NOS Nieuws Binnenland Buitenland Aangepast

Rutte: na avondklok naar moskee kan niet • India legt export AstraZeneca-vaccins stil

  • Welkom in het coronablog van woensdag 24 maart. Je vindt hier het belangrijkste coronanieuws.
  • India legt export AstraZeneca-vaccins stil.
  • 7624 nieuwe coronabesmettingen, nauwelijks nog daling aantal doden.
  • Politieoptredens bij coronademonstraties Amsterdam kostten 5,5 miljoen euro.
Liveblog gesloten
  • EU blijft achter bij massavaccinatie, maar is zelf de grootste exporteur

    Massa-vaccinaties beginnen overal hun vruchten af te werpen, maar nog niet in de Europese Unie. Omdat de Amerikanen en de Britten eerder begonnen met inenten en ook eerder contracten afsloten met de farmaceuten, lijkt de Europese Unie erachteraan te hobbelen. Met alle gevolgen van dien.

    Volgens Jacob Kierkegaard van de denktank German Marshall Fund in Brussel moeten de EU-lidstaten dat vooral zichzelf aanrekenen. Kirkegaard keek nauwlettend naar de onderhandelingen over de vaccindeals in de zomer van 2020, toen de eerste coronagolf al voorbij was: "Het leek wel alsof ze niet konden geloven dat er nog een tweede, dodelijker golf kon komen. Lidstaten wilden wachten en vooral de goedkoopste vaccins nemen. Ze keken vooral naar de prijs. Toen de tweede golf kwam, was het al te laat."

  • Rutte 'ontsteld' over beleid Urkse Sionkerk

    Premier Rutte is boos op de Sionkerk op Urk. Die heeft besloten om kerkgangers zonder mondkapjes toe te laten en de anderhalvemeterregel te laten varen. "Het is heel egoïstisch om met 500 man in een kerk te gaan zitten", zei de premier in het debat over het coronabeleid. "Ik ben er ontsteld van."

    De Sionkerk gaat de deuren openen om tegemoet te komen aan de "nood en het geestelijk welzijn" van de gemeente, zo laat de kerkenraad in dagblad Trouw weten. Rutte heeft hier weinig begrip voor. "Volgens mij is het heel christelijk om de verantwoordelijkheid die je voelt voor je medemens zwaar te laten wegen."

    Vanwege de vrijheid van godsdienst mag de overheid niet bepalen wat er binnen een kerkgebouw gebeurt, dus ingrijpen of boetes opleggen kan niet.

    "Heel onverstandig", noemt Rutte het opengaan van de kerk:

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Rutte vindt kerk op Urk om loslaten coronaregels 'heel egoïstisch'
  • EU en VK komen met gezamenlijk statement

    De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk komen met een gezamenlijke verklaring nadat onrust ontstond over de export van vaccins. De EU en het VK zeggen een "win-winsituatie en vaccinaties voor alle burgers" te willen.

    De Europese Commissie kondigde vandaag aan dat het beleid voor het exporteren van vaccins uit EU-landen strenger wordt. De Commissie wil de druk opvoeren op landen die bijna niets exporteren naar Europa, zoals het VK. Dat land kreeg bijvoorbeeld grote hoeveelheden van het Pfizer/BioNtech-vaccin dat in de EU wordt gemaakt, maar twee Britse fabrieken leverden later vrijwel geen AstraZeneca-vaccins aan de EU.

    De Britse premier Johnson reageerde weer op de plannen om het beleid te verscherpen: hij waarschuwde dat blokkades "niet verstandig" zijn.

  • India legt export AstraZeneca-vaccins stil

    India legt tijdelijk de export van AstraZeneca-vaccins die daar worden gemaakt stil. Het land heeft ze zelf nodig vanwege het toenemende aantal infecties, zeggen bronnen tegen persbureau Reuters en de BBC.

    Het besluit gaat ten koste van het Covax-programma, het internationale samenwerkingsverband van 190 landen dat vooral bedoeld is om armere landen aan vaccins te helpen die ze zelf niet kunnen inkopen. Van de 60 miljoen doses die India al exporteerde ging bijna een derde naar Covax.

    Op de website van het Indiase ministerie van Volksgezondheid is te zien dat sinds donderdag geen vaccins meer zijn geëxporteerd. In India zijn sinds de uitbraak van de pandemie bijna 12 miljoen besmettingen gemeld. Alleen in de Verenigde Staten en Brazilië waren de cijfers hoger.

  • Eénprikstrategie: misschien sneller, maar onzekerder

    Verschillende deskundigen roepen al langer op tot een 'éénprikstrategie'. Door meer mensen in ieder geval een eerste prik te geven, kan de druk op de ziekenhuizen sneller dalen, menen voorstanders op basis van resultaten uit Groot-Brittannië en Israël.

    De vraag hoeveel extra snelheid dat oplevert is niet makkelijk te beantwoorden, zegt data-analist Marino van Zelst: "Op de lange termijn win je er in ieder geval geen tijd mee, als je iedereen tenminste alsnog een tweede prik wil geven, maar dan later."

