liveblog
NOS NieuwsAangepast

Zelensky: slag om de Donbas begonnen • Poetin prijst 'Boetsjabrigade' met eretitel

liveblog gesloten

Vier doden bij Russische aanvallen in Donetsk, 'tweede fase oorlog begonnen'

Bij Russische bombardementen in de oostelijke regio Donetsk zijn vandaag vier mensen om het leven gekomen, heeft de lokale gouverneur bekendgemaakt. Eerder vandaag meldden de Oekraïense veiligheidsraad al dat de beschietingen en gevechten in Oost-Oekraïne heviger waren dan op voorgaande dagen. Er werd al verwacht dat de Russen daar een nieuw offensief zouden starten, nu ze de verovering van de Oekraïense hoofdstad Kiev hadden opgegeven.

De adviseur van president Zelensky van Oekraïne stelt dat met het Russische offensief in het oosten "de tweede fase van de oorlog is begonnen". Hij benadrukt dat het Oekraïense leger de Russische troepen aan kan: "Geloof in ons leger, het is heel sterk", zegt hij op Telegram.

'Oekraïne gebruikte clustermunitie om Russen te verdrijven'

Volgens The New York Times is het zeer waarschijnlijk dat de clusterbommen die begin maart zijn ingezet in het Oekraïense dorp Gusarivka door het Oekraïense leger zijn afgevuurd. Dat concludeert de Amerikaanse krant na onderzoek ter plaatse. Oekraïense troepen zouden de clustermunitie hebben gebruikt in een poging het gebied, vlak bij de grens tussen de regio's Charkov en Donetsk, te heroveren op de Russen. Bij de inslag van de munitie, die terechtkwam in de buurt van een geïmproviseerd Russisch hoofdkwartier, vielen geen gewonden.

Het gebruik van clusterbommen, die honderden kleinere explosieven bevatten, is zeer omstreden omdat de bommen veel leed kunnen veroorzaken en geen onderscheid maken tussen burgerdoelen en militaire doelen. Het in 2008 opgestelde Verdrag inzake Clustermunitie verbiedt de productie en het gebruik van dit type conventionele wapens. Het verdrag is inmiddels door meer dan 120 landen ondertekend, maar Rusland en Oekraïne tekenden niet.

Rusland is er sinds het begin van de oorlog in Oekraïne al meerdere malen van beschuldigd clusterbommen te hebben gebruikt, onder meer door het gerenommeerde onderzoekscollectief Bellingcat. Zelf ontkennen de Russen de inzet van deze wapens. Tegenover The New York Times wilden de Oekraïense autoriteiten niet reageren.

Vorige maand maakte NOS op 3 deze video over de regels in oorlogstijd:

Clusterbommen en burgerdoden: de regels in oorlogstijd

Poetin prijst 'Boetsjabrigade' met eretitel

President Poetin heeft de Russische brigade die heeft gevochten in de Oekraïense plaats Boetsja een eretitel gegeven. De brigade, die door Oekraïne wordt beschuldigd van oorlogsmisdaden, mag zich nu 'garde' noemen vanwege "enorme heldenmoed en vasthoudendheid van de leden", aldus het Kremlin.

Begin deze maand doken gruwelijke beelden op uit Boetsja van vele doden op straat, sommige naast hun fiets of met hun handen op de rug gebonden. Waarschijnlijk lagen de lichamen er al weken. Het lijkt erop dat Russische militairen hebben geschoten op willekeurige burgers. Zo is op door de NOS geverifieerde videobeelden van begin maart te zien dat een Russische pantserwagen op straat op een burger schiet. Volgens de burgemeester van Boetsja zijn meer dan 300 burgers om het leven gebracht.

Rusland heeft steeds ontkend verantwoordelijk te zijn voor de doden in Boetsja. Volgens het Kremlin heeft Oekraïne het geheel in scène heeft gezet om Moskou in een kwaad daglicht te stellen.

'40.000 inwoners Marioepol gedeporteerd', stelt burgemeester

In totaal zo'n 40.000 inwoners van Marioepol zijn onder dwang naar Rusland of door Rusland bezet gebied gestuurd, stelt de burgemeester van de havenstad. "Helaas moet ik mededelen dat Russische troepen onder dwang mensen deporteren", zei de burgemeester op tv.

De lokale autoriteiten van Marioepol hebben Moskou al eerder beschuldigd van deportaties. In maart werd gesproken over duizenden Oekraïners die tegen hun wil naar Rusland zouden zijn gestuurd. Maar zo'n hoog aantal als vandaag is niet eerder genoemd.

