verblijven een tijdelijke prepaid betaalpas krijgen. Tot nu toe zijn zo'n 13.000 van deze passen aan gemeenten geleverd.

Zuckerberg en Kamala Harris niet meer welkom in Rusland

Facebook-oprichter Mark Zuckerberg en de Amerikaanse vicepresident Harris zijn niet meer welkom in Rusland. De Russen kwamen vandaag met sancties tegen 29 Amerikanen, onder wie dus Harris en Zuckerberg.

De maatregel is volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken een reactie op de Amerikaanse sancties tegen Russische overheidsfunctionarissen en hun familie. Naast Zuckerberg en Harris staan op de lijst ook onder anderen de directeur van Linkedin, Ryan Roslansky, en de directeur van de Bank of America.

  • AFP
    Mark Zuckerberg
  • EPA
    Kamala Harris

Bussen met evacués uit Marioepol aangekomen in Zaporizja

Drie bussen met in totaal 79 evacués uit Marioepol kwamen vandaag aan in Zaporizja. Eerder waren meerdere pogingen om de stad te ontvluchten mislukt vanwege de beschietingen.

Evacuees uit Marioepol komen aan in Zaporizja

Satellietbeelden tonen mogelijk massagraf bij Marioepol

Satellietbeelden tonen volgens het Amerikaanse bedrijf Maxar een massagraf op zo'n 20 kilometer van Marioepol. De graafwerkzaamheden in Mangoesj begonnen rond 23 maart. Op een foto van 3 april is te zien dat er veel meer ruimte is weggegraven en dat er zo'n 200 nieuwe graven zijn.

Burgemeester Bojtsjenko van Marioepol zei vandaag dat Russische militairen lijken van honderden Oekraïners in massagraven buiten de stad begraven om "militaire misdaden" te verhullen.

  • Maxar Technologies
    Een foto van de begraafplaats op 19 maart: boven zijn nog geen graven te zien
  • Maxar technologies
    Een foto van de begraafplaats op 3 april: boven zijn zo'n 200 graven te zien

Burgemeester Marioepol: 'Nog ongeveer 100.000 mensen in de stad'

Nog altijd zijn er zo'n 100.000 mensen in de zwaar beschadigde stad Marioepol, maakt burgemeester Bojtsjenko bekend. Volgens de burgemeester wachtten rond 15.00 uur nog ongeveer tweehonderd mensen op bussen die hen uit de stad zouden evacueren. Woensdag werden zo'n 80 mensen geëvacueerd, meldt hij.

Eerder vandaag zei de Russische defensieminister Sjojgoe dat Marioepol in handen gevallen is van Russische troepen. President Poetin feliciteerde hem en zei dat "de operatie om Marioepol te bevrijden succesvol is verlopen". Het terrein van de staalfabriek Azovstal is echter nog niet volledig in handen van de Russen. Zij hebben het complex volgens Sjojgoe omsingeld. De Amerikaanse president noemt het twijfelachtig of de claim van Poetin juist is. "Er is geen bewijs dat Marioepol volledig is gevallen."

Volgens de burgemeester "is en blijft Marioepol een Oekraïense stad, wat er ook wordt beweerd". Hij weet niet hoeveel burgers er nog op het Azovstal-complex aanwezig zijn, maar schat hun aantal op zo'n 300 tot 1000. Ook is er nog een groep militairen aanwezig. Volgens Rusland zijn dat er nog zo'n 2000.

AFP
Inwoners van Marioepol

Oekraïners krijgen makkelijker asiel in de VS

Het wordt makkelijker voor Oekraïense vluchtelingen om asiel aan te vragen in de VS. Dat kondigde de Amerikaanse president Biden vandaag aan, naast het extra militaire steunpakket voor Oekraïne.

