NOS Nieuws Binnenland Buitenland Economie

'Meer angst en stress, minder vertrouwen in overheid' • GGD-directeur vindt vaccindatum zorgvuldig

  • Welkom in het coronablog, je vindt hier het belangrijkste coronanieuws van vandaag.
  • Minister de Jonge: eerste coronavaccinatie op 8 januari.
  • Coalitie en oppositie verbaasd en boos over vaccinatie-datum De Jonge.
  • De Franse president Macron is positief getest op corona.
Liveblog gesloten
  • Liveblog gesloten

    Dit liveblog is gesloten. Vrijdag starten we een nieuw blog.

  • 'Meer angst en stress, minder vertrouwen in overheid'

    Angst- en stressgevoelens nemen weer toe onder de bevolking en het vertrouwen in de overheid neemt af. Dat blijkt uit een studie door de Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking met de Vrije Universiteit in Amsterdam, de Haagse Hogeschool en de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Den Haag.

    Jongeren en mensen met kwetsbare maatschappelijke posities en een beperkt ondersteunend netwerk hebben meer onvrede over het overheidsbeleid dan groepen met een sterkere maatschappelijke positie en een sterker ondersteunend netwerk, schrijven de onderzoekers.

    Zij deden voor de derde keer dit jaar een steekproef, onder 25.185 respondenten. Kieskompas verzamelde de data in november. 38 procent zei dat ze het gevoel hebben dat ze niets hebben om naar uit te kijken. In april en juli was dit nog 26 procent.

    Thuis werken

    Sinds april is het vertrouwen in de landelijke overheid afgenomen van 69 naar 55 procent en in de GGD van 78 naar 65 procent. Het vertrouwen in het RIVM, 66 procent. daalde ten opzichte van juli (75 procent), maar steeg juist ten opzicht van april (60 procent).

    Voor de overgrote meerderheid van de respondenten zijn de hygiënemaatregelen van het RIVM nog steeds de norm. Maar maatregelen die gaan over het beperken van contacten worden een stuk minder nageleefd, schrijven de onderzoekers. Zo gaf in april nog 48 procent van de ondervraagden aan zoveel mogelijk thuis te werken, in november was dat 32 procent.

  • 'IC's werden ontlast doordat oudere coronapatiënten thuis stierven'

    In de eerste golf stierven ten minste 1566 oudere en kwetsbare coronapatiënten thuis onder begeleiding van hun huisarts. Dat schrijft NRC op basis van een studie door het Consortium Onderzoek Huisartsgeneeskunde. Volgens de krant is mede daardoor het zwarte scenario, waarbij volle ziekenhuizen patiënten hadden moeten wegsturen, voorkomen.

    Sommige huisartsen vroegen hun patiënten of zij op de IC wilden worden opgenomen, mocht dat nodig zijn. IC-voorman Diederik Gommers zegt tegen NRC dat dat de IC's veel werk heeft gescheeld. "Dat praten met oudere patiënten vooraf had altijd al moeten gebeuren maar nu gebeurde het echt, onder druk van de omstandigheden. We hadden misschien te weinig IC-bedden gehad als alle 75-plus-coronapatiënten ook waren gekomen." Gemiddeld zijn ouderen minder goed bestand tegen een IC-opname dan jongeren.

    'Eerdere coronapatiënten'

    Uit de studie blijkt ook dat er voor 27 februari, toen de eerste coronapatiënt in Nederland bekend werd, vijf ouderen stierven aan wat vermoedelijk een coronabesmetting was. "Het merendeel was in Brabant waar huisartsen overlijdens met nooit eerder geziene acute zuurstofsaturatiedalingen zagen. Pas achteraf legden ze het verband met covid-19", schrijft de krant.

    Het onderzoek gaat over de zorg in maart, april en mei en wordt vrijdag gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. De helft van alle huisartsenpraktijken deed eraan mee.

  • Kamerdebat afgelopen

    Het spoeddebat over de start van de coronavaccinatie is afgelopen. Kamerleden waren kritisch dat het eerste vaccin op 8 januari gegeven gaat worden terwijl de eerste doses waarschijnlijk dit jaar arriveren. Minister De Jonge wil een "zorgvuldige route kiezen" en houdt vast aan de datum.

  • GGD-directeur Sjaak de Gouw: 'Zorgvuldig en veilig'

    "Wij doen het in ieder geval zorgvuldig en veilig", aldus GGD-directeur Sjaak de Gouw in het tv-programma Op1. Hij reageert daarmee op vragen over de gekozen datum voor het eerste vaccin: 8 januari.

