NOS NieuwsAangepast

Zelensky: donderdag zes nieuwe corridors • Circa 48.000 evacués uit oorlogsgebied

liveblog gesloten

Zelensky: donderdag zes nieuwe corridors open

Oekraïne wil vandaag zes nieuwe vluchtroutes openen. Dat heeft president Zelensky vanavond op televisie gezegd. De humanitaire corridors zijn bedoeld voor de inwoners van Marioepol en Izium, in het oosten van Oekraïne.

Beide steden zijn zwaar gebombardeerd. Zo was er vandaag een bombardement op een kinderziekenhuis in Marioepol. Volgens de gouverneur van de regio Donetsk gebeurde dat tijdens het overeengekomen staakt-het-vuren.

Verder meldde Zelensky dat er vandaag zo'n 35.000 Oekraïners via de corridors zijn gevlucht. Het ging om evacuaties vanuit Soemy, Enerhodar en steden in de buurt van Kiev. Eerder vanavond werd nog gesproken over 48.000 mensen, dat meldde het Oekraïense persbureau Interfax op basis van een bron dicht bij president Zelensky.

Angst voor de oorlog in Oekraïne, hoe kun je die oplossen?

De grens van Oekraïne is zo'n 1400 kilometer van Nederland verwijderd, maar toch bestaat ook hier angst voor de gevolgen van de oorlog. Op sociale media uiten mensen hun bezorgdheid en ook bij de Kindertelefoon is het druk. Er zijn mensen die noodpakketten en kogelvrije vesten en helmen inslaan bij legerwinkels.

"Bij mij thuis slapen we ook weinig en slecht vanwege de oorlog in Oekraïne", schrijft een man op Twitter. En hij is niet de enige die rondloopt met zulke problemen. Volgens traumapsycholoog Kaz de Jong is het daarom goed om je gedachten zo nu en dan te verzetten.

De Jong heeft wel begrip voor de angst die bij sommige mensen heerst. De oorlog is dichterbij dan we gewend zijn en dat doet wat met mensen, stelt hij.

In onderstaand artikel deelt hij tips om van angstgevoelens af te komen:

Oekraïne: circa 48.000 mensen geëvacueerd via humanitaire corridors

Zo'n 48.000 mensen zijn vandaag uit oorlogsgebied in Oekraïne geëvacueerd, meldt het Oekraïense persbureau Interfax op basis van een bron dicht bij president Zelensky. Eerder vandaag werd een getal van 40.000 genoemd.

Het grootste gedeelte van de evacués, circa 43.000 mensen, vertrok vanuit Soemy. Vanuit de omgeving van Kiev konden zo'n 3500 mensen wegkomen en zo'n 1000 mensen trokken weg uit Enerhodar.

IMF komt met nieuwe noodfinanciering voor Oekraïne

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft 1,4 miljard dollar (zo'n 1,3 miljard euro) aan noodfinanciering voor Oekraïne goedgekeurd. Met het geld kan de Oekraïense staat uitgaven blijven doen, en wordt de balans versterkt tussen uitgaven van Oekraïne aan het buitenland en het binnenkomende geld.

"We zijn het IMF immens dankbaar voor de snelle reactie op ons verzoek", zei de gouverneur van de Oekraïense centrale bank in een reactie.

IMF-topvrouw Georgieva zei eerder dat de financiering boven op de 700 miljoen dollar zou komen die in december door het IMF aan Oekraïne was toegekend. Ook komt de noodhulp boven op de 2,7 miljard dollar aan noodreserves die het land eerder ontving van het IMF. De Wereldbank heeft daarnaast een pakket van leningen en schenkingen aan Oekraïne ter waarde van 723 miljoen dollar goedgekeurd.

Ook Victoria's Secret sluit deuren in Rusland

Steeds meer westerse bedrijven sluiten hun deuren in Rusland. Vandaag maakte lingerieketen Victoria's Secret bekend dat het bedrijf vanaf morgen dichtgaat. Dat leidde volgens het Belarussische oppositiepersbureau Nexta tot lange rijen in de winkels.

Ook McDonalds besloot gisteren dat alle Russische filialen dichtgaan. "Het is onbegrijpelijk waarom ze ons dit aandoen", zegt een bezoekster van de fastfoodketen.

