liveblog
NOS NieuwsAangepast

Sportscholen: wij zijn ook essentieel • Rijexamens kunnen doorgaan ondanks lockdown

liveblog gesloten

Rijexamens kunnen doorgaan ondanks lockdown

Rijexamens kunnen de komende tijd gewoon doorgaan, ondanks de strenge lockdown die vanavond is aangekondigd, meldt het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). Het demissionaire kabinet heeft 'locaties voor cursussen en trainingen' aangemerkt als essentiële dienstverlening. Ook rijlessen gaan om die reden door.

"Uiteraard neemt het CBR alle maatregelen om veilig examen te kunnen doen. We blijven kandidaten en andere bezoekers nadrukkelijk vragen om niet naar onze locaties te komen met coronaklachten", zegt de organisatie in een reactie. Examens kunnen als dat nodig is kosteloos worden uitgesteld.

750 extra militairen staan klaar om te helpen met boosteren

Defensie heeft 750 militairen extra beschikbaar om de GGD te ondersteunen bij het testen en het zetten van boostervaccins. Dat bevestigt een woordvoerder aan de NOS.

Dat brengt het totaal aantal inzetbare militairen op 1500. Defensie liet dinsdag ook al weten 750 militairen klaar te hebben staan om te helpen bij de boostervaccinatiecampagne.

Nog niet alle 1500 militairen zijn momenteel opgeleid om de vaccins te zetten, maar dat kan volgens de woordvoerder binnen enkele dagen geregeld zijn. "Afhankelijk van de hulpvraag van de GGD regelen wij de opleidingen en stellen wij onze militairen beschikbaar," aldus de woordvoerder.

Bekijk hieronder hoe militairen getraind worden in het zetten van prikken:

'Het merendeel heeft nog nooit spuit met een naald in de handen gehad'

Musea: 'Flinke dreun voor ons allemaal'

De Museumvereniging Nederland, die meer dan 400 musea vertegenwoordigt, noemt de verplichte sluiting een flinke dreun voor ons allemaal. Dat schrijft de vereniging in een persbericht.

De museumvereniging hoopt dat musea zo snel mogelijk hun deuren weer kunnen openen. "Uiteraard erkennen we de ernst van de situatie en kennen we de positie die onze sector heeft in deze pandemie," schrijft de vereniging. "We hechten desondanks aan perspectief op een zo snel mogelijke heropening en afbouw van deze beperkende coronamaatregelen."

Branchevereniging sportscholen: 'Bewegen zou juist gestimuleerd moeten worden'

De aankondiging dat de sportscholen tot zeker 14 januari dicht moeten blijven, leidt tot onbegrip en frustratie bij sporters en sportaanbieders. Dat zegt Ronald Wouters, directeur van de branchevereniging NL Actief, in een reactie op de persconferentie.

"Sporten, bewegen en een gezondere leefstijl zouden juist in deze periode gestimuleerd en gefaciliteerd moeten worden," laat Wouters in een schriftelijke reactie weten. "De fitnesscentra in Nederland zijn onderdeel van de oplossing om mensen te helpen aan meer vitaliteit en weerstand om zo gezond mogelijk door de coronacrisis te komen."

Wouters roept op tot het erkennen van de fitnesssector als essentiële dienstverlening. "De overheid heeft een verantwoordelijkheid om mensen aan het sporten en bewegen te houden."

'Lockdown komt hard aan voor horeca'

Branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland (KHN) vindt dat horecaondernemers moeten worden gecompenseerd voor de inkopen die ze voor de feestdagen hebben gedaan. Die bestellingen kunnen niet meer worden teruggedraaid, schrijft KHN in een persbericht. "Horecaondernemers hebben de afgelopen weken met het laatste sprankje hoop alles op alles gezet om er met Kerst toch iets van te maken; deze nieuwe lockdown komt dan ook hard aan."

