liveblog
NOS NieuwsAangepast

'Beschietingen in Cherson, Donetsk' • IAEA: explosies bij kerncentrale Zaporizja

In dit liveblog lees je de belangrijkste ontwikkelingen rond de oorlog in Oekraïne deze week.

liveblog gesloten

'Russische beschietingen in onder meer Cherson, Donetsk'

Bij Russische beschietingen in Oekraïne zijn vandaag een dode en een gewonde gevallen, zegt de Oekraïense president Zelensky. Infrastructuur, maar ook tientallen huizen en gebouwen werden vernietigd.

De beschietingen gebeurden onder meer in Nikopol, de stad die aan de andere kant van de rivier de Dnjepr op de kerncentrale Zaporizja uitkijkt. In de stad Donetsk raakten stroomkabels beschadigd en viel een dode. Ook plaatsen ten noorden van de stad Charkov kwamen onder vuur te liggen van Russische troepen, zeggen vertegenwoordigers van de Oekraïense president.

Volgens het Oekraïense leger blijft de situatie in de zuidelijke regio Cherson "moeilijk". De recent door Oekraïense troepen heroverde stad Cherson is dit weekend door Russen beschoten en bestookt met rakketten. Zaterdag werd daarbij een oliedepot geraakt, waardoor een grote brand ontstond. In Bilozerka, vlak buiten de stad, raakten zaterdag ook vijf mensen gewond toen ze bij een voedseluitgiftepunt beschoten werden door Russische militairen, zegt het Oekraïense leger.

VN-atoomwaakhond reageert geschokt op beschietingen kerncentrale

VN-atoomwaakhond IAEA heeft geschokt gereageerd op de beschietingen op de kerncentrale Zaporizja. Rusland beschuldigt Oekraïne van het uitvoeren van raketaanvallen op de centrale. Het IAEA zegt dat er gisteren en vandaag zo'n twaalf explosies zijn geweest bij de centrale. "Wie er achter zit, moet daar onmiddellijk mee stoppen."

Het agentschap noemt het "compleet onverantwoord". "Je speelt met vuur", zegt het hoofd van de dienst, Rafael Grossi, in een verklaring. Volgens het IAEA zijn gebouwen en materieel beschadigd geraakt. De waakhond heeft zelf explosies waargenomen.

"Oekraïne bestookt kerncentrale Zaporizja met raketten"

De kerncentrale van Zaporizja, die onder Russische controle staat, wordt bestookt met raketten door Oekraïne. Dat beweert het Russische persbureau Tass. Er is geen stralingslek vastgesteld, meldt het persbureau op basis van de Russische nucleaire dienst.

Er zouden vijftien raketten zijn afgevuurd. Die zouden onder meer zijn neergekomen in de buurt van opslagplaatsen waar droog nucleair afval ligt en bij een gebouw dat splijtstof herbergt. Rusland en Oekraïne beschuldigden elkaar er al eerder ervan het gebouw te beschieten.

'Russen verplaatsen troepen van Cherson naar Donbas'

De Russische strijdkrachten die uit de zuidelijke stad Cherson zijn teruggetrokken worden verplaatst naar de oostelijke regio's Donetsk en Loehansk. Dat meldt het Duitse persbureau DPA op basis van de Oekraïense militaire autoriteiten. In Loehansk hebben de Russen extra controleposten opgezet om deserteurs te identificeren en te arresteren.

Volgens een woordvoerder van de Oekraïense luchtmacht wordt er hevig gevochten in de Donbas. Hoewel de Russen massaal aanvallen met raketten wil hij nog niet spreken van een nieuw groot offensief.

Rusland zou sinds gisteren ongeveer zestig raketaanvallen hebben uitgevoerd op doelen in Donetsk en Loehansk. De Oekraïense legerleiding zegt dat er tientallen van deze aanvallen zijn afgeweerd. DPA kon die informatie niet onafhankelijk verifiëren.

'Iran helpt Rusland met productie aanvalsdrones'

Iran gaat Rusland helpen met het produceren van aanvalsdrones. Dat zeggen bronnen uit de inlichtingenwereld tegen de Washington Post. Moskou en Teheran zouden een overeenstemming hebben bereikt om drones te vervaardigen op Russisch grondgebied.

