liveblog
NOS NieuwsAangepast

Organisatie kijkt tevreden terug op boerenprotestdag: 'grandioos verlopen'

  • Een groot deel van de demonstranten is per trekker naar huis, een klein deel overnacht in Den Haag.
  • Duizenden boeren deden mee aan de protestactie, vier personen zijn aangehouden.
  • Ook donderdag staan er in Den Haag acties gepland.
  • Lees hier waarom de boeren in actie komen.
liveblog gesloten

Ook morgen boerenacties

Duizenden boeren deden vandaag mee aan het boerenprotest in De Bilt en daarna Den Haag. Vier personen werden gearresteerd. Er staan nog ruim honderd trekkers op het Malieveld. Het boerenprotest gaat donderdag op kleinere schaal verder. Er is onder meer een groot boerenontbijt gepland.

Deze boer slaapt op het Malieveld

'Anders moet ik weer helemaal terug naar Groningen'

Organisatie kijkt tevreden terug

"We zijn over vandaag helemaal tevreden", zegt FDF-woordvoerder Jeroen van Maanen. Vier aanhoudingen op duizenden demonstranten: volgens de actiegroep hebben bijna alle boeren zich goed gedragen. Twee mensen zijn opgepakt voor het gooien van vuurwerk. Een ander werd gearresteerd vanwege belediging van een agent en de vierde persoon had niet voldaan aan een bevel van de politie.

Van Maanen vindt dat de boerenprotestdag "grandioos" is verlopen.

'Aantal violisten op het Binnenhof is een stuk minder intimiderend dan duizenden tractoren'

Denker des Vaderlands Daan Roovers kijkt met enige verbazing naar alle aandacht die de boerenprotesten krijgen. "Het hele land wordt voor ze platgelegd. Dat lukt klimaatactivisten nooit", zegt ze tegen Nieuwsuur. "Doordat hun tractoren worden toegelaten krijgen ze een machtspositie. Ze forceren er toegang mee en ze nemen ze als een soort wapens mee de stad in. En trekkers zijn mediageniek."

Hier lees je meer over hoe Daan Roovers kijkt naar het boerenprotest:

Blokkade opgeheven

De blokkade met militaire trucks op de Gravenstraat in Den Haag is opgeheven. De vrachtwagens staan er nog wel, maar het tramverkeer kan er weer door. De legervoertuigen werden gebruikt om een aantal wegen te blokkeren omdat er gebieden waren waar niet mocht worden gedemonstreerd.

Lees hier meer over waarom het leger vandaag werd ingezet:

Dit was het boerenprotest in De Bilt en Den Haag

Opnieuw was het een dag vol boerenprotest. Het begon al vroeg, bij het RIVM in De Bilt. Later togen de boeren naar Den Haag. Een overzicht van de dag:

Dit was het boerenprotest in De Bilt en Den Haag

Ongeluk met trekker op A4

De A4 tussen Roelofarendsveen en het Ringvaartaquaduct is dicht, na een ongeluk tussen een trekker en een auto.

Malieveld stroomt leeg

Het Malieveld in Den Haag is inmiddels zo goed als leeg. De honderden trekkers die op het veld stonden, hadden moeite om de stad uit te komen door verkeersopstoppingen. De vertrekkende landbouwvoertuigen vormden urenlang een file de stad uit. Rond 20.30 uur stonden er nog enkele tientallen tractoren op het veld, waarvan sommige al klaar stonden om te vertrekken, meldt het ANP.

Een ander deel staat nog geparkeerd op het terrein, mogelijk zijn dat boeren die in de stad blijven slapen omdat ze morgen ook willen actievoeren. Ze willen onder meer een ontbijt aanbieden aan de Hagenaars.

Ook op het naastgelegen Koekamp is het weer rustig. Daar stonden vanmiddag duizenden boeren te protesteren. Het tramverkeer is nog altijd niet volledig hersteld.

Nog steeds druk op wegen rond Den Haag

Op de snelwegen rond Den Haag is het nog steeds erg druk door de vele vertrekkende tractoren. Rijkswaterstaat denkt dat dat nog de hele avond zal duren. Vooral op de A12 is het druk: tussen Den Haag en Utrecht staat een lint van langzaam rijdend en stilstaand verkeer.

Omdat er ook veel boeren met de trein waren gekomen was het ook op de Haagse stations flink druk.

Remkes: niet handhaven op boeren die blijven slapen

Een aantal boeren blijft vannacht slapen in Den Haag. "Maar we weten niet hoeveel dat er zijn. Voor zover wij weten is het in beperkte mate", zegt waarnemend burgemeester Johan Remkes van Den Haag. "Het kan natuurlijk zijn dat er mensen in hotels slapen, dat weten we niet. Maar waar het gaat over overnachten in caravans is dat probleem overzichtelijk."