De branchevereniging noemt de horecasluiting "enorm pijnlijk en dramatisch in zo'n belangrijke maand". Vorig jaar waren horecagelegenheden in deze periode ook dicht vanwege de toen geldende coronamaatregelen. Toen kreeg de sector eenmalig een subsidie om de kosten te dekken van bijvoorbeeld derving en investeringen die ondernemers hadden gedaan om coronaproof open te kunnen. Nu is er wel een financieel steunpakket voor bedrijven die worden geraakt door de coronamaatregelen, maar daar komen lang niet alle ondernemers voor in aanmerking.

KHN pleit verder voor een duidelijker visie op de toekomst van de horeca. "Die moet voorkomen dat we keer op keer te maken krijgen met nieuwe maatregelen die de branche kapot maken."

Mogelijk niet alle 60-plussers nog dit jaar geboosterd

Mogelijk krijgen niet alle 60-plussers hun boosterprik voor de jaarwisseling. Dat was aanvankelijk wel de bedoeling, kondigde demissionair minister De Jonge begin deze maand nog aan. Maar volgens de landelijke GGD-organisatie (GGD GHOR) hebben momenteel zo'n 280.000 mensen boven de 60 pas in januari een prikafspraak. Zij kunnen hun afspraak verplaatsen naar vóór 31 december, voor zover de capaciteit dat toelaat, zegt de GGD. "Het zal mogelijk niet voor alle mensen lukken de afspraak te verzetten." Volgende week krijgen 60-plussers voor wie een plek vrijkomt een sms met instructies.

De GGD's kampen nu al met capaciteitsproblemen. De komende tijd krijgen ze hulp van onder meer ziekenhuizen, huisartsen, defensie en het Rode Kruis, omdat de boostercampagne wordt versneld. Demissionair minister De Jonge kondigde vanavond aan dat alle 18-plussers uiterlijk op 7 januari een uitnodiging voor een boosterprik moeten hebben gehad. Wel zal de prioriteit de komende dagen eerst bij 60-plussers liggen. "Wees een beetje begripvol naar elkaar", schrijft de GGD GHOR in een verklaring. "Niet alles zal de komende weken vlekkeloos gaan."

Naar verwachting worden komende week 1 miljoen boosterprikken gezet, en dat moeten er later zo'n 1,5 miljoen per week worden.

Dit zijn alle maatregelen

Zo vlak voor de feestdagen kwam het kabinet vanavond met een allesbehalve feestelijke boodschap: Nederland gaat opnieuw een harde lockdown tegemoet. Bij het Outbreak Management Team (OMT) en het kabinet zijn ernstige zorgen over de opkomst van de omikronvariant. De huidige avondlockdown is naar verwachting niet genoeg om een grote besmettingsgolf tegen te houden.

En dus worden er fors strengere maatregelen getroffen, zo werd aangekondigd in de tweede persconferentie binnen een week. Lees hieronder op een rij wat dat in de praktijk betekent:

Tentamens en examens gaan door

Geplande tentamens en examens gaan ondanks de sluiting van het onderwijs door. Ook practica en laboratoriumwerk kunnen worden voortgezet. Studenten zijn ook welkom in universiteitsbibliotheken om daar voor hun tentamens te leren. Wel geldt de regel dat er maximaal 75 personen in een ruimte mogen zijn.

Eerder deze week besloot het kabinet al om de basisscholen een week eerder met kerstvakantie te sturen. Naast het primair onderwijs heeft het kabinet nu bekendgemaakt dat ook het middelbaar en hoger onderwijs in ieder geval tot 10 januari is gesloten voor fysiek onderwijs. Op 3 januari wordt besloten of de scholen inderdaad op 10 januari weer opengaan.

Rutte: 'Corona is voorlopig nog niet weg'

Rutte wil geen voorspellingen doen over hoe het coronavirus zich zal ontwikkelen. "We weten niet of er nog andere varianten komen hierna, dat kan ik echt niet voorspellen," zegt hij.

"Ik denk dat we tegen elkaar moeten zeggen: corona is voorlopig nog niet weg. En dat is een ontzettende tegenvaller, voor de hele wereld. Dat moeten we met elkaar het hoofd bieden."

Rutte: geen uitzondering voor 'Derde Kerstdag'

Het advies voor het aantal bezoekers dat je thuis mag ontvangen, wordt aangescherpt van vier naar twee bezoekers. Kinderen onder de 13 zijn hiervan uitgezonderd. Voor Kerst en Oud en Nieuw geldt een ander advies: dan mogen er vier mensen op bezoek komen.