Tot nu toe kreeg Rusland die drones van Iran om er onder meer energiecentrales in Oekraïne mee aan te vallen. Volgens de inlichtingendiensten heeft Rusland zo'n 400 Iraanse drones ingezet in Oekraïne.

Nu zou Rusland de kennis en onderdelen van Iran krijgen om zelf de onbemande vliegtuigjes te maken. Moskou zou binnen een paar maanden beginnen met de productie van de aanvalsdrones.

'Russische terugtrekking uit Cherson relatief goed verlopen'

Het terugtrekken uit de zuidelijke stad Cherson is voor de Russen beter verlopen dan eerdere terugtrekkingen in de oorlog, zeggen de Britse inlichtingendiensten. Volgens de diensten zijn de Russen tientallen voertuigen verloren. In eerdere gevallen waren het er honderden.

Verder konden de Russen materieel vernietigen voor het in Oekraïense handen zou vallen. Cherson werd onlangs heroverd door Oekraïne. De stad was een van de eerste steden die na de inval werden ingenomen door Rusland.

Estland stuurt bussen en stroomgeneratoren naar Oekraïne

Om het openbaar vervoer in Oekraïne te helpen herstellen, stuurt Estland bijna dertig bussen naar Kiev. De voertuigen worden deze en volgende maand geleverd. Afgelopen zomer stuurde het Baltische land al zeventien bussen.

Verder worden op particulier initiatief dertien stroomgeneratoren vanuit Estland naar Oekraïne gestuurd. Die worden de komende dagen in scholen en kinderopvangcentra geplaatst. Kiev beschuldigt Rusland van het beschieten op energiecentrales, waardoor de stroom in verschillende delen van het land is uitgevallen.

Defensieminister Nieuw Zeeland bezoekt Kiev en Polen

De Nieuw-Zeelandse minister Peeni Henare van Defensie heeft Kiev bezocht. Daar bevestigde hij andermaal de steun aan Oekraïne in de strijd tegen Rusland. "Een bezoek aan Kiev geeft een sterk signaal af dat onze steun voor de Oekraïense verdedigingsinspanningen tegen de illegale invasie van Rusland onwrikbaar is."

De minister bracht ook een bezoek aan Polen, waar hij sprak met zijn ambtgenoot Blaszczak. Hij sprak er ook zijn medeleven uit voor de twee slachtoffers die omkwamen bij een explosie door een raket. Vorige week zei Nieuw-Zeeland dat het 66 militairen naar Groot-Brittannië stuurt om Oekraïense soldaten te trainen.

Sunak brengt bezoek aan Zelensky

De Britse premier Sunak heeft voor het eerst sinds zijn aantreden een bezoek gebracht aan Oekraïne. De Oekraïense president Zelensky meldt in een video op berichtenapp Telegram dat de twee met elkaar hebben gesproken in de hoofdstad Kiev.

Sunak beloofde om de steun aan Oekraïne in de oorlog voort te zetten. "Groot-Brittannië weet wat het betekent om voor vrijheid te vechten", zei de nieuwe premier op Twitter. De steun bestaat onder meer uit een pakket aan luchtverdedigingssystemen.

AFP

'Meer dan 400 kinderen omgekomen in oorlog'

Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne zijn zeker 437 kinderen om het leven gekomen. Dat zegt het Oekraïense Openbaar Ministerie. Daarnaast zijn zeker 837 kinderen gewond geraakt.

Het aantal gewonden kan nog niet definitief worden vastgesteld omdat er nog informatie moet worden geverifieerd uit gebieden waar nog gevochten wordt. Datzelfde geldt voor gebieden die nog onder Russische controle staan.

De oostelijke regio Donetsk is het gebied waar de meeste slachtoffers zijn gevallen. 423 kinderen kwamen daar om het leven of raakten gewond, meldt het OM.

Volgens de Verenigde Naties zijn tot nu toe zeker 16.295 burgers gedood sinds het uitbreken van de oorlog op 24 februari. Moskou ontkent dat het burgers aanvalt.