    Hoogleraar immunologie Marjolein van Egmond van het Amsterdam UMC vraagt zich af of het verstandig is om nu van strategie te veranderen: "Vanaf april komen er echt veel vaccins binnen. De GGD's staan in de startblokken om op te schalen. Voor een nieuwe strategie moet eerst de Gezondheidsraad weer om advies worden gevraagd. Ik verwacht vanaf half mei een daling in de ziekenhuisbezetting vanwege het effect van de vaccinaties, en de vraag is echt hoeveel je ermee wint door nu van strategie te veranderen."

  • Rutte: naar de moskee onder de avondklok kan echt niet

    Demissionair premier Rutte zei in het Kamerdebat over de coronamaatregelen dat hij begrijpt dat mensen in de ramadan naar een moskee willen, maar dat dat 's avonds na het ingaan van de avondklok "gewoon echt niet kan". Voor een geestelijk verzorger kan een uitzondering gemaakt worden, maar leden van een gemeente kunnen in gebedsruimtes of op andere plekken niet samenkomen na de avondklok, aldus Rutte.

    De premier reageerde daarmee op Denk-leider Azarkan, die het kabinet vroeg hoe moslims in de ramadan gebruik kunnen maken van het grondrecht om hun religie te beleven, als ze door een avondklok gehinderd worden. Rutte herhaalde dat hij de avondklok het liefst zo snel mogelijk kwijt is, maar dat dat gezien het aantal besmettingen echt niet kan.

  • Kamer heeft vragen over extra testen, ‘ommetje’ en luchtreinigers

    In de Tweede Kamer bestaat begrip voor het uitblijven van de versoepeling van de strenge coronaregels. Veel partijen vinden de gezondheidsrisico's te groot om de teugels iets te laten vieren. "De risico's zijn te groot. De terrassen gaan met Pasen niet open", aldus tijdelijk VVD-fractievoorzitter Hermans.

    D66 legt zich ook neer bij het handhaven van de avondklok en de nieuwe ingangstijd van 22.00 uur. "Het allerbelangrijkste is dat er politieke en maatschappelijke draagvlak is voor de maatregel", aldus D66-Kamerlid Bergkamp. CDA, SGP en ChristenUnie willen dat het kabinet werk maakt van het stimuleren van luchtreinigers in de horeca. Deze filters zitten ook in vliegtuigen en kunnen virusdeeltjes tegenhouden.

    De ChristenUnie en D66 willen dat het kabinet bij iedere persconferentie duidelijk maakt hoe belangrijk het is om gezond te leven. "Het maken van een ommetje helpt", aldus Kamerlid Dik-Faber van de CU.

    In het debat kwam Wybren van Haga van Forum voor Democratie onder vuur te liggen:

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Forum onder vuur van D66 en ChristenUnie in coronadebat
  • Experts over persconferentie: 'Stop met beloftes doen'

    De avondklok schuift een uur op, maar de boodschap van de coronapersconferentie van gisteren was toch vooral: "verder blijft alles zoals het is". Volgens communicatie-experts is die boodschap te begrijpen, maar kan de vorm en inhoud ervan een stuk beter.

    Zo adviseert hoogleraar gezondheidscommunicatie Bas van den Putte om niet langer beloftes te doen. "Zeker in combinatie met een datum, zoals nu weer met fysiek onderwijs vanaf 26 april. Versoepelingen zou je alleen moeten koppelen aan verbeterde cijfers."

    Paul Stamsnijder van adviesbureau de Reputatiegroep zegt dat sommige mensen nu denken dat er een soort campagne van de overheid gaande is. "Maar dat is niet zo, ze zijn slachtoffer van de realiteit. Rutte en De Jonge zouden hun dilemma's daarom meer moeten benadrukken. Dan krijg je meer begrip voor beslissingen."

  • Europese Commissie verscherpt exportbeperkingen van vaccins

    EU-landen moeten gaan controleren of een land waar coronavaccins naartoe worden geëxporteerd ook aan de Europese Unie levert. Daarnaast moet worden gekeken hoe ver het land zelf is met zijn vaccinatieprogramma.

    Het gaat niet om een exportverbod, maar door het verscherpen van de exportrestricties hoopt de Europese Commissie een eerlijker verdeelsleutel af te dwingen. "We blijven gewoon exporteren, maar we hebben nu extra restricties ingevoerd om te garanderen dat de EU niet zelf achter gaat lopen in vaccinatieprogramma's", zegt vicevoorzitter van de Europese Commissie Dombrovskis.

  • De Jonge keurt coronasneltesten voor zelfgebruik goed

    Demissionair minister De Jonge (Volksgezondheid) heeft twee tests goedgekeurd waarmee mensen zelf kunnen nagaan of ze besmet zijn met het coronavirus. Hij heeft fabrikanten Roche en Biosynex ontheffing verleend om een sneltest als zelftest op de markt te brengen.