    Nederland start later dan landen als Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk. De Gouw: "We weten niet precies hoe de Duitsers het doen. We weten wel dat ze sporthallen klaar hebben staan, maar dat is geen probleem. In al onze draaiboeken staan ook tientallen sporthallen. Maar het feit is dat we op 24 december de bijsluiter krijgen. Pas dan weten we welke doelgroepen we wel of niet kunnen uitnodigen. Als je dat weet heb je nog een paar dagen nodig om je systemen te regelen en je callcenters in te richten."

    Het hangt er vanaf welke procedures je volgt, zegt De Gouw. "Wij volgen hele strikte procedures. Je kunt dus kiezen voor snelheid en dan na een paar weken erachter komen van 'oeps'. We hebben bijvoorbeeld een aantal dingen geleerd van de Engelsen. Daar vallen mensen soms flauw, dat heeft betekend dat wij daar in de scripts en protocollen dus meer rekening mee houden."

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Sjaak de Gouw over waarom Nederland later vaccineert dan buurlanden
  • Coalitie en oppositie verbaasd en boos over vaccinatie-datum De Jonge

    In de Tweede Kamer is onbegrip over de gekozen vaccinatie-datum. De eerste vaccinatie is op 8 januari 2021, als maandag het vaccin van BioNtech/Pfizer wordt goedgekeurd door het Europees Medicijnagentschap. Verschillende landen in de Europese Unie willen al voor de jaarwisseling beginnen.

    Maar in Nederland moet nog van alles gebeuren, zoals het opstellen van een medisch richtlijn door het RIVM, het testen van IT-systemen en het maken van een bel-scripts voor de GGD-medewerkers van de call-centra. Veel partijen denken dat het ministerie te laat is begonnen met de voorbereiding en snappen niet dat er nog computersystemen getest moeten worden, zoals minister van Volksgezondheid De Jonge zegt.

    "Hoe moeilijk kan het zijn om de IT-systemen te testen?", vraagt PvdA-leider Asscher zich af. Hij vindt dat de minister morgen "de beste mensen" bij elkaar moet zetten om sneller te beginnen. PVV-leider Wilders vindt dat De Jonge "klungelt" en spreekt van "amateurisme". "Ik kan niet anders concluderen dan dat Nederland er weer achteraan loopt."

    De SP en GroenLinks vinden dat haast geboden is, omdat het zorgpersoneel al overbelast is. De partijen begrijpen niet wat er aan de organisatie schort, omdat de GGD's al maanden weten dat er een vaccin aankomt. "Alles moet klaarstaan", zegt GroenLinks-leider Klaver.

    Ook de coalitiepartijen vragen zich af of het vaccineren niet eerder kan beginnen. De partijen snappen dat De Jonge het zorgvuldig wil aanpakken, maar willen toch weten of sommige stappen niet sneller gezet kunnen worden. "Kunnen we niet eerder starten met bijvoorbeeld een pilot?", wil VVD-fractievoorzitter Dijkhoff weten. De administratie kan dan later op orde gebracht worden.

    De ChristenUnie vindt dat de aanpak nogal "omslachtig" klinkt. CU-leider Segers vreest dat de administratieve processen vertragend werken. Regeringspartij CDA snapt ook niet helemaal wat er tussen 24 december en 4 januari nu precies gebeurt. "Kunnen we toch niet sneller beginnen?", vraagt CDA-fractievoorzitter Heerma zich af.

  • Actiz blij met datum, maar houdt vragen over vaccineren

    Actiz, de branchevereniging van zorgorganisaties, is blij dat er nu duidelijkheid is over de vaccinatiedatum. "Hier kunnen we op koersen en we staan er klaar voor", zegt woordvoerder Eric Bosman.

    Op de vraag of het vervelend is dat Nederland later begint dan andere landen: "Het moet vooral zorgvuldig gebeuren. Het is vooral belangrijk dat medewerkers er vertrouwen in hebben."

    Wel kijkt de sector uit naar de verlichting die de vaccins moeten brengen. "De ouderenzorg staat enorm onder druk. En in tegenstelling tot de ziekenhuizen kunnen wij niet afschalen."

    "We hebben nog wel vragen over wat er gebeurt nadat het personeel is gevaccineerd. Hoe moeten we bijvoorbeeld omgaan met medewerkers die het vaccin weigeren? En hoe gaan we dan om met bezoekende familieleden die niet zijn gevaccineerd." Hij verwacht dat het gebruik van beschermingsmiddelen in de ouderenzorg nog wel een tijd nodig blijft.

  • President Macron test positief en met deze leiders had hij contact

    President Macron gaat in zelfisolatie, omdat hij besmet is met corona. De afgelopen week had hij met veel leiders contact. Hier een greep uit de bezoeken en overleggen die hij had.