'Onduidelijk wat ze met sluiting McDonald's willen bereiken'

VS: geen Poolse straaljagers naar Oekraïne

De Verenigde Staten willen niet dat er nu Poolse gevechtsvliegtuigen aan Oekraïne gegeven worden. Dat zegt een woordvoerder van het Pentagon vanavond.

Gisteren maakte Polen bekend dat het "per direct" bereid was om al zijn MiG-29 gevechtsvliegtuigen af te staan aan Oekraïne. De vliegtuigen zouden op de Amerikaanse luchtmachtbasis Ramstein in Duitsland neergezet worden zodat Washington ze vanuit daar beschikbaar zou stellen aan de Oekraïense luchtmacht.

In een eerste reactie noemde de Amerikaanse minister van Defensie die constructie al "niet verdedigbaar". Nu zeggen de Amerikanen dus dat ze het voorstel van Polen helemaal niet steunen. Volgens het Pentagon is het idee te riskant en kan het afstaan van de gevechtsvliegtuigen door Rusland gezien worden als een escalatie.

Atoomenergieagentschap bezorgd over onderbreking datastroom Zaporizja

Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) in Wenen krijgt geen gegevens meer doorgezonden van de systemen die nucleair materiaal bewaken in de kerncentrale van Zaporizja. Gisteren stopten ook de systemen van de centrale van Tsjernobyl al met het doorzenden van deze gegevens. Rafael Grossi, de chef van het IAEA, is daar bezorgd over. In de kerncentrales zijn grote hoeveelheden nucleair materiaal aanwezig, zoals verse en verbruikte splijtstof.

Verder heeft de kerncentrale van Zaporizja volgens Grossi gemeld dat twee van de vier hoogspanningsleidingen van de centrale zijn beschadigd. De kerncentrale heeft minimaal één werkende hoogspanningskabel nodig om te kunnen blijven functioneren, zegt hij. Ook is volgens Grossi schade gemeld aan het koelsysteem van de omvormer van reactor 6.

Grossi is morgen ook aanwezig bij de onderhandelingen tussen de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov en zijn Oekraïense collega Koeleba in de Turkse stad Antalya. "In bijeenkomsten daar hoop ik vooruitgang te boeken bij de dringende kwestie van het waarborgen van de veiligheid en beveiliging van Oekraïnes nucleaire installaties", schrijft Grossi op Twitter. "We moeten nu handelen!"

Massagraf in Marioepol

In de Oekraïense havenstad Marioepol zijn de Russische beschietingen en bombardementen zo constant dat inwoners geen gelegenheid hebben om doden naar behoren te begraven. De locoburgemeester zei eerder vandaag dat er 47 mensen begraven zijn in een massagraf aan de rand van de stad.

Een fotojournalist van The Associated Press maakte deze foto's:

Nederlandse straaljagers langer in Polen

Acht Nederlandse F-35's en F-16's blijven langer het luchtruim van Polen bewaken. Minister van Defensie Ollongren schrijft aan de Tweede Kamer dat de gevechtsvliegtuigen in elk geval tot eind maart die opdracht zullen vervullen. Dat gebeurt op verzoek van de NAVO.

De inzet begon twee weken geleden, op de dag van de Russische inval in Oekraïne. Vier F-35's komen van vliegbasis Leeuwarden en vier F-16's van vliegbasis Volkel.

In april en mei gaan twee Nederlandse F-35's het luchtruim van Bulgarije bewaken. Ongeveer negentig man ondersteunend personeel gaan dan mee.

Meer beelden uit het gebombardeerde ziekenhuis in Marioepol

Indringende beelden na de luchtaanval op het kinderziekenhuis in Marioepol. Hulpdiensten halen gewonden, onder wie zwangere vrouwen, uit het verwoeste gebouw.

Hulpdiensten halen slachtoffers uit verwoest ziekenhuis Marioepol

'Jonge dienstplichtigen naar Oekraïne gestuurd om te vechten'

De Russische minister van Defensie heeft toegegeven dat Rusland jonge dienstplichtigen naar Oekraïne heeft gestuurd. Dat is opmerkelijk omdat president Poetin eerder had ontkend dat dienstplichtigen werden ingezet. Volgens Poetin werden alleen "professionele" Russische militairen naar Oekraïne gestuurd.