Voor het eerst weer treinverkeer tussen Kiev en Cherson

In de recent bevrijde stad Cherson, in het zuiden van Oekraïne, is voor het eerst sinds het uitbreken van de oorlog een trein uit Kiev aangekomen. The New York Times schrijft dat de trein gisteren uit de hoofdstad vertrok voor een elf uur durende rit.

Honderden mensen verwelkomen de trein op een perron in Cherson. Aan boord zaten volgens The New York Times zo'n 200 passagiers. Het is de bedoeling dat er weer een regelmatige dienstregeling komt op het traject.

De trein werd met gejuich ontvangen in de stad. Vrienden en familieleden sluiten elkaar na maanden weer in de armen:

Familie en vrienden herenigd in Cherson na aankomst trein

Staatsbegrafenis voor slachtoffer raketinslag Polen

Een van de slachtoffers van de raketinslag in het Poolse dorp Przewodów, afgelopen dinsdag, krijgt vandaag een staatsbegrafenis. Het tweede slachtoffer krijgt morgen dezelfde eer.

De begrafenissen zijn in Przewodów, op een paar kilometer van de grens met Oekraïne. De uitvaartdiensten worden geleid door de bisschop van Zamość in Oost-Polen.

De slachtoffers van 60 en 62 waren aan het werk bij een opslag toen een raket insloeg. Het Westen gaat ervan uit dat het Oekraïens afweergeschut was; de Oekraïense president Zelensky gaat er nog steeds van uit dat de raket uit Rusland kwam.

Staatsbegrafenis voor Poolse slachtoffers raketinslag

VS: honderden inwoners Cherson gevangengenomen of vermist

In de regio Cherson zijn honderden mensen gevangengehouden of vermist geraakt toen het gebied ruim acht maanden lang door de Russen werd bezet. Daarbij zijn tientallen mensen mogelijk gemarteld, concluderen onderzoekers van de Yale universiteit, met instemming van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het rapport documenteert de aanhouding en verdwijning van 226 mensen in Cherson tussen maart en oktober. Een kwart daarvan zou volgens de onderzoekers zijn gemarteld en vijf van hen zijn in gevangenschap gestorven of kort daarna.

Rusland ontkent dat het wreedheden heeft begaan. Volgens de directeur van het onderzoeksprogramma van Yale bevestigt het rapport eerdere waarschuwingen van de Verenigde Staten over Russische opsporings- en dodenlijsten met namen van burgers. "Dit is het sterkste bewijs dat dat gebeurt," zei hij tegen persbureau Reuters.

"Rusland moet deze praktijken stopzetten en zijn eenheden terugtrekken om een einde te maken aan een onnodige oorlog die het niet kan en zal winnen, hoe verachtelijk en wanhopig de toegepaste tactieken ook mogen zijn", verklaart het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken over het rapport.

Rusland haalde vorige week zijn troepen weg uit onder meer Cherson, de enige regionale hoofdstad die het sinds de invasie van februari had veroverd.

Kiev: 'Elektriciteitsnetwerk wordt mogelijk volledig uitgeschakeld'

Het stadsbestuur van Kiev waarschuwt dat het elektriciteitsnet van de hoofdstad mogelijk "volledig uitgeschakeld" wordt. Kiev is een van de steden die het zwaarst is getroffen door de Russische raket-en drone-aanvallen, die in veel gebieden de toegang tot elektriciteit, verwarming en water hebben uitgeschakeld. Ingenieurs proberen het elektriciteitsnet te repareren.

"We bereiden ons voor op verschillende scenario's, waaronder een volledige sluiting", zei Mykola Povoroznyk, plaatsvervangend hoofd van het stadsbestuur van Kiev, op televisie. Hij zei niet wat er zou gebeuren als het elektriciteitsnet helemaal wordt platgelegd. Regeringsfunctionarissen hebben eerder gezegd dat niet wordt overwogen om de bevolking van steden te evacueren.

De premier van Oekraïne zei eerder dat bijna de helft van de energie-infrastructuur van het land is uitgeschakeld door Russische aanvallen.

Rusland heeft de aanvallen op Oekraïense energiefaciliteiten de afgelopen weken opgevoerd en de stroominstallaties in het hele land bestookt met zware luchtaanvallen "Helaas blijft Rusland raketaanvallen uitvoeren op de civiele en kritieke infrastructuur van Oekraïne", zei premier Denys Sjmyhal vandaag. "Bijna de helft van ons energiesysteem is uitgeschakeld."