De Oekraïners kunnen op basis van het nieuwe zogeheten 'Uniting for Ukraine'-programma een verblijfsvergunning van twee jaar krijgen. Om in aanmerking te komen, moeten ze aantoonbaar tot en met minstens 11 februari in Oekraïne gewoond hebben. Op dit moment zijn er 15.000 Oekraïners naar de VS getrokken. In totaal worden er ongeveer 100.000 toegelaten. Biden zegt dat Oekraïners die al familie hebben in de VS versneld een visum kunnen aanvragen om de doorstroom te vergemakkelijken.

Normaal gesproken moeten vluchtelingen die niet via de grens met Mexico komen in hun land van herkomst of een ander land waarin zij verblijven een aanvraag indienen, maar voor de Oekraïners wordt een uitzondering gemaakt omdat de VS zijn diplomaten uit het land heeft geëvacueerd.

Tegelijkertijd kondigde de Amerikaanse regering aan een einde te maken aan de route die veel Oekraïners namen om via Mexico het land binnen te komen. Tot nu toe konden zij zonder problemen naar Mexico reizen en werden ze dan doorgelaten bij de grens met VS, waar de meeste andere mensen aan de grens werden geweigerd.

Biden kondigt groot nieuw militair steunpakket voor Oekraïne aan

De Amerikaanse president Biden heeft een nieuw militair steunpakket voor Oekraïne aangekondigd met een waarde van 800 miljoen dollar (ongeveer 735 miljoen euro).

Het steunpakket bestaat onder meer uit tientallen houwitsers, munitie en extra tactische drones. Volgens hem is er slechts beperkt de tijd om Oekraïne te steunen in de voorbereidingen voor de volgende fase in de oorlog. Het militaire materieel wordt volgens Biden "direct naar de frontlinies van de vrijheid" gestuurd.

Biden zei eveneens dat de VS alle schepen die onder Russische vlag varen of in bezit zijn van Russen uit zijn havens gaat weren.

Half miljoen Oekraïners afgevoerd naar Rusland? 'Alarmbellen rinkelen'

Zo'n 500.000 Oekraïners zijn naar schatting sinds het begin van de oorlog in Rusland terechtgekomen. Rusland noemt het een humanitaire missie, terwijl Oekraïne het regelrechte ontvoeringen vindt. President Zelensky spreekt van deportaties en een parlementslid riep het Rode Kruis op vermiste landgenoten op te sporen in Rusland.

"Het is heel moeilijk om zicht te krijgen op wat er allemaal precies gebeurt, maar de verhalen doen wel alarmbellen rinkelen", zegt Ruslandkenner Hubert Smeets. "Oekraïne wijst naar de deportaties in de Sovjetunie en 'filtratiekampen' tijdens de Tsjetsjeense Oorlog en die associatie is begrijpelijk." Lees hieronder het volledige verhaal:

In beeld: Spaanse en Deense premier bezoeken beschadigd Borodjanka

De Deense premier Frederiksen en de Spaanse premier Sánchez bezochten vandaag het zwaar beschadigde Oekraïense stadje Borodjanka. Daar werd hevig gevochten tot de Russen zich terugtrokken. Volgens premier Zelensky zijn hier misschien wel meer mensen vermoord dan in Boetsja.

Borodjanka wordt vaker bezocht door hooggeplaatste Europese politici die naar Kiev komen om te spreken met president Zelensky. Zo liep Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad, hier eerder rond en ook de Poolse president Duda.

  • EPA
    De premiers Sánchez en Frederiksen in Borodjanka
  • AFP
    Sánchez loopt langs een uitgebrand militair voertuig
  • EPA
    Een soldaat staat op wacht bij het bezoek van de Spaanse en Deense premier
  • EPA
    Eerder bezocht Charles Michel Borodjanka
  • EPA
    In het gebied zijn veel gebouwen verwoest
  • EPA
    Ook de Poolse president Duda bezocht het gebied

Opnieuw gevangenenruil met Rusland: 19 Oekraïners vrijgelaten

Rusland heeft 19 gevangengenomen Oekraïners vrijgelaten in een gevangenenruil. Dat bevestigde de Oekraïense vicepremier Veresjtsjoek. Volgens haar gaat het om tien soldaten en negen burgers.