Volgens minister Konasjenkov zijn sommige van die dienstplichtigen in Oekraïne krijgsgevangen genomen. Hij zegt dat "met onmiddellijke ingang maatregelen zijn genomen om te voorkomen dat dienstplichtigen naar de gevechtsgebieden worden gestuurd en om gevangengenomen militairen te bevrijden". Inmiddels zijn volgens Konasjenkov "vrijwel alle jonge dienstplichtigen teruggestuurd naar het grondgebied van de Russische Federatie".

Volgens een woordvoerder van het Kremlin gaat de inzet van jonge dienstplichtigen in tegen het bevel van Poetin. "De hoogste militaire aanklager gaat de zaak onderzoeken en zal de ambtenaren straffen die verantwoordelijk zijn voor het niet naleven van dit bevel", aldus de woordvoerder.

40.000 mensen geëvacueerd uit oorlogsgebied

Vandaag zijn ruim 40.000 mensen geëvacueerd uit Kiev, Marioepol en Charkov, zegt de Oekraïense onderhandelaar David Arachamia op sociale media. "We gingen voor 100.000, maar dat is niet gelukt."

Dat het aantal lager ligt, komt volgens Oekraïne doordat Rusland burgerdoelen beschiet en daarmee de evacuaties tegenwerkt.

Britten sturen luchtafweergeschut naar Oekraïne

De Britse minister van Defensie zegt dat het Verenigd Koninkrijk zeer geavanceerd luchtafweergeschut naar Oekraïne stuurt. Het gaat om zogenoemde Starstreak-raketten, die met extreem hoge snelheid doelen in de lucht kunnen raken. De Britten leveren ook "een klein aantal" antitankwapens.

Wanneer de extra wapens in Oekraïne aankomen is niet bekend. De minister zei tegen het parlement dat Oekraïense soldaten bovendien getraind moeten worden om de Starstreak-raketten te gebruiken.

Ook universiteit in Marioepol getroffen

Op videobeelden is te zien dat ook een universiteit en een overheidsgebouw in de Zuid-Oekraïense havenstad Marioepol getroffen zijn door een Russisch bombardement.

Van het gebouw van de Pryazovskyi State Technical University staan niet alle verdiepingen meer overeind. Kozijnen liggen op straat. Tussen de universiteit en het overheidsgebouw ligt puin op straat en zijn kleine kraters in de grond te zien.

Morgen onderhandelingen in Turkije

Morgen ontmoeten de ministers van Buitenlandse Zaken van Oekraïne en Rusland elkaar in de Turkse stad Antalya, melden verschillende persbureaus. Naast Lavrov en Koeleba zal ook de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu bij de onderhandelingen aanwezig zijn.

Rusland eist als voorwaarde voor het staken van de gevechten dat Oekraïne zich neutraal verklaart en de Krim en de separatistische gebieden in het oosten van Oekraïne als onafhankelijk erkent. Oekraïne heeft die eisen tot nu toe afgewezen, maar president Zelensky heeft zich wel bereid getoond om te praten.

'Zeker 17 gewonden bij bombardement kinderziekenhuis'

Volgens de gouverneur van de regio Donetsk, waar de stad Marioepol ligt, zijn zeker 17 mensen gewond geraakt bij het bombardement op het kinderziekenhuis daar. Onder de gewonden zijn vrouwen die aan het bevallen waren.

De gouverneur zegt dat het Russische bombardement op het ziekenhuis gebeurde tijdens het overeengekomen staakt-het-vuren.

AP
Man in kinderziekenhuis Marioepol: 'Alles onder het bloed'

Oorlog woedt ook online: twee voorbeelden van misinformatie door Oekraïne

De oorlog in Oekraïne is behalve een strijd met bommen ook een informatieoorlog via sociale media. De strijdende partijen bestoken elkaar, de eigen bevolking en hun bondgenoten met propaganda en desinformatie.

De NOS vond deze week bij het verifiëren van oorlogsbeelden twee voorbeelden van verkeerde informatie die werden verspreid door, in dit geval, de Oekraïense overheid.

Lees in onderstaand artikel over welke voorbeelden het gaat.

Evacuatie via humanitaire corridors lukt niet overal

Oekraïne en Rusland hebben afgesproken dat er in de omgeving van zogenoemde humanitaire corridors tussen 09.00 uur en 21.00 uur lokale tijd (van 08.00 uur tot 20.00 uur in Nederland) een staakt-het-vuren geldt. Daardoor kunnen burgers de steden ontvluchten. Net als gisteren lukken ook vandaag niet alle evacuaties, meldt de BBC.