Foto's: wachten op humanitaire hulp in Cherson

Vandaag heeft een grote menigte inwoners van de bevrijde stad Cherson hulppakketten in ontvangst genomen, zoals te zien is op deze foto's van persbureau Reuters. Ook wordt duidelijk dat de schappen van de supermarkten halfleeg zijn.

De stad werd vorige week bevrijd door Oekraïense troepen. Dat gebeurde nadat de Russische troepen de opdracht hadden gekregen de regio te verlaten.

  • Reuters
  • Reuters
  • Reuters
  • Reuters
  • Reuters
  • Reuters
  • Reuters
  • Reuters

Hongaarse premier Orbán: 'Geen steun voor 18 miljard euro aan Oekraïne'

Hongarije is tegen een Europees steunpakket van 18 miljard euro voor Oekraïne. Dat heeft premier Orbán gezegd op een conferentie in Boedapest. Hij keurt het Russische geweld af, maar wil niet het belang van Oekraïne boven dat van Hongarije plaatsen. EU-correspondent Kysia Hekster denkt dat de weigering van Orbán samenhangt met de miljarden EU-steun die Hongarije niet uitgekeerd krijgt vanwege de anti-democratische houding van de regering-Orbán.

De Europese Commissie stelde voor Oekraïne een steunpakket voor van 18 miljard euro verspreid over een jaar, zo'n 1,5 miljard euro per maand. Daarmee kunnen lonen en pensioenen worden doorbetaald. Ook publieke voorzieningen als ziekenhuizen, scholen en energiecentrales kunnen dan blijven draaien. De lening zou in januari 2023 ingaan, en pas vanaf 2033 over 35 jaar terugbetaald moeten worden.

Een weigering van Hongarije brengt het steunpakket in gevaar, aangezien de lening onder EU-budget valt. De EU-lidstaten moeten er daarom unaniem mee instemmen.

Kiev: Oekraïnse experts op plek waar raketten insloegen

In het Poolse Przewodów zijn Oekraïense experts al begonnen met het onderzoeken van de plek waar dinsdag twee raketten neerkwamen. Dat meldt de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Kuleba op Twitter. Volgens Warschau is er bewijs dat het om twee Oekraïense luchtafweerraketten ging die uit koers waren geraakt tijdens het achtervolgen van een Russische raket. Kiev ontkent dat. Kuleba benadrukt dat de samenwerking tussen Polen en Oekraïne 'open en constructief' blijft.

Koud en hongerig, maar trots maken de inwoners van Cherson zich op voor de winter

Er is geen elektriciteit. Koelkasten werken al dagen niet meer. De inwoners van Cherson zijn voor eten en drinken daardoor meer en meer afhankelijk van hulp van buiten. Toch tonen ze zich trots en strijdbaar in hun op de Russen heroverde stad.

Koud, hongerig, maar trots maken de inwoners van Cherson zich op voor de winter

Russische Kremlin-criticus draagt prijs op aan medegevangenen

De gevangengenomen Russische dissident Vladimir Kara-Moerza krijgt dit jaar de mensenrechtenprijs van UN Watch, een onafhankelijke organisatie die de Verenigde Naties monitort. Kara-Moerza verdient de onderscheiding vanwege zijn "moedige verdediging van vrijheid, liberale democratie en universele mensenrechten". "Zijn missie om het Russische volk te bevrijden van de dictatuur en een einde te maken aan Ruslands wrede oorlog tegen Oekraïne, is niet eerder zo belangrijk geweest", zegt de directeur van UN Watch.

Bij de prijsuitreiking in Genève gisteravond las Kara-Moerza's vrouw Jevgenia een brief voor die hij in zijn cel had geschreven. Daarin draagt hij de prijs op aan alle mensen die in Rusland vastzitten omdat ze zich uitspraken tegen de oorlog in Oekraïne. "Journalisten, advocaten, kunstenaars, geestelijken, politici en militairen. Allemaal mensen die weigerden om hun mond te houden toen ze met deze gruweldaden werden geconfronteerd, ondanks de gevolgen voor hun vrijheid."

