NOS Nieuws Politiek

Rutte: geen excuses voor slavernijverleden • Felle discussies in debat

  • De Tweede Kamer debatteert sinds ongeveer 15.30 uur met premier Rutte over institutioneel racisme in Nederland
  • Een deel van de Kamer wil excuses van de regering voor het slavernijverleden, ook zijn er veel voorstellen tegen arbeidsmarktdiscriminatie
  • Lees hier meer over 'Racisme en discriminatie in Nederland: dit zijn de cijfers'
  • Het debat is live te volgen via NPO Politiek en nos.nl
Liveblog gesloten
  • Debat afgerond

    Het debat is afgelopen. Voor excuses, zoals D66, ChristenUnie, PvdA en GroenLinks willen is nu geen meerderheid in de Kamer en ook het kabinet vindt dat nu niet verstandig. Het kabinet zet een commissie aan het werk die een maatschappelijk debat over het slavernijverleden op gang moet brengen.

    Lees hier terug hoe het debat verliep:

  • Rutte: nog geen besluit over Gouden Koets, herdenken in 2023

    Premier Rutte zegt dat er nog geen besluit is genomen over het toekomstig gebruik van de Gouden Koets. De koets wordt nu gerestaureerd. Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren vroeg de koets niet meer in het openbaar te laten rijden. Op de koets staan afbeeldingen van mensen uit de voormalige Nederlandse koloniën Indonesië en Suriname die 'de Nederlandse maagd' onderdanig spullen aanreiken.

    De premier stelde verder voorstander te zijn van een herdenkingsjaar over slavernij in 2023. Dan is het 150 jaar geleden dat de Nederlandse slavernij eindigde. D66 en GroenLinks hadden hierom gevraagd en Rutte vindt het een goed idee.

  • Rutte: geen excuses van Nederland voor slavernijverleden

    Premier Rutte begrijpt dat excuses voor het slavernijverleden voor sommigen heel belangrijk zijn, maar toch gaat hij ze nu niet maken. "De vraag is of je mensen die vandaag leven verantwoordelijk kunt houden voor het verleden. Dat kunnen anderen weer als pijnlijk ervaren. De slachtoffers en de daders leven niet meer."

    Excuses voor het slavernijverleden zouden volgens Rutte kunnen polariseren en dat moet je voorkomen. Hij stelt verder dat de staatskundige context is veranderd. "Dus het is ingewikkeld."

    Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie pleitten vandaag voor excuses, maar het voorstel kan niet op steun van de meerderheid van de Tweede Kamer rekenen.

    Het CDA zei in het debat niet direct de noodzaak te zien voor excuses. Ook VVD en oppositiepartijen PVV, SGP en Forum voor Democratie willen niet dat Nederland excuses maakt voor de rol in de slavernijperiode.

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Rutte: kun je mensen die vandaag leven verantwoordelijk houden?
  • Rutte: ook hier maakt je kleur uit

    Aan het begin van zijn bijdrage aan het debat zegt premier Rutte dat Nederland geen Amerika is wat betreft racistisch geweld. "Maar ook hier maakt het uit welke kleur je hebt. Het is onder ons."

    Rutte stelt dat er recht gedaan moet worden aan een grote groep mensen. "Het gaat om begrip en empathie", zegt de premier. "Tegelijkertijd moeten we oppassen dat we niet mensen wegzetten als racist, die dat helemaal niet zijn of willen zijn."

    Op dat laatste haakt PVV-leider Wilders aan. "Er sterft iemand in Amerika en u gooit de hele cultuur hier voor de bus. U stelt heel veel mensen teleur", zegt hij. "U zegt dat we een groot probleem hebben, maar dat is niet zo. Nog geen 150 meldingen bij het OM vorig jaar van discriminatie, daarmee bungelen we ergens achteraan."

    "Het overgrote deel van Nederland deugt", zegt de premier. "Maar wat is er op tegen om regelmatig met elkaar te praten over wat voor land we zijn. Om te praten over hoe we voorkomen dat niet iedereen dezelfde toegang heeft."

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Wilders: 'Racisme altijd verkeerd, maar Nederland heeft geen groot probleem'
  • Debat weer begonnen

    Het debat is weer begonnen. Premier Rutte is nu aan het woord. Hij zal vragen beantwoorden van de Kamer, een deel van de Kamer wil excuses van de regering voor het slavernijverleden.

    Ook de ministers Grapperhaus en Ollongren komen aan het woord.

  • Het debat is geschorst tot 20.15 uur

    Er is nu pauze waarin de deelnemers aan het debat iets kunnen eten. Het debat gaat dadelijk verder met premier Rutte, minister Grapperhaus en minister Ollongren.

  • Forum voor Democratie: Nederland is geen racistisch land

    Kamerlid Hiddema van Forum voor Democratie vindt dat de discussie over racisme en discriminatie "totaal uit het lood is geslagen". Hij spreekt van een "groepsbraafheidspsychose" en een "racismepsychose". Hiddema zegt dat de "talkshowtantes" de toon van de discussie over discriminatie en racisme bepalen terwijl er volgens hem helemaal geen sprake is van een probleem. Nederland is geen racistisch land, zegt Hiddema.

  • VVD: aandacht voor discriminatie in het onderwijs

    Nederland is een fantastisch land, zegt VVD-Kamerlid El Yassini. Maar hij vindt wel dat het maatschappelijke probleem van racisme en discriminatie moet worden opgelost. Toch is hij positief. "Tegenover tien mensen die mij hebben gediscrimineerd staan er tien die mij een kans hebben gegeven. Je kunt hier je dromen werkelijkheid maken en het beste uit jezelf halen. Maar je moet wel je kansen pakken", zegt hij.