Rutte benadrukt dat deze uitzondering niet geldt voor 27 december, voor sommige mensen 'Derde Kerstdag'. "Ik begrijp dat Derde Kerstdag er is, maar niet voor ons. De uitzondering geldt echt voor vier dagen: 24, 25, 26 en 31 december."

De Jonge: 'Covidzorg op termijn anders organiseren'

De Jonge wil de covidzorg in de toekomst anders organiseren. "Het opschalen van coronazorg in de ziekenhuizen betekent nu het afschalen van andere zorg. Dat willen we anders organiseren. Er is al een expertteam aan de slag gezet, dat ons eind januari zal adviseren over hoe we de langetermijnaanpak vorm kunnen geven. Ook hopen we deze winter al pilots te doen."

Prikcapaciteit en bemensing callcenters kunnen tempo boostercampagne remmen

Een mogelijk belemmerende factor in de boostercampagne is de capaciteit van de GGD's, zegt demissionair minister De Jonge. "Vaccins zijn geen remmende factor. Wat mogelijkerwijs een remmende factor is, is het aantal mensen dat kan helpen prikken."

Ook de capaciteit op de callcenters speelt een rol. Gisteren werd al duidelijk dat het landelijke callcenter van de GGD te maken had met "een extreme piekbelasting", waardoor veel mensen telefonisch geen boosterafspraak konden maken. Volgens De Jonge kwamen er deze week op één dag wel een miljoen telefoontjes binnen. "Er is geen callcenter te organiseren dat een miljoen telefoontjes kan opnemen."

Vandaag waren er volgens de minister 250.000 onbeantwoorde telefoontjes. "Dat zijn telefoontjes die in de wacht komen of zelfs niet opgenomen kunnen worden. Het is echt vooral bemanning, niet de vaccins."

De Jonge over boosterprikken: 'We zetten alles op alles'

De Jonge over boosteren: 'We zetten alles op alles'

De Jonge: 'Op vakantie gaan mag, strengere inreisregels niet-Schengenlanden

Mensen mogen met vakantie gaan, "maar houd je dan wel aan de regels," zegt De Jonge. "Het kan zijn dat er regels gelden bij het inreizen, of dat je met terugreizen met extra maatregelen te maken krijgt."

De Jonge laat ook weten dat er een quarantaineplicht gaat gelden voor alle mensen die van buiten Schengen naar Nederland reizen. Maar die plicht moet nog officieel worden bevestigd.

De Jonge wil regels voor reizen en vakanties verder aanscherpen

Rutte: 'Misschien wel zwaarste moment sinds begin crisis'

Het kabinet en de deskundigen zullen de komende tijd veel blijven overleggen en de ontwikkelingen rondom omikron voortdurend volgen, benadrukt Rutte. "Desnoods komen we 's nachts bij elkaar of met de Kerst bij elkaar. Zodra er informatie is, zitten we achter onze computer", aldus de premier. "Nederland hoeft niet te denken: de maatregelen zijn niet meer zo hard nodig, maar het is Kerst dus ze vergaderen niet."

Rutte noemt de nieuwe lockdown een grote tegenvaller. "Het is echt verschrikkelijk dat iedereen die er helemaal klaar mee is nu weer in lockdown moet." De premier voegt eraan toe: "Dit is in de hele crisis misschien wel het zwaarste moment".

Toch is hij ervan overtuigd dat deze stappen nu genomen moeten worden. "Er is een zeer groot risico met de variant die er nu is. We weten er niet alles van, maar we kunnen geen risico's nemen. Als we nu geen maatregelen nemen kan het in januari tot onbeheersbare situaties leiden."

Alle maatregelen op een rij

Demissionair premier Rutte zette alle extra maatregelen, dus bovenop de basisregels, nog een keer op een rij. Kijk ze hier terug:

Alle extra maatregelen op een rij

Rutte over draagvlak: 'Het is een issue, maar dat komt niet door afgelopen week'

Demissionair premier Rutte erkent dat het draagvlak voor de coronamaatregelen niet heel hoog is. "Maar dat komt niet door afgelopen week", denkt hij. "Ik denk dat Nederland begrijpt dat dit nu nodig is. Waar draagvlak absoluut een issue is, komt dat niet door deze week."