Remkes zegt dat de politie niet actief gaat handhaven als boeren met caravans op het Malieveld overnachten. "Optreden van de kant van de politie moet wel proportioneel zijn. Je kunt overal wel heel hard tegen optreden, maar als mensen zich uit zichzelf fatsoenlijk gedragen is een overreactie ook niet op zijn plaats."

Verder doet Remkes een beroep op de politiecapaciteit. "De Haagse politie mag dit bij wijze van spreken niet in zijn uppie oplossen. Ik vraag van de betrokken bewindslieden dat dit probleem landelijk wordt erkend."

Vier mensen aangehouden

Bij het boerenprotest vandaag in Den Haag zijn vier mensen aangehouden, meldt de politie. Twee mensen zijn gearresteerd voor vuurwerk gooien, één persoon voor belediging en er is iemand aangehouden "voor het niet voldoen aan bevel of vordering". De politie zegt dat het protest tot dusver zonder grote incidenten is verlopen.

Verkeersopstopping door trekkers

Het Haagse Malieveld loopt maar langzaam leeg door verkeersopstoppingen. Rond 18.30 uur stonden er volgens het ANP er nog honderden trekkers op het veld. Vertrekkende landbouwvoertuigen vormen een lange file de stad uit.

Tientallen boeren die hun trekkers aan de andere kant van de stad, in de buurt van de Dagelijkse Groenmarkt, hadden gestald op de tramrails zijn inmiddels vertrokken.

'Kabinetsbeleid stikstof juridisch onhoudbaar'

Het stikstofbeleid voor de landbouw dat het kabinet nu voorstelt, is op juridisch drijfzand gebouwd. En de stikstofmodellen zijn zo onzeker dat daarop geen beleid zou moeten worden gebaseerd. Dat zeggen verschillende wetenschappers, juridisch deskundigen en advocaten die waren uitgenodigd door de Tweede Kamer.

De Kamerleden wilden zich voorbereiden op een debat met minister Schouten. Dat debat is morgen.

Geen filerecord

Het is erg druk op de wegen in en rondom Den Haag. De uittocht van boeren op trekkers zorgt ook elders in het land voor files en oponthoud. Maar de landelijke avondspits is niet drukker dan normaal, melden zowel Rijkswaterstaat als de ANWB.

Het filerecord van grote boerendemonstratie van oktober werd bij lange na niet gehaald. Toen was er ruim 1000 kilometer file, vandaag lag het hoogtepunt rond de 500 kilometer.

Boeren vertrekken met trekker uit Den Haag

Een deel van de boeren is aan het eind van de middag weer vertrokken uit Den Haag. Ze reden met hun trekker over de snelweg terug naar huis:

Boeren verlaten Den Haag na protestdag

'We blijven hier slapen, als het lukt'

Een deel van de demonstrerende boeren in Den Haag is inmiddels op weg naar huis. Maar het plan is dat er ook een duizendtal blijft overnachten in de stad. "We proberen nog een slaapplek te regelen", zegt een boer tegen een NOS-verslaggever. Sommige mensen hebben een caravan meegenomen, maar deze demonstrant niet. "Mocht het niet lukken, dan gaan we naar huis."

Niet alleen rondom het Malieveld zijn er groepjes demonstranten. Ook in het centrum, bijvoorbeeld bij het Noordeinde. "De barbecue is hier aangestoken en de sfeer is gemoedelijk. Ook al mochten ze hier eigenlijk niet staan", zegt verslaggever Lars Geerts,

Boeren vertrekken uit Den Haag, gratis tanken langs A12

Inmiddels vertrekt een deel van de boeren weer uit Den Haag, nu het officiële programma is afgelopen.

En boeren die vanavond terugkeren over de snelweg A12 tussen Beek en Babberich kunnen bij het tankstation gratis tanken. "We hebben afgesproken dat als ze terugkomen, ze dan tien liter diesel per trekker krijgen", laat de eigenaar van het tankstation weten aan Omroep Gelderland. Met de actie wil hij de boeren een hart onder de riem steken.

Toch hoopt hij dat de boeren nu niet massaal naar het station komen. "We moeten wel kijken dat het niet te veel in de papieren gaat lopen", zegt hij lachend.

Voorstelling Cirque du Soleil afgelast

De voorstelling van Cirque du Soleil op het Malieveld gaat vanavond niet door vanwege het boerenprotest. "Je komt de stad bijna niet in en dan moet je nog langs alle tractoren op het Malieveld bij de tent zien te komen", zegt organisator Mojo.