Vladimir Kara-Moerza (41) werd in april in Rusland aangehouden op beschuldiging van het verspreiden van valse informatie over de oorlog. Hij zit sindsdien in voorarrest. Vorige maand kreeg hij al een andere belangrijke mensenrechtenonderscheiding: de Václav Havel-prijs van de Raad van Europa.

Bekijk hier hoe zijn vrouw de prijs in ontvangst nam:

Russische onderminister: we willen met VS praten over kernwapens

De Russische onderminister voor Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov zegt dat zijn land bereid is om op hoog niveau met de Verenigde Staten te praten over kernwapens. Een discussie over Oekraïne is evenwel uitgesloten. "Daar valt met hen niet over te praten", citeren Russische staatsmedia hem.

Vertegenwoordigers van beide landen overleggen eind deze maand een aantal dagen in Caïro over een hervatting van inspecties van hun kernwapenvoorraden. Die wederzijdse controles zijn onderdeel van het New Start-verdrag, maar werden in het voorjaar van 2020 stilgelegd vanwege de coronapandemie en zijn sindsdien niet hervat. Rjabkov sluit gesprekken op een hoger niveau niet uit na het overleg in Caïro. "Als de Amerikanen daar belangstelling voor hebben en er klaar voor zijn, zullen wij die niet weigeren."

Rjabkov zei verder dat Rusland met de VS praat over een gevangenenruil en noemde daarbij de naam van wapenhandelaar Viktor Bout. Die 'koopman des doods' zit in Amerika een celstraf uit van 25 jaar. CNN meldde in juli al dat de VS Bout wilde ruilen tegen twee Amerikanen die in Rusland gevangen zitten: topbasketballer Brittney Griner en ex-marinier Paul Whelan.

Zweedse OM: sabotage Nord Stream 1 en 2 staat vast

Het Zweedse Openbaar Ministerie zegt dat er bij het onderzoek naar de explosies aan de gaspijpleidingen Nord Stream 1 en 2 sporen van explosieven zijn gevonden. Er is overduidelijk sprake van sabotage, aldus onderzoeksleider Mats Ljungqvist. Het is nog onduidelijk wie daar verantwoordelijk voor is geweest. Daar is meer onderzoek voor nodig.

De beide pijpleidingen in de Oostzee raakten eind september bij explosies zwaar beschadigd. Er werden vier grote gaten ontdekt. De Deense premier Frederiksen zei vrijwel meteen al dat het geen ongeluk was maar het gevolg van een opzettelijke daad. Deense en Zweedse seismologen hadden voorafgaand aan het ontstaan van lekkages twee zware onderwaterexplosies geregistreerd.

NOS

Nord Stream 1 en 2 zijn aangelegd voor het transport van aardgas van Rusland naar West-Europa. Er werd meteen met een beschuldigde vinger naar Rusland gewezen, maar dat land ontkent dat het er iets mee te maken heeft.

De beschadigde delen van de pijpleidingen liggen in wateren die tot Exclusieve Economisch gebied van Denemarken en Zweden behoren. Het strafrechtelijk onderzoek wordt door deze landen samen gedaan. "Er wordt onder andere gezocht naar stukjes metaal, plastic of ander materiaal van explosieven en naar kruitresten", zei de Deense hoogleraar Volkenrecht Frederik Harhoff, vorige maand tegen de NOS.

VN: stroomuitval in Oekraïne kan op humanitaire crisis uitlopen

Terwijl de eerste sneeuwvlokken in Kiev neerkomen, wordt in Oekraïne hard gewerkt om de stroomvoorziening in het land zo veel mogelijk te herstellen. De afgelopen week richtten Russische raketten en drones grote schade aan aan de elektriciteitsvoorzieningen waardoor in tal van regio's de stroom en de verwarming uitvielen. "Tien miljoen mensen zitten zonder stroom", zei president Zelensky gisteren in een videoboodschap.

Oekraïne heeft lange en koude winters. De temperatuur daalt dan geregeld onder de -20 graden. De VN zegt dat er een ernstige humanitaire crisis dreigt als bij miljoenen Oekraïners voortdurend de stroom wegvalt.