Een week geleden liet de zogenoemde gedragsunit van het RIVM zien dat Nederlanders zich weliswaar beter aan de coronamaatregelen houden, maar dat het draagvlak voor het totale coronabeleid een dieptepunt had bereikt.

Van Dissel: 'Effect van omikron kunnen we zien als virusvariant breder is rondgegaan'

"Voordat zeker is wat de effecten van de nieuwe omikronvariant precies zijn, moet het virus nog breder rondgaan", zegt Van Dissel. "Dat heeft tijd nodig en hangt af van hoe het virus zich in andere landen ontwikkelt. De rapporten die er nu zijn, zijn nog onvoldoende robuust."

Van Dissel: het kan ook meezitten, maar dat hebben we met corona nog niet vaak gehad

Van Dissel: 'Het kan ook meezitten, maar dat hebben we met corona nog niet vaak gehad'

Rutte: we werden vorige week vrijdag uit onze stoel geblazen

Demissionair premier Rutte noemt het verschrikkelijk dat er weer strengere maatregelen nodig zijn en zegt te begrijpen dat mensen moedeloos worden. "Het is verschrikkelijk voor het hele land, voor al die ouderen, jongeren, mensen met bedrijven, mensen die eenzaam zijn, die Kerst wilden gaan vieren." Rutte zegt dat "wij allemaal vorige week vrijdag uit onze stoel werden geblazen toen we hoorden van de grote zorgen van het OMT".

Het Outbreak Management Team heeft de afgelopen week gebruikt om die zorgen verder te preciseren, aldus Rutte. "En gisteren hebben ze gezegd: 'We weten nog niet alles, maar het ziet er zeer zorgelijk uit.'"

Van Dissel: afweersysteem kan omikron-variant niet goed herkennen

'Afweersysteem kan omikron-variant niet goed herkennen'

Rutte: dalende cijfers zijn bewijs dat maatregelen werken

Op dit moment laten de ziekenhuiscijfers gemiddeld een dalende lijn zien. Op de verpleegafdelingen daalde het aantal patiënten de afgelopen zeven dagen met 18,4 procent, op de IC's met 8,6 procent.

Volgens demissionair premier Rutte zijn de dalende cijfers het bewijs dat de maatregelen werken. "De avondlockdown werkt. Maar het punt is dat we nu een enorme golf van omikron zien aankomen, en die kan ertoe leiden dat je begin januari een onbeheersbare situatie krijgt als je niet nu maatregelen neemt."

Het RIVM zegt dat de afname in de coronacijfers volgens de modellen van korte duur is, onder meer doordat de omikronvariant zich ook onder gevaccineerden snel kan verspreiden.

De Jonge: dit is het moment om vaccinatietwijfels overboord te gooien

Minister De Jonge doet een nieuwe oproep om een boosterprik te halen. "Denkt u na twee vaccinaties: ik zit wel goed? U bent niet genoeg beschermd tegen omikronvariant, dus haal de boosterprik. Bent u deels gevaccineerd? Dan bent u niet beschermd. Bent u helemaal niet gevaccineerd, dan is dit het moment om twijfels overboord te gooien en u te laten vaccineren."

7 januari alle 18-plussers uitgenodigd voor boosterprik

Demissionair minister De Jonge zegt dat de strenge lockdown vooral bedoeld is om tijd te kopen: "Tijd om meer te leren over de impact van de omikronvariant, vooral over hoe ziek we ervan worden. Tijd om de golf van de deltavariant te laten afnemen, zodat er meer ruimte komt in de zorg. En tijd om iedereen een boosterprik te geven."

Volgens De Jonge moeten op 7 januari alle 18-plussers een uitnodiging voor een boosterprik hebben gehad. "In de tweede helft van januari zijn we dan klaar met het boosteroffensief."