    Het ministerie van Volksgezondheid verwacht dat de eerste testen half april worden geleverd. Het is de bedoeling dat mensen ze bijvoorbeeld in supermarkten of apotheken kunnen kopen, maar er zullen ook testen aan het ministerie worden geleverd. Dat zal ze beschikbaar stellen aan het onderwijs en aan werkgevers. De testen moeten er onder meer toe leiden dat in het hoger onderwijs weer beperkt fysiek les kan worden gegeven.

  • 7624 nieuwe coronabesmettingen, nauwelijks nog daling aantal doden

    Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7624 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat cijfer past in de sterk stijgende trend van de afgelopen weken. Over de afgelopen dagen gaat het inmiddels om een stijging van 19 procent ten opzichte van de week ervoor.

    Ook in de ziekenhuizen stijgt de bezetting, maar het afgelopen etmaal was dat niet het geval. Er liggen nu 2187 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren: 2198), van wie 625 op de IC (gisteren: 623), meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

    Opvallend is dat het aantal overleden covid-patiënten dat bij het RIVM wordt gemeld, nauwelijks nog daalt. Tot 10.00 uur waren dat er 31, tegenover 49 gisteren. De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 30 doden per dag, tegen 31 doden per dag een week eerder.

    NOS
  • Politieoptredens bij coronademonstraties Amsterdam kostten 5,5 miljoen euro

    De politieoptredens bij demonstraties op het Museumplein in Amsterdam de afgelopen weekenden hebben bij elkaar ruim 5,5 miljoen euro gekost, zegt een woordvoerder van de politie. De politie moest sinds 17 januari elf keer optreden op het plein, waar vaak honderden mensen samenkwamen voor demonstraties en zogenoemde koffiedrink-acties.

    De kosten worden berekend aan de hand van het aantal politiemensen dat wordt ingezet en hoeveel uur zij aan het werk zijn. Volgens de politie zijn de kosten geen extra uitgaven, maar gaat de tijd uitsluitend ten koste van ander politiewerk. "Bijvoorbeeld werk in de wijk, in de basisteams, de noodhulp, of werk aan politieonderzoeken", zegt een woordvoerder.

  • RIVM-vaccinatiebaas: Vaccinvoorraad is balanceren tussen snelheid en zekerheid

    Het is nodig om een flinke voorraad coronavaccins achter de hand te houden, anders leidt een tegenvallende levering direct tot problemen. Dat heeft de baas van de coronavaccinaties bij het RIVM, Jaap van Delden, gezegd bij de technische briefing van de Tweede Kamer. Hij reageerde daarmee op kritiek van deskundigen dat de voorraad best kleiner kan.

    Hij legt de dynamiek rondom de voorraden uit aan de hand van grafieken. Met onderstaande grafiek vergelijkt hij het aantal geleverde doses met de daadwerkelijk gezette prikken. Het witte vlak daartussen is de voorraad. "Aan de ene kant willen we dat vlak zo dun mogelijk houden, omdat we zo snel mogelijk willen vaccineren. Maar dat vlak moet ook niet te dun zijn, want dan moet je wellicht afspraken afzeggen bij tegenvallende leveringen."

    Verschil tussen geleverde en gezette vaccins corona-dashboard
  • Kosten avondklokrellen Eindhoven: 670.000 euro

    Bij de rellen op zondagmiddag 24 januari in Eindhoven is voor tenminste 670.000 euro aan schade aangericht. Dat valt te concluderen op basis van de schadeclaims die door gedupeerden zijn ingediend.

    Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie zegt bij Omroep Brabant dat het bij de claims die nu bij de rechtbank zijn ingediend "puur om materiële schade gaat". Daarbij zijn de kosten voor de inzet van de politie en andere hulpdiensten dus niet inbegrepen.

    Bij de rellen tijdens het protest tegen de coronamaatregelen werd onder meer de supermarkt van Jumbo in de stationshal kort en klein geslagen. Ook een pand van de Bijenkorf en de Blob, een winkel gebouwd in een glazen iglo-vorm, liepen veel schade op. De relschoppers staken ook een auto van ProRail in brand en beschadigden veel straatmeubilair en politieauto's.

    Justitie probeert de schade te verhalen op de relschoppers. Onlangs werd een 48-jarige man uit Nunspeet veroordeeld die een fiets onder een waterwerper van de politie gooide. Hij moet een schadevergoeding van ruim 2500 euro betalen, bepaalde de rechter.

  • Paus verlaagt salaris kardinalen vanwege coronastrop

    Paus Franciscus verlaagt het salaris van zijn kardinalen en andere topmedewerkers binnen de katholieke kerk. Het personeel moet 10 procent inleveren, vanwege een tekort op de begroting van naar schatting 50 miljoen euro.

    De paus wil op deze manier ander personeel aan het werk houden. Hij zei eerder al dat hij niemand wil ontslaan. Alle musea in het Vaticaan zijn gesloten vanwege de coronapandemie. Hierdoor heeft het instituut fors minder inkomsten.

    Hoge geestelijken die in het Vaticaan wonen en werken verdienen volgens Reuters zo'n 4000 tot 5000 euro per maand. Ook kunnen ze woonruimte huren onder de marktwaarde.