De Amerikaanse ambassadeur bij de VN zegt dat president Poetin de Oekraïense energievoorziening probeert lam te leggen, nu het niet lukt om het Oekraïense leger te verslaan. "Hij lijkt erop dat hij het land wil onderwerpen door het te bevriezen, nu hij het niet kan veroveren met geweld", zei ze.

EPA

Topspionnen VS en Rusland spraken elkaar in Istanbul

De hoofden van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA en de Russische tegenhanger SVR hebben elkaar voor het eerst sinds de Russische inval in Oekraïne in februari weer ontmoet. CIA-directeur Burns en SVR-directeur Narysjkin spraken elkaar deze week in Turkije. Het initiatief daarvoor kwam van de Amerikanen, zei de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Rjabkov gisteren tegen een Russisch tv-station. Burns heeft Narysjkin gewaarschuwd voor de gevolgen van de inzet van kernwapens.

"De dialoog wordt voortgezet, maar heeft geen structureel karakter", zei Rjabkov. "Maar we staan daar niet met de pet in de hand; de Amerikanen hebben het gesprek met ons net zo hard nodig als wij dat met hen." Hij zei ook dat delegaties van beide landen op november in Egypte overleg hebben over het New Start-verdrag. Dat is het enige kernwapenakkoord dat is overgebleven tussen beide landen. Daarin staat onder meer dat beide landen niet meer dan 1500 operationele kernkoppen mogen bezitten.

CIA-directeur Burns is vroeger ambassadeur van de VS in Rusland geweest. Eind vorig jaar reisde hij in opdracht van president Biden naar Moskou in verband met de Russische troepenopbouw aan de grens met Oekraïne.

Zelensky: meer dan 10 miljoen Oekraïners zonder stroom

De aanhoudende Russische aanvallen op de energie-infrastructuur in Oekraïne leiden tot steeds meer problemen in Oekraïense huishoudens. Meer dan 10 miljoen mensen zitten zonder elektriciteit, zegt president Zelensky. Vooral de regio's rond Kiev, Odessa, Vinnitsja en Soemi kampen met stroomuitval.

Ook vandaag werden weer energievoorzieningen in het hele land onder vuur genomen. Zelensky zegt dat de autoriteiten er alles aan doen om de elektriciteit zo snel mogelijk te herstellen. De komende dagen kan het erg koud worden in Oekraïne. Deze week viel de eerste sneeuw van dit seizoen.

AFP
De eerste sneeuw viel vandaag in Kiev

Nederland gaf tot nu 800 miljoen aan militaire steun aan Oekraïne

Nederland heeft tot dusver voor 800 miljoen euro militaire steun aan Oekraïne geleverd, zei minister Kajsa Ollongren van Defensie vandaag in de Tweede Kamer. Volgens Ollongren wordt de hulp aan Oekraïne voortgezet. Dat de Oekraïense strijdkrachten gebied op de Russen heroveren laat volgens de minister zien dat de steun werkt.

Nederland leverde onder meer luchtafweerraketten, pantserhouwitsers, munitie en radarapparatuur aan Kiev. In het genoemde bedrag zit ook de 100 miljoen euro voor een nieuw internationaal fonds waaruit militaire aankopen voor Oekraïne zullen worden gefinancierd.

'Oekraïense onderzoekers aangekomen in Polen'

Oekraïense experts zijn aangekomen in het oosten van Polen, op de plek waar dinsdag een raket insloeg. Dat meldt de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Koeleba. Oekraïne en Polen zullen daar "constructief" samenwerken bij het onderzoek, zegt Koeleba. Hij verwacht dat zijn landgenoten snel toegang zullen krijgen tot de plek van de inslag.

De raket sloeg in bij een boerderij in een Pools dorp aan de grens met Oekraïne. Daarbij kwamen twee burgers om het leven. De NAVO en de Verenigde Staten kwamen tot de conclusie dat het ging om een raket van het Oekraïense afweergeschut.

Kabinet legt olievoorraad aan voor naderende sancties tegen Rusland

Nederland heeft een strategische olievoorraad aangelegd die goed is voor 90 dagen binnenlands gebruik. Het kabinet zegt dat dit nodig is met het oog op de aankomende sancties op ruwe aardolie vanuit Rusland. Vanaf 5 december gaan de sancties in de Europese Unie in en mag er geen olie meer worden aangekocht. Twee maanden later gaan de sancties in voor alle aardolieproducten uit Rusland.