Inmiddels zijn 1,5 miljoen boosterprikken gezet. "Nog 9,5 miljoen te gaan", zei De Jonge. Volgens de demissionair minister staan er voor komende week 1,5 miljoen prikken gepland.

Rutte: 'We hebben eerder bewezen dat we dit aankunnen'

Premier Rutte grijpt ook even de kans om Nederland moed in te spreken: "Laten we een beetje op elkaar blijven letten. Kerst is het feest van hoop en van licht in het donker. We hebben bewezen dat we veel aankunnen. Met elkaar komen we ook deze situatie weer te boven."

Groepsgrootte terug naar 2, met Kerst en Oud en Nieuw naar vier

De nieuwe lockdown gaat in vanaf morgenochtend 05.00 uur en blijft van kracht tot en met 14 januari. "In de dagen voorgaand aan 14 januari gaan we opnieuw wegen," zegt Rutte. "Als de cijfers tussendoor meevallen komen we eerder bij jullie terug."

De norm voor thuisbezoek gaat terug naar twee. Ook buiten geldt een maximum groepsgrootte van twee personen. Tijdens de feestdagen gaat de maximale groepsgrootte binnen en buiten omhoog naar maximaal vier personen vanaf 13 jaar.

Dit zijn alle nieuwe coronamaatregelen

Op de website van de Rijksoverheid is een overzicht te vinden van de nieuwe coronamaatregelen. Die gaan morgenochtend om 05.00 uur in en duren tot zeker vrijdag 14 januari.

Omikron omgeven door onzekerheden en aannames

RIVM-directeur Van Dissel heeft het nu over ziekenhuisopnames. "Het probleem is dat de omikronvariant zich niet evenredig verdeelt", zegt hij. Daarmee bedoelt hij dat in eerste instantie vaak meer jongeren dan ouderen omikron oplopen. "Dan zijn de getallen hoog, maar heb je weinig ziekenhuisopnames."

Volgens Van Dissel maakt de onzekerheid hierover dat de RIVM-modellen heel erg afhankelijk zijn van aannames. Maar als je van minder goede aannames uitgaat, zegt hij, dan zou het aantal zieken wegens de zeer snelle verspreiding van het virus de eerste golf in Nederland kunnen overstijgen. "Dat zou betekenen dat we door omikron weer meer ziekenhuisbedden bezet zien door ernstig zieke patiënten. Met alle onzekerheden die we nu hebben, moeten we het maximale doen om dat te voorkomen."

Overigens benadrukt het RIVM dat nog veel onzeker is over de omikronvariant en dat het dus ook zou kunnen dat de belasting op de zorg lager uitvalt, bijvoorbeeld als omikron minder ziekmakend blijkt. "Het risico is nu echter te groot om niet heel snel maatregelen te nemen, aangezien de variant zich heel snel verspreidt", stelt het instituut. "Als duidelijk is dat omikroninfecties veel milder verlopen, dan zal snel een advies komen om de lockdown weer te versoepelen."

Van Dissel: vaccineer je als je dat nog niet hebt gedaan

Van Dissel doet een oproep aan de mensen die nog niet gevaccineerd zijn. "Doe dat alsnog, want ook twee vaccinaties beschermen tegen de omikronvariant."

Omikron nog voor jaarwisseling dominant

Volgens premier Rutte is een harde lockdown onvermijdelijk "vanwege de vijfde golf die met omikron op ons afkomt". Daarom is Jaap van Dissel van het RIVM aanwezig bij de persconferentie, zegt hij: om uit te leggen waarom zo'n lockdown nodig is.

Van Dissel verwacht dat de omikronvariant van het coronavirus tussen Kerst en Oud en Nieuw dominant is in Nederland. Er zijn nog veel onzekerheden rondom die variant, zegt hij. Wat we wél weten, is dat de opgebouwde afweer, onder meer door vaccinaties, minder goed tegen omikron beschermt dan tegen de deltavariant. "Dat is een flinke tegenvaller. Tegelijkertijd weten we dat boostervaccinaties een opfrisser geven van het afweersysteem. Dat maakt dat de bescherming tegen omikron na de booster toeneemt, niet alleen tegen infectie maar ook tegen ernstige ziekte."