Een aantal van de teruggekeerde Oekraïense krijgsgevangenen is gewond, zegt zij. Verestsjoek maakt geen melding van de overdrachtslocatie en hoeveel Russische krijgsgevangenen Oekraïne heeft vrijgelaten. Al zeker vijf keer eerder lieten de twee landen krijgsgevangenen vrij na een deal.

Hoeveel krijgsgevangenen beide landen nu in handen hebben, is lastig vast te stellen. Half maart sprak president Zelensky nog van bijna duizend Russische en pro-Russische krijgsgevangenen sinds het begin van de oorlog.

Persbureau DPA meldt dat volgens Russische informatie "al enkele duizenden" Oekraïners gevangen zijn genomen.

'Europees dieseltekort niet uitgesloten bij boycot Russische olie'

Een Europese boycot van Russische olie betekent dat de prijzen voor diesel aan de pomp nog verder stijgen, verwacht de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie (VNPI). De vereniging sluit ook niet uit dat er tekorten in Europa gaan ontstaan, meldt een woordvoerder aan ANP. "Een duivels dilemma, want de olie-opbrengsten komen ten goede aan Poetin, maar een boycot heeft grote consequenties", zegt de woordvoerder.

Rico Luman, econoom transport en mobiliteit bij ING, zegt dat de dieselprijzen de afgelopen tijd al veel sterker zijn gestegen dan benzine. Als Russische olie en diesel inderdaad (op termijn) in de ban worden gedaan kan dat de prijzen verder opstuwen. Het betekent onder meer dat schepen naar het Midden-Oosten zullen moeten varen voor soortgelijke olie. "Dat heeft in principe een prijsopdrijvend effect." Luman verwacht dat een boycot geleidelijk zal worden ingevoerd, zodat er tijd is om alternatieven te vinden. Een meerderheid van de EU-landen wil een ban op Russische olie en diesel, maar het is allerminst zeker of dat EU-besluit er komt omdat ieder land een veto heeft.

Russen zetten alle medewerkers van Baltische consulaten uit

Rusland heeft besloten de consuls en alle medewerkers van de consulaten van Estland, Letland en Litouwen het land uit te zetten, meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. De uitzetting is volgens de Russen een reactie op het besluit van Litouwen en Letland om de diplomatieke relaties met Rusland terug te schroeven. Ook is het een reactie op het sluiten van het Russische consulaat in Litouwen en het wegsturen van de Russische ambassadeur.

Volgens Moskou hebben landen sinds de start van de - zoals zij het noemen - 'militaire operatie' in Oekraïne meer dan vierhonderd Russische diplomaten uitgezet en wordt op iedere uitzetting gereageerd. De meeste Russische diplomaten werden uitgezet omdat ze volgens inlichtingendiensten in werkelijkheid spionnen waren.

NCTV: rechts-extremisten gaan vooralsnog niet naar Oekraine

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) verwacht niet dat grote aantallen rechts-extremisten gaan meevechten in de oorlog in Oekraïne. De meeste rechts-extremisten in Nederland lijken op dit moment niet bereid om naar Oekraïne te gaan, staat in het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland, een rapport dat vandaag naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Tussen 2014 en 2021 vochten volgens wetenschappers enkele Nederlandse rechts-extremisten in Oekraïne, sommigen bij de Oekraïense, anderen bij de Ruslandgezinde separatistische strijdgroepen. Gevreesd werd dat de oorlog in Oekraïne mogelijk aantrekkingskracht zou uitoefenen op rechts-extremisten in ons land. Deelnemers zouden terecht kunnen komen bij rechtsextremistische eenheden, maar de NCTV heeft geen aanwijzingen dat dat het geval is.

Correspondent Groot Koerkamp over belang inname Marioepol

De inname van de Zuid-Oekraïense stad Marioepol is van groot belang voor de Russen, zegt correspondent Geert Groot Koerkamp vanuit Moskou.

"Het Russische leger is al bijna twee maanden bezig en het is in die tijd nog niet gelukt om een niet zo heel grote stad als Marioepol in te nemen. Dat steekt natuurlijk.