Met de olievoorraad moet voorkomen worden dat met name de transport- en scheepvaartbranche zonder diesel komt te zitten. Nederland hield altijd al een reserve aan, maar die is vergroot in verband met de sancties. Een derde van de olie in Nederland komt uit Rusland. Door de sancties lopen de olieprijzen mogelijk op.

Graven en martelkamers aangetroffen in Cherson

In de pas bevrijde stad Cherson zijn 63 lichamen gevonden met tekenen van martelingen. Ook zijn er elf locaties aangetroffen waar mensen werden vastgehouden. Op vier van die locaties vonden ook martelingen plaats. Dat meldt de Oekraïense binnenlandminister Monastyrsky.

De minister zei dat onderzoekers tot nu toe in Cherson 436 gevallen van oorlogsmisdaden hebben ontdekt, die gepleegd zijn tijdens de Russische bezetting. De stad is pas kort bevrijd, en daarom verwacht hij dat er nog meer martelkamers en graven aangetroffen zullen worden. De politie doet onderzoek naar de locaties en de lijken. Rusland ontkent oorlogsmisdaden te plegen.

Een week geleden wist het Oekraïense leger de stad in het zuiden van het land te heroveren op de Russen. Het Russische leger heeft een spoor van lijken, kapotgeschoten infrastructuur en landmijnen achtergelaten, zei president Zelensky afgelopen nacht in een toespraak.

EPA
Inwoners van het pas bevrijde Cherson wachten op humanitaire hulp

Ook Rusland zegt nu dat het graanakkoord wordt verlengd

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt dat er overeenstemming is bereikt over de verlenging van het graanakkoord voor een veilig transport van Oekraïense en Russische landbouwproducten over de Zwarte Zee. Dat akkoord zou zaterdag aflopen, maar is verlengd met 120 dagen. Oekraïne en de VN meldden vanochtend al dat er overeenstemming was bereikt.

Oekraïne en Rusland tekenden het graanakkoord op 22 juli, onder toeziend oog van Turkije en de VN, die bemiddelden en de naleving controleren. Sinds het akkoord heeft Oekraïne zo'n 11 miljoen ton graan kunnen exporteren. Dat heeft een dempende werking gehad op de stijging van de wereldvoedselprijzen.

De Turkse president Erdogan bemiddelde bij de totstandkoming van het akkoord. Hij is blij met de verlenging ervan. "De levering in de afgelopen vier maanden van meer dan 11 miljoen ton voor mensen in nood, in meer dan 500 schepen, heeft de betekenis duidelijk gemaakt van de voordelen van dit akkoord voor de voedselvoorziening en de veiligheid in de wereld", zegt hij.

Oekraïne mag mogelijk meedoen met onderzoek naar raket in Polen

Oekraïne krijgt, als het aan Polen ligt, toegang tot de plek waar dinsdag een raket insloeg. De Poolse president Duda zegt dat daar toestemming van beide onderzoekende landen voor nodig is. Dat zijn op dit moment de VS en Polen zelf. Een adviseur van Duda acht het waarschijnlijk dat de toestemming er komt.

Bij het neerkomen van de raket in een Pools dorp aan de grens met Oekraïne kwamen dinsdag twee Poolse burgers om het leven. De VS en en de NAVO zijn vooralsnog van mening dat er een Oekraïense luchtafweerraket is neergekomen die afgeschoten was om Russische raketten te onderscheppen.

President Zelensky bestrijdt dat. "Ik twijfel er niet aan dat het niet onze raket was", zei hij tegen journalisten. "Ik geloof dat het een raket van de Russen was." Hij baseerde zich naar eigen zeggen op inlichtingen van de Oekraïense luchtmacht, die hij "niet anders dan vertrouwen" kan.

Volgens Zelensky kunnen er nog geen "definitieve conclusies" getrokken worden en heeft zijn land het recht om aan het onderzoek mee te doen. Als toch zou blijken dat het projectiel Oekraïens was, dan kunnen de nabestaanden van de twee Poolse slachtoffers excuses verwachten, zei hij.

AFP
Onderzoekers op de plaats van de inslag