    El Yassini wil met name aandacht voor het onderwijs. "Het zijn de leiders van morgen die vandaag op onze hogescholen en universiteiten zitten. Hoe wordt bijvoorbeeld de HR-professional van morgen opgeleid zodat hij kan optreden als zijn baas zegt 'Nee, je mag geen Marokkanen aannemen'?"

  • 50Plus: welke inzichten wil Rutte delen over gesprek Black Lives Matter?

    Fractievoorzitter Van Brenk van 50Plus hekelt discriminatie op de arbeidsmarkt en in het onderwijs. "De kans op een stageplaats is vele malen beroerder met een andere achternaam. En bij een niet-Nederlandse achternaam is het schooladvies vaak lager", zegt zij.

    Van Brenk is verder benieuwd naar wat premier Rutte te vertellen heeft over zijn gesprekken met mensen die zich de afgelopen tijd in de publiciteit hebben uitgesproken tegen racisme.

  • Van der Staaij: wij willen geen onvruchtbare polarisatie

    SGP-leider Van der Staaij vindt dat de maatschappelijke discussie over discriminatie en racisme "dichtbij" gevoerd moet worden, zonder grote tegenstellingen. Hij bedoelt daarmee dat het moet gaan over wat mensen echt dagelijks meemaken op straat en op hun werk. "En laat die persoonlijke verhalen op je inwerken", zegt Van der Staaij. Hij noemt het voorbeeld van een zwarte moeder die vaak uit vooroordeel wordt gezien als alleenstaande moeder.

  • Partij voor de Dieren: weg met Gouden Koets

    De Partij voor de Dieren wil dat het kabinet dit moment aanpakt om de Gouden Koets niet meer in het openbaar te laten rijden. Op de koets staan afbeeldingen van mensen uit de voormalige Nederlandse koloniën Indonesië en Suriname die 'de Nederlandse maagd' onderdanig spullen aanreiken.

    Partijleider Ouwehand ziet een parallel tussen de strijd voor dierenrechten en die voor gelijke rechten voor mensen. "De dieren van de wereld bestaan om hun eigen redenen, ze zijn niet voor mensen gemaakt", haalt Ouwehand de schrijver Alice Walker aan (bekend van het boek The Color Purple). "Net zomin als zwarte mensen voor witte mensen zijn gemaakt en vrouwen voor mannen. In essentie is de strijd voor rechtvaardigheid dezelfde."

  • Segers: onderzoek naar slavernijverleden

    Racisme is niet even op te lossen met een beleidsmaatregel uit Den Haag, zegt ChristenUnie-leider Segers. Hij denkt dat er nog een lange maatschappelijke discussie te gaan is, waarbij bewustwording van belang is. Segers: "Politici kunnen ook het verschil maken in hoe zij het debat voeren." Segers pleitte eerder vandaag met D66 voor excuses van de regering voor het slavernijverleden. Hij wil ook onderzoek naar het slavernijvelden.

    Segers refereerde in zijn betoog aan zijn onlangs overleden vriend Deodaat Peters, die volgens hem als docent een voorbeeldfunctie had voor het behandelen van racisme en discriminatie in de klas.

  • Klaver: onderzoek naar discriminerende algoritmen

    GroenLinks-leider Klaver zegt dat etnisch profileren in te veel systemen en organisaties gebakken zit. Klaver: "Steeds vaker worden er risicoanalyses gemaakt op basis van algoritmen en niemand weet hoe die precies werken."

    Klaver vermoedt dat bij veel risicoanalyses en beoordelingen bij overheidsinstanties en bedrijven, discriminerende motieven een rol spelen. Hierdoor worden zwarte mensen of mensen met een allochtone achtergrond er vaak uitgepikt of benadeeld. Klaver wil dat het kabinet hier onderzoek naar gaat doen.

  • Jetten: komende generaties hebben recht op toekomst zonder racisme

    Racisme en discriminatie zijn een harde realiteit voor heel veel Nederlanders, zegt D66-leider Jetten. "De komende generaties hebben het recht op een toekomst zonder racisme en discriminatie", aldus Jetten. "Veel mensen die het debat volgen hebben zich hard gemaakt om het onderwerp bespreekbaar te maken. Zij vinden mij aan hun zijde."

    Jetten wil, net als meer partijen, een meldplicht voor uitzendbureaus die discriminerende opdrachten krijgen. Ook wil hij speciale rechercheurs voor discriminatiezaken en een Nationaal Coördinator discriminatie en racisme.

  • Azarkan: medelijden met manier waarop Rutte racisme bestrijdt

    Fractievoorzitter Azarkan van Denk zegt dat hij bewondering heeft voor hoe premier Rutte de coronacrisis heeft aangepakt, maar medelijden met hem om hoe hij racisme bestrijdt. Azarkan: "Als hij corona had bestreden zoals hij racisme bestrijdt, dan had heel Nederland op de IC gelegen."

    Azarkan zegt dat institutioneel racisme een feit is en in onze samenleving aanwezig is. Azarkan: "Mensen willen daden zien. Door instituten moet de bezem gehaald worden. Hoe lang accepteren we nog dat agenten het in appjes hebben over kutafrikanen en pauperallochtonen?"

    SP-leider Marijnissen wil excuses van Azarkan voor de kritische Denk-filmpjes over Kamerleden met een allochtone achtergrond. Dat vindt Azarkan onzin en hij noemt Marijnissen "een beschonken komkommer". Hij vindt dat de politici en leden van Denk als geen ander weten hoe het is om gediscrimineerd te worden.

    Na Marijnissen nam Segers het over. "U slaat wild om u heen", zei de ChristenUnie-leider:

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    'Dit gaat door totdat hij tot zelfreflectie komt'