Volgens de burgemeester verblijven er nog zo'n 100.000 burgers in de zwaar gehavende stad. Een week geleden waren dat er nog zo'n 120.000. Vanaf dag een van de oorlog wordt al gevochten om Marioepol. Ook vandaag ging de strijd door, melden Amerikaanse functionarissen.

Moskou: opslagplaats voor westerse wapens gebombardeerd in Lviv

Bij een bombardement in de westelijk stad Lviv heeft Rusland een logistiek centrum vernietigd, meldt het Russische ministerie van Defensie. In het gebouw lagen wapens afkomstig uit Europa en de VS opgeslagen, schrijft het Russische persbureau RIA.

Volgens het ministerie van Defensie ging het om een zeer grote partij wapens. Over slachtoffers wordt in het bericht niets gezegd.

Oekraïne zei eerder vandaag dat er zeker zeven doden en acht gewonden waren bij het bombardement in Lviv. Volgens de gouverneur kwamen er raketten terecht op militaire doelwitten, maar ook op een autogarage en in de buurt van een spoorbaan.

EPA
De schade als gevolg van het bombardement in Lviv vanmorgen

Oekraïne meldt nieuw offensief van Rusland in het oosten

Rusland lijkt te zijn begonnen aan het verwachte nieuwe offensief in Oost-Oekraïne, melden de Oekraïense strijdkrachten. Russische troepen zouden vandaag geprobeerd hebben door de Oekraïense verdedigingslinies te breken in de regio's Charkov, Loegansk en Donetsk.

Volgens de Oekraïense veiligheidsraad waren de beschietingen en gevechten heviger dan de voorgaande dagen. De Oekraïense militairen kunnen deze aanval in de Donbasregio tegenhouden, stelt het overheidsorgaan. Ook om de havenstad Marioepol zou nog altijd worden gevochten.

De VS stelt dat er nu 76 tactische bataljons van Rusland in Zuidoost-Oekraïne zijn. Dat zijn er elf meer dan een paar dagen geleden.

Er waren vandaag onder meer beschietingen in Charkov:

Reuters

Mogelijk 200.000 banen weg door sancties, zegt burgemeester Moskou

Oplopend tot 200.000 werknemers van buitenlandse bedrijven in Moskou riskeren hun baan te verliezen vanwege de westerse sancties. De burgemeester van de Russische hoofdstad, Sergej Sobjanin, heeft dat gezegd volgens persbureau AFP.

Talloze westerse bedrijven hebben hun werkzaamheden stilgelegd, of zijn volledig vertrokken uit Rusland. Sobjanin zei dat de lokale autoriteiten 38 miljoen euro hebben vrijgemaakt om de werkgelegenheid in de stad te ondersteunen. Met dit budget worden onder meer trainingen verzorgd voor mensen die noodgedwongen ander werk moeten gaan doen.

In dit artikel lees je meer over de gevolgen van de sancties voor de gewone Rus:

VN: ruim een op de vier Oekraïners is huis ontvlucht

Bovenop de ruim 4,9 miljoen Oekraïners die het land zijn ontvlucht zijn er naar schatting nog zo'n 7,1 miljoen burgers die binnen de landgrenzen op de vlucht zijn voor de oorlog. Dat meldt het hoofd van VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR aan de BBC.

Daarmee zouden in totaal zo'n 12 miljoen inwoners van Oekraïne zijn ontheemd vanwege de Russische invasie. Dat betekent dat meer dan een op de vier Oekraïense burgers zijn huis al dan niet tijdelijk is ontvlucht.

UNHCR probeert hulp te bieden, met name aan Oekraïners in het oosten die verblijven in schuilkelders. Daar vinden momenteel de zwaarste gevechten en bombardementen plaats.

'Hij was nog maar 19', zegt moeder van omgekomen Moskva-matroos

In internationale media duiken interviews op met nabestaanden van omgekomen bemanningsleden van het Russische oorlogsschip Moskva. "Hij was nog maar 19 jaar oud en dienstplichtig", zegt een moeder tegen The Guardian.

Volgens haar kreeg ze alleen een telefonisch bericht dat haar zoon was gesneuveld. "Er kwam niet eens informatie over wanneer de begrafenis zou zijn." De Britse krant schrijft dat ook andere familieleden van vermiste bemanningsleden eisen dat het Kremlin met meer informatie komt over de scheepsramp. Op basis van videobeelden lijkt de Moskva inderdaad te zijn geraakt door een raketaanval, zoals Oekraïne stelt.