Mensen die een kaartje hadden gekocht, krijgen hun geld teruggestort. Ze hebben een bericht gekregen dat de voorstelling is geannuleerd. Om hoeveel mensen het precies gaat, is niet duidelijk, maar de schatting is dat het er tegen de 3000 zijn.

Blijven slapen

De toespraken op het podium zijn afgelopen, maar het boerenprotest bij het Malieveld en het naastgelegen Koekamp in Den Haag is nog niet voorbij. Volgens NOS-verslaggever Jeroen de Jager maken vooralsnog weinig boeren aanstalten om weg te gaan.

"Er is nog een afterparty tot 22.00 uur. En het is de bedoeling dat rond de duizend boeren achterblijven en hier blijven slapen. Om morgen om 08.00 uur bij het boerenontbijt aan de Hofvijver te zijn."

Toespraak van Geert Wilders

PVV-leider Geert Wilders sprak vanmiddag de boeren toe in Den Haag. "Door hier met zo veel mensen te zijn, laten jullie zien dat jullie je niet laten belazeren", zei hij.

Bekijk hier de hele toespraak van Wilders:

Wilders tegen boeren: 'Willen jullie meer of minder stikstofregels?'

Sieta van Keimpena: 'Laf dat er niemand van het kabinet is'

Sieta van Keimpena van actiegroep Farmers Defence Force is blij met de opkomst voor het boerenprotest in Den Haag vandaag, maar ze is teleurgesteld dat er niemand van het kabinet is gekomen.

Sieta van Keimpena: 'Laf dat er niemand van het kabinet is'

Toespraken voorbij, livestream afgesloten

De toespraken van de actievoerders in Den Haag zijn net afgelopen. "Gedraag je allemaal geen trammelant maken", sloot een van de organisatoren af op het podium. De organisatie is zeer tevreden over hoe de actiedag is verlopen. "Goede reis terug naar huis."

De livestream op de Facebookpagina van de NOS is daarmee ook afgesloten. Het liveblog gaat door.

Wilders tegen boeren: Nederland houdt van jullie

PVV-leider Geert Wilders sprak de boeren toe in Den Haag. "Door hier met zo veel mensen te zijn, laten jullie zien dat jullie je niet laten belazeren. Dat je niet over je heen laat lopen. Maar jullie staan hier niet voor niks. Jullie staan hier omdat jullie bedrijf, vaak een familiebedrijf, in gevaar komt."

Verder zei Wilders dat de boeren al veel hebben bereikt met hun acties. "Dankzij jullie zijn veel stikstofregels van de provincies ingetrokken. Dat is winst, nu Den Haag nog." Hij roept de boeren op om te blijven protesteren, als er niks verandert.

"Het belangrijkste vrienden, wees trots op je boeren beroep. Wees trots op je boerenbedrijf. Jullie zijn de trots van Nederland", sloot hij zijn toespraak af.

Livestream gaat op Facebook door

De livestream van de demonstratie in Den Haag is afgesloten op NPO Nieuws, maar gaat door op de Facebookpagina van de NOS.

Wilders: dat gaan we regelen

PVV-leider Geert Wilders begon op deze manier zijn speech in Den Haag. "Ik ga jullie een vraag stellen: willen jullie hier in deze stad meer of minder stikstofregels? Nou, dan gaan we dat regelen." Het is een referentie naar de rechtszaak die tegen Wilders loopt vanwege zijn 'minder-Marokkanen-uitspraak'.

Vandaag werd bekend dat de behandeling van het hoger beroep tegen Wilders in ieder geval tot 9 december is uitgesteld.

Gemeente Den Haag roept op tot extra oplettendheid

Ook heeft een aantal ministeries hun ambtenaren geadviseerd om eerder naar huis te gaan, vanwege het boerenprotest.

Na de pauze spreekt Geert Wilders

Het boerenprotest in Den Haag is in volle gang. Op de sprekerslijst stond een 'mysterie guest', dat blijkt PVV-leider Geert Wilders te zijn. Op dit moment is er een korte pauze, na de pauze zal Wilders spreken. Volg het hier live.

Thierry Baudet: 'We moeten de Nederlandse boeren beschermen'

Thierry Baudet: 'We moeten de Nederlandse boeren beschermen'

TNO: Nederland relatief grootste stikstofproducent

Nederland produceert per hectare de grootste hoeveelheid stikstof van heel Europa. Dat blijkt uit een factsheet van onderzoeksbureau TNO in opdracht van de Tweede Kamer.

NOS