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    President Macron test positief en met deze leiders had hij contact
  • Topsport krijgt meer speelruimte

    Vanaf vandaag heeft de Nederlandse topsport weer wat meer speelruimte gekregen. Hoewel de coronacrisis nog in volle hevigheid voortduurt, mogen de sporters weer samen trainen en ook de topcompetities kunnen de draad oppikken. Zoals vorige week al was afgesproken.

    Het gaat om hockey, basketbal, waterpolo, volleybal, handbal, korfbal, beachvolleybal, honkbal, softbal, rugby, ijshockey, rolstoelbasketbal, zaalvoetbal, cricket, badminton en tafeltennis.

    Dat heel Nederland sinds woensdag in een lockdown verzeild is geraakt, heeft de zaak niet veranderd, bevestigt Tamara van Ark, de minister voor Medische Zorg en Sport. "Als ze zich maar houden aan de strenge spelregels. Dus blijf in je sportieve bubbel. Dan kan het."

  • Limburgse ziekenhuizen overvol

    De Limburgse ziekenhuizen zijn op het punt gekomen dat er soms geen plek meer is voor coronapatiënten die herstellende zijn, schrijft 1Limburg. Zij moeten overgeplaatst worden naar andere ziekenhuizen in het land.

    Het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) noemt de huidige situatie zorgelijk. "In plaats van dat we patiënten vanuit het westen overnemen, zijn we nu een uitplaatsende regio geworden", zegt Helen Mertens, voorzitter van het ROAZ tegen 1Limburg.

  • Belgische staatssecretaris zet prijzen vaccins online

    De Belgische staatssecretaris voor Begroting heeft de prijzen van de verschillende coronavaccins online gezet, meldt VRT Nieuws. Dat deed haar communicatieteam in een tweet die intussen is verwijderd. De prijzen werden niet eerder gecommuniceerd omdat die informatie onder geheimhoudingsclausules valt.

    Het gaat om dezelfde vaccins waar wij in Nederland ook voor ingetekend hebben.

    Eva de Bleeker / Twitter

    Duidelijk te zien is dat de prijzen flink uiteenlopen. Het AstraZeneca-vaccin is met 1,78 euro per dosis het goedkoopste en vergeleken met het BioNTech/Pfizer van 12 euro per dosis een schijntje. Moderna is met een prijs van 18 dollar (ruim 14,5 euro) het duurste.

    Van de meeste vaccins zijn twee doses nodig. Alleen bij het vaccin van Janssen (J&J in de tabel) volstaat één dosis.

  • Marathonschaatsers zien ook NK van de kalender verdwijnen

    De KNSB heeft vanwege de coronacrisis besloten dat de NK marathon op kunstijs op 1 januari niet doorgaan. De NK zouden plaatsvinden in Alkmaar.

    De marathonschaatsers staan al het hele seizoen aan de kant. Omdat het kabinet op 13 oktober alle sportcompetities verbood, konden er geen marathons meer geschaatst worden.

    Het marathonschaatsen heeft niet de topsportstatus, in tegenstelling tot het langebaanschaatsen en het shorttrack. Daarom gaan die disciplines wel door.

  • Drive-in-nachtmis Pinkpopterrein afgeblazen

    Een geplande drive-in-nachtmis op het terrein van Pinkpop in Landgraaf gaat 24 december niet door. De viering is op advies van de overheid afgeblazen. Er zouden meer dan 500 auto's naar het terrein van Megaland komen en dat zou een groot aantal reisbewegingen met zich meebrengen.

    De bezoekers zouden vanuit hun auto de mis kunnen volgen, die door bisschop Harrie Smeets van Roermond vanaf een podium zou worden opgedragen. De 500 plaatsen voor de drive-in-nachtmis waren binnen drie dagen uitverkocht.

    Na de oproep maandag van premier Rutte om thuis te blijven en het afblazen van alle nachtmissen in de katholieke kerken door de Nederlandse bisschoppen besloot bisschop Smeets de nachtmis in Landgraaf ook te schrappen. "Het is jammer dat we zoveel mensen moeten teleurstellen en ik hoop dat iedereen er begrip voor kan opbrengen", aldus Smeets.

  • EMA buigt zich al op 6 januari over het Modernavaccin

    Het Europees Medicijn Agentschap EMA komt 6 januari bijeen om het Modernavaccin te evalueren en indien mogelijk de goedkeuring van het vaccin af te ronden. Dat is bijna een week eerder dan gepland.

  • Kamerdebat over vaccinaties vanavond al

    Nu minister De Jonge een brief aan het kabinet heeft gestuurd over de start van de vaccinaties op 8 januari, willen de meeste partijen vanavond al een debat houden over het vaccinatiebeleid. Het debat begint om 20.30 uur en is rechtstreeks te volgen via NPO Politiek en NOS.nl.