Moskou houdt vol dat de oorzaak van de explosies aan boord nog worden onderzocht. Over eventuele slachtoffers is niets bekendgemaakt. De krant Novaja Gazeta Europe meldde recent dat er zo'n veertig bemanningsleden om het leven zijn gekomen. Novaja Gazeta Europe baseert zich op de moeder van een militair die het wel overleefde.

EPA
Dit zijn volgens het Kremlin bemanningsleden van de Moskva

Oekraïne: twee burgers gedood bij beschieting van Charkov

Bij Russische beschietingen van de stad Charkov zijn vandaag twee burgers gedood, melden de Oekraïense autoriteiten. De mortieren zouden terecht zijn gekomen op een speeltuin. Het bericht is ongeverifieerd.

Om de tweede stad van het land wordt al wekenlang zwaar gevochten. Er is grote schade aan de infrastructuur. Volgens Oekraïne zijn bij de mortieraanval van vandaag ook huizen geraakt.

Oud-commandant: foto's zinkende Moskva wijzen op raketaanval

Eerste beelden van de getroffen Moskva wijzen erop dat het Russische slagschip inderdaad is uitgeschakeld door een Oekraïense aanval, zegt oud-commandant zeestrijdkrachten Rob Kramer. "Ik kan het niet met 100 procent zekerheid zeggen, maar dit schip lijkt getroffen door raketten", zegt hij tegen de NOS.

Vier dagen na de aanval op het Russische vlaggenschip in de Zwarte Zee kwamen via sociale media enkele beelden naar buiten: wat foto's en twee seconden bewegend beeld. Daarop is bij daglicht te zien dat er nog brand woedt, het schip ongebruikelijk diep in het water ligt en slagzij maakt.

Lees verder:

Oekraïense deelnemers Invictus Games volgende week weer aan het front

Negentien Oekraïners hebben speciaal voor de Invictus Games toestemming gekregen van president Zelensky om hun land te verlaten. Hierdoor kan het Oekraïense team van veteranen deze week alsnog in Den Haag deelnemen aan het internationale sportevenement voor militairen die in hun diensttijd lichamelijk of psychisch gewond zijn geraakt.

Maar als de Invictus Games eind deze week voorbij zijn, dan zullen ook zij weer terug moeten naar hun legereenheden, zegt Pavlo Kovalskyi van het Oekraïense team. "Dan nemen we weer deel aan het verdedigen van ons land."

Lees verder:

Kremlin: 'Oekraïne niet consistent in vredesbesprekingen'

Het Kremlin beschuldigt Oekraïne ervan steeds van standpunt te veranderen tijdens vredesbesprekingen over kwesties waarover al overeenstemming is bereikt.

Reuters meldt dat Kremlin-woordvoerder Peskov tijdens een telefoongesprek met journalisten vandaag gezegd heeft dat het onderhandelingsproces wordt voortgezet op expertniveau. "Helaas is de Oekraïense kant niet consistent in de punten die zijn overeengekomen", zei hij.

In de rij voor postzegel in Kiev

Oekraïners staan nog altijd in de rij om postzegels te kopen van de Oekraïense militair die zijn middelvinger opsteekt naar een Russisch oorlogsschip.

Dat beeld verwijst naar het inmiddels bekende moment uit het begin van de oorlog in Oekraïne. Het Russische vlaggenschip de Moskva (Moskou) lag voor de kust van Slangeneiland in de Zwarte Zee en vroeg de Oekraïense grenswachten op het eiland om zich over te geven.

Op vrijgegeven audiofragmenten was te horen dat de Oekraïners "krijg de klere" naar de Russen riepen.

Rookpluimen en verwoeste huizen in Lviv

Het dodental bij de Russische raketaanvallen op Lviv is opgelopen naar zeker zeven. Acht mensen raakten gewond.

Hier beelden van de schade:

Rookpluimen en verwoeste huizen in Lviv

'Ruim 4,9 miljoen Oekraïeners hun land ontvlucht'

De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR meldt dat nu meer dan 4,9 miljoen Oekraïners het land zijn ontvlucht als gevolg van de oorlog. 4.934.415 mensen - voornamelijk vrouwen en kinderen - zijn na de invasie door Rusland op 24 februari vertrokken, meldt de UNHCR.

Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie van de VN zijn ook bijna 215.000 mensen met een andere nationaliteit - voornamelijk studenten en arbeidsmigranten - naar buurlanden gevlucht. Hierdoor komt het totaal aantal mensen dat Oekraïne is ontvlucht op meer dan vijf miljoen.