Een tweede punt is dat het bijna 9 mei is, de belangrijkste feestdag in Rusland. Dan wordt de overwinning op Hitler gevierd met een grote militaire parade in Moskou. Poetin moet daar een mooi verhaal kunnen afsteken. Dit is dan in ieder geval iets wat hij als overwinning kan presenteren.

Je ziet ook dat Poetin de inname expliciet zo noemt. Hij zei tot twee keer toe dat dit "een succes" is, dat de Russische militairen "helden" zijn en daarvoor moeten worden onderscheiden, ook zij die het leven hebben gelaten. Die retoriek sluit aan op de algehele stemming rond 9 mei."

'In beslag genomen Russische olietanker in Griekenland vrijgegeven'

De Russische olietanker die in Griekenland in beslag was genomen is weer vrijgegeven, zegt een bron binnen de Griekse overheid tegen persbureau Reuters. "De kustwacht heeft opdracht gekregen van de antiwitwasautoriteit om het schip te laten gaan." Het is niet precies duidelijk waarom de tanker weer is vrijgegeven.

Griekenland nam eerder deze week de tanker in beslag, als onderdeel van de Europese sancties tegen Rusland. Het schip ligt voor anker in de baai van Karystos aan de zuidkust van het eiland Evia. De olietanker was daarnaartoe uitgeweken vanwege motorproblemen en een ruwe zee. Volgens de kustwacht gold de inbeslagname alleen voor het schip, en niet voor de lading ruwe olie.

Meer opvangplekken beschikbaar voor Oekraïners

Het aantal opvangplekken voor Oekraïners neemt weer toe, heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid naar buiten gebracht. Vergeleken met dinsdag zijn er ruim 1300 extra bedden beschikbaar gekomen.

Ook het aantal mensen dat wordt opgevangen steeg, er kwamen 1200 vluchtelingen bij. De bezettingsgraad in de opvangplekken is vergeleken met dinsdag een half procentpunt gestegen naar 75,5 procent. Er zijn volgens het ministerie nu nog ruim 10.000 plekken vrij.

Bij de gemeenten zijn 42.440 mensen ingeschreven. Dat betekent dat er meer dan 10.000 Oekraïners buiten de opvang die gemeenten gerealiseerd hebben verblijven.

ANP
Oekraïense vluchtelingen worden opgevangen op Amsterdam Centraal

Burgemeester Charkov meldt zware bombardementen

De burgemeester van de Oekraïense stad Charkov meldt dat zijn stad zwaar is gebombardeerd. "De Russische Federatie is de stad waanzinnig aan het bombarderen", heeft Igor Terechov in een televisietoespraak gezegd. Hij sprak van gigantische explosies.

Zo'n 30 procent van de inwoners van Charkov is inmiddels vertrokken. Voornamelijk vrouwen, kinderen en ouderen, zegt Terechov. Ongeveer een miljoen mensen zijn nog in Charkov, de tweede stad van het land.

Poetin hoort dat Marioepol is ingenomen door Russische troepen

Poetin hoort dat Marioepol is ingenomen door Russische troepen

Oekraïne eist dat burgers en gewonde militairen kunnen vertrekken uit staalfabriek

De vice-premier van Oekraïne heeft van Rusland geëist dat er een onmiddellijke humanitaire corridor wordt gecreëerd voor burgers om te ontsnappen uit de staalfabriek in Marioepol. Iryna Veresjtsjoek reageert daarmee op Poetin die zijn minister van Defensie heeft gefeliciteerd met "de succesvolle operatie in Marioepol".

Veresjtsjoek: "Er zijn daar ongeveer 1.000 burgers en 500 gewonde soldaten. Ze moeten vandaag allemaal uit Azovstal worden gehaald", zei de vice-premier.

Premiers Spanje en Denemarken in Kiev

De Spaanse premier Pedro Sánchez en de Deense premier Mette Frederiksen zijn in de Oekraïense hoofdstad Kiev voor een bezoek. Zij hebben er een overleg met de Oekraïense president Zelenski. De twee zijn per trein aangekomen.