Medvedtsjoek: 'Ruil mij voor troepen en burgers in Marioepol'

De gevangengenomen pro-Russische politicus Viktor Medvedtsjoek heeft in een video die door de Oekraïense veiligheidsdienst is vrijgegeven gevraagd om te worden geruild voor Oekraïense troepen die Marioepol verdedigen en burgers die vastzitten in de belegerde stad en geen mogelijkheid hebben om de stad veilig te verlaten via een humanitaire corridor.

Vandaag hebben ook twee Britse mannen die gevangen zijn door de Russen op de Russische staatstelevisie gevraagd om hulp. Zij vragen premier Johnson te helpen om hen thuis te laten komen en zich in te spannen voor de vrijlating van Medvedtsjoek.

Podcast De Dag: Rusland en het bevroren conflict

De vredesgesprekken tussen Oekraïne en Rusland lijken helemaal vastgelopen. Volgens de Russen worden de gesprekken door Oekraïne gesaboteerd en Oekraïne zegt dat de totale verwoesting van Marioepol mogelijk de definitieve rode lijn is. De meest waarschijnlijke uitweg uit de oorlog in Oekraïne is volgens volgens Rusland- en Oost-Europa-deskundige Bob Deen een zogenoemd 'bevroren conflict'.

Dat is een geopolitiek instrument waar Rusland veel ervaring mee heeft en dat volgens Deen door Moskou gebruikt wordt als bewuste strategie. In podcast De Dag vertelt Deen hoe Rusland via tal van bevroren conflicten zijn invloed steeds verder uitbreidt. De vraag is of het voor Oekraïne verstandig is om ermee akkoord te gaan.

Raketaanval op Lviv is 'softening the targets-strategie'

De Russische raketaanval op de West-Oekraïense stad Lviv heeft met een bepaalde strategie te maken, zegt oud-Commandant der Landstrijdkrachten Mart de Kruif tegen de NOS.

Door militaire doelwitten, infrastructuur en belangrijke industrie aan te vallen probeert Rusland het Oekraïne moeilijk te maken om straks in de Donbas te vechten, zegt oud-Commandant der Landstrijdkrachten Mart de Kruif. "'Softening the targets' heet dat", het verzwakken van de tegenpartij. Hij denkt dat de getroffen garage in Lviv geen doelwit was. "Raketten zijn soms net iets minder nauwkeurig dan je zou willen."

Bij de aanval op Lviv zijn volgens de gouverneur van de regio zeker zes doden en acht gewonden gevallen.

Britse gevangenen vragen op Russische tv premier Johnson om hulp

Twee Britse mannen, die gevangen zijn door de Russen, waren vandaag te zien op de Russische staatstelevisie. Daarop vragen ze premier Johnson te helpen om hen thuis te laten komen. Hij zou zich moeten inspannen voor de vrijlating van de pro-Russische politicus Viktor Medvedtsjoek , die in Oekraïne gevangen zit.

Een van de mannen identificeerde zichzelf als Shaun Pinner, meldt persbureau Reuters. Hij werd gevangengenomen in Marioepol. De ander is Aiden Eslin, die eveneens gevangen werd in de havenstad. Hij was eerder te zien op de Russische staatstelevisie met een wond op zijn voorhoofd.

Rook te zien boven Azovstal-fabriek in Marioepol

Boven de staalfabriek van Azovstal in Marioepol is veel rook te zien. Op het terrein van die fabriek zouden de laatst overgebleven Oekraïense strijdkrachten standhouden.

Rook te zien boven Azovstal-fabriek in Marioepol

Oekraïne: Geen humanitaire corridors in Oekraïne vandaag

In Oekraïne gaan vandaag geen humanitaire corridors open. De regering in Kiev noemt Russische beschietingen als reden. De Oekraïense vicepremier Irina Veresjtsjoek laat weten dat om veiligheidsredenen is besloten om geen humanitaire corridors te openen. "De Russische bezetters stoppen niet met het blokkeren en beschieten van humanitaire routes", zegt Veresjtsjoek op Facebook.

De vicepremier noemt de onderhandelingen met Rusland over de corridors, onder meer bij de havenstad Mariepol, "lang en ingewikkeld". Ze laat weten dat snel nieuwe pogingen gedaan worden om zo snel mogelijk weer corridors te openen.

Duitse politie onderzoekt 140 zaken voor steun Russische invasie

De Duitse politie is in totaal 140 onderzoeken gestart naar steunbetuigingen aan Rusland in het conflict met Oekraïne. In de meeste gevallen gaat het om het gebruik van de letter Z, een symbool dat te zien is op Russische tanks en voertuigen in Oekraïne. Dat meldt de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Iedereen die in Duitsland de letter Z gebruikt om steun te betuigen aan de Russen kan worden vervolgd.

Waarom is de Z het symbool voor de Russische oorlog? Vorige maand schreef de NOS er dit artikel over.

  • NOS
  • NOS
  • NOS
  • NOS
  • NOS
  • NOS
  • NOS

In beeld: raketaanval Lviv

  • Anadolu Agency
    Rookpluimen boven de stad na een Russische raketaanval in Lviv
  • Anadolu Agency
    Er zijn volgens de regionale gouverneur 6 doden gevallen
  • Anadolu Agency
    Ook zouden er zeker acht mensen gewond zijn geraakt, waaronder een kind

Oekraïners weigeren stad Marioepol op te geven

De Oekraïense strijdkrachten weigeren de havenstad Marioepol op te geven. Een Russisch ultimatum om zich zondag over te geven werd verworpen.

De Russen beloofden de levens te sparen van iedereen die zich over zou geven. Nu het ultimatum is verstreken, meldt het Oekraïense leger dat de bombardementen weer geïntensiveerd zijn.

Ook zijn er nieuwe aanvallen bij de reusachtige Azov-staalfabriek. Daar, in het havengebied van Marioepol, hebben de laatste Oekraïense strijdkrachten zich teruggetrokken.

Eerste beelden Moskva opgedoken

Op sociale media zijn de eerste beelden opgedoken van het zinkende slagschip Moskva. Foto's en twee seconden bewegend beeld tonen het schip na de explosie aan boord. Er is veel rook te zien en het schip maakt slagzij. Het NOS OSINT-team heeft vastgesteld dat het schip op de foto's overeenkomt met eerdere foto's van de Moskva.

Het is onduidelijk wie het materiaal heeft gemaakt en hoe het naar buiten is gekomen. De beelden lijken geschoten vanaf een schip, mogelijk een van de vaartuigen die naar de Moskva waren gestuurd om de bemanning te redden.

Bellingcat-oprichter Eliot Higgins wijst er via Twitter op dat op de foto's te zien is dat de brug van het schip beschadigd lijkt. Oekraïne zegt dat dat komt door een succesvolle raketaanval, Rusland geeft toe dat er een explosie aan boord was, maar noemt nog altijd geen oorzaak.

Eerste beelden van vernietiging Russisch schip Moskva

Nieuwe beelden van verwoest Tsjernihiv

De Oekraïense stad Tsjernihiv werd in maart aangevallen door de Russen. Begin april trokken de troepen zich terug. Op nieuwe beelden is te zien hoe ze de stad hebben achtergelaten.

Op deze nieuwe beelden is een verwoest Tsjernihiv te zien

Rusland: vannacht vier wapen- en munitiedepots van Oekraïne vernietigd

Het Russische Ministerie van Defensie zegt dat er vannacht vier Oekraïense wapen- en munitiedepots zijn vernietigd. De doelen zijn geraakt met Iskander korteafstandsraketten. Persbureau TASS meldt verder dat in de afgelopen nacht 315 Oekraïense doelwitten zijn geraakt.

Gisteren meldde het ministerie dat er een munitiedepot in de stad Brovary, die tegen Kiev aanligt, werd verwoest door een raketaanval.

Gouverneur: zes doden en meerdere gewonden bij raketaanval Lviv

Bij een van de raketaanvallen op Lviv in het westen van Oekraïne zijn zes doden gevallen. Ook zijn er acht mensen gewond geraakt, meldt de regionale gouverneur Maksym Kozystkiy.

Drie raketten raakten militaire doelwitten, zegt hij verder. De twee andere raketten sloegen in bij een autogarage waar banden vervangen worden en in de buurt van het spoor.

Verslaggever BBC: 'Situatie Lviv in korte tijd totaal veranderd'

Inwoners van de stad Lviv dachten tot voor kort dat ze relatief veilig waren. Maar in het laatste uur is de situatie voor hen compleet veranderd, zegt verslaggever Dan Johnson van de BBC. De West-Oekraïense stad is vanochtend bestookt met vijf raketten, meldde de burgemeester vanmorgen.

Volgens Johnson herinneren de aanvallen de inwoners eraan dat ze nog steeds gevaar lopen, ook al zijn ze honderden kilometers verwijderd van de frontliniegevechten in het oosten van het land.

Het hoofd van de Oekraïense spoorwegen meldt op Twitter dat er een aanval was in de buurt van het spoor. Er zouden geen slachtoffers zijn en de schade is naar verluidt beperkt gebleven.