Russische defensieminister Sjojgoe meldt inname Marioepol

Na een wekenlange belegering is de Zuid-Oekraïense stad Marioepol in handen gevallen van Russische troepen, zegt de Russische defensieminister Sergej Sjojgoe. President Poetin heeft hem gefeliciteerd met de "succesvolle operatie". Er zouden zich 1478 Oekraïense militairen hebben overgegeven.

Toch is het terrein van de staalfabriek Azovstal nog niet volledig in handen van de Russen. Sjojgoe zegt dat er nog ruim 2000 Oekraïense strijders op het fabrieksterrein zitten, maar volgens Poetin zal het complex niet worden aangevallen. Wel heeft de president de opdracht gegeven om het terrein zo te blokkeren dat "geen vlieg er onopgemerkt weg kan". Volgens de minister is het terrein nu omsingeld.

In ondergrondse gangen op het enorme fabriekscomplex zouden ook nog zo'n duizend Oekraïense burgers zich verschuilen. Volgens Sjojgoe hebben Russische militairen tot nu toe ruim 142.000 burgers "geëvacueerd" uit Marioepol. De situatie in de stad is volgens de Russen rustig.

'Rusland beëindigt operatie Oekraïne als de NAVO stopt met dreigementen'

Rusland zal zijn "speciale militaire operatie" pas beëindigen als de NAVO stopt met het gebruik van Oekraïens grondgebied om Rusland te bedreigen. Dat heeft een hoge functionaris bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken gezegd tegen persbureau Tass.

"De speciale militaire operatie zal eindigen wanneer alle taken zijn vervuld", zegt Aleksej Polisjtsjoek. "Voorbeelden hiervan zijn de bescherming van de vreedzame bevolking van de Donbas, de demilitarisering en denazificatie van Oekraïne, evenals een einde aan de bedreigingen voor Rusland vanuit het Oekraïense grondgebied als gevolg van de verovering ervan door NAVO-landen."

Volgens Polisjtsjoek loopt de militaire operatie volgens plan. "Alle doelen zullen bereikt worden", zegt hij.

Zeker 7300 Oekraïense kinderen gaan naar school in Nederland

Zeker 7300 Oekraïense kinderen zijn momenteel ingeschreven op een Nederlandse school, blijkt uit cijfers van het ministerie van Onderwijs die NU.nl heeft opgevraagd. 65 procent van de kinderen bezoekt een basisschool en een derde gaat naar een middelbare school.

Het daadwerkelijke aantal Oekraïense kinderen dat naar een school in Nederland gaat, is vermoedelijk nog groter. Volgens het ministerie liggen de inschrijvingscijfers die het binnenkrijgt achter op de praktijk.

In Nederland zijn 11.000 tot 12.000 leerplichtige Oekraïense kinderen. Dat betekent niet dat zij ook allemaal al naar school gaan. Sommige kinderen moeten bijvoorbeeld eerst nog settelen of zijn nog bezig met verhuizen, aldus het ministerie.

Oekraïense gouverneur: 80 procent Loegansk onder controle van Rusland

Het Russische leger heeft momenteel 80 procent van de Oost-Oekraïense provincie Loegansk in handen, meldt de Oekraïense gouverneur Serhi Hajdaj.

Voor het begin van de Russische invasie in februari stond al zo'n 30 procent van het grondgebied in de provincie onder controle van pro-Russische separatisten. Rusland trok eind maart troepen terug uit de regio Kiev en begon afgelopen week een groot offensief in de regio Donbas, waar Loegansk onder valt.

De Oekraïense strijdkrachten maakten deze week al melding van het vernieuwde offensief in het oosten. Volgens hen hebben Russische troepen geprobeerd om in de regio's Charkov, Loegansk en Donetsk door de Oekraïense verdedigingslinies heen te breken. De beschietingen en gevechten zouden daar heviger zijn geweest dan op voorgaande dagen.