In Izjoem, in het oosten van de provincie Charkov meldt een regionale ambtenaar dat de evacuaties gestaakt zijn door Russische beschietingen. Vanwege explosies in de buitenwijken kunnen evacuatiekonvooien niet vertrekken.

In Marioepol, in het zuidoosten, is de situatie minder duidelijk. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken schrijft op Twitter dat Rusland evacuatiepogingen en de levering van humanitaire hulp blijft blokkeren.

In Soemy, in het noordoosten van Oekraïne, kunnen mensen volgens de burgemeester sinds vanochtend de stad verlaten in auto's en bussen.

Ook in Enerhodar hebben volgens de burgemeester konvooien met voornamelijk vrouwen en kinderen kunnen vertrekken.

Kinderziekenhuis Marioepol verwoest; mogelijk veel slachtoffers

In de Zuid-Oekraïense stad Marioepol is een kinderziekenhuis verwoest. Volgens het stadsbestuur is het ziekenhuis getroffen door Russische luchtaanvallen en is de schade "gigantisch".

Het ziekenhuis was vermoedelijk nog niet ontruimd. Er wordt gevreesd voor veel slachtoffers.

Op beelden van het terrein van het ziekenhuis is een diepe krater te zien. Een deel van de gevel van het gebouw is ingestort, ramen zijn uit het pand geblazen.

De Oekraïense autoriteiten zeggen dat er vrouwen en kinderen onder het puin liggen bedolven. Het is niet duidelijk hoeveel slachtoffers er zijn.

Rusland heeft nog niet gereageerd op de beschuldigingen.

80 vluchtelingen Utrecht elders ondergebracht

De ruim tachtig Oekraïense vluchtelingen die zich vandaag hebben gemeld bij de nieuw ingerichte noodopvang in de Jaarbeurs Utrecht, slapen daar vannacht niet. Volgens de Veiligheidsregio Utrecht zijn ze de komende nacht ergens anders ondergebracht.

Kijk hier naar een video over de opvang van Oekraïense vluchtelingen.

Veldbedden en gastgezinnen voor opvang Oekraïners

43-jarige moeder met haar twee kinderen zondag gedood door mortiergranaat

Een van de slachtoffers die zondag in Irpin, een voorstad van Kiev, om het leven kwam is de 43-jarige Tatiana Perebeynos. Perebeynos werkte als hoofd boekhouding bij een IT-bedrijf en kreeg na haar dood op Facebook een eerbetoon van haar collega's. Die beschreven haar als een geliefde collega met een "geweldig gevoel voor humor". "Ze was als een grote zus voor ons hele team."

Tatiana Perebeynos werd samen met haar 18-jarige zoon en 9-jarige dochter getroffen door een mortiergranaat toen ze tijdens het afgekondigde staakt-het-vuren wilden vluchten.

Facebook / SE Ranking
De 43-jarige moeder kwam samen met haar twee kinderen om door een mortiergranaat

'Genocide' in Marioepol, zegt locoburgemeester

De locoburgemeester van Marioepol zegt dat de havenstad gebukt gaat onder "constante Russische mortieraanvallen" en dat er genocide plaatsvindt. Een journalist van de Britse krant The Guardian citeert locoburgemeeester Sergi Orlov op Twitter.

Volgens de lokale bestuurder zijn er 1170 mensen omgekomen en werden er vandaag 47 mensen begraven in een massagraf. Er zou geen water, elektriciteit of gas zijn, inwoners drinken gesmolten sneeuw en stoken vuurtjes. "Het is middeleeuws", aldus Orlov.

VN: ruim 500 burgers omgekomen in Oekraïne

De Verenigde Naties melden dat er sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne zeker 516 burgers zijn gedood. Gisteren werd er nog gesproken van 474 doden.

Er zijn ook 908 burgers gewond geraakt. Er zijn vooral veel gewonden in de door Rusland erkende volksrepublieken Donetsk en Loegansk.

Het VN-mensenrechtenkantoor denkt dat het aantal burgerslachtoffers in werkelijkheid aanzienlijk hoger is. Nog niet alle meldingen zijn geverifieerd en informatie komt soms pas later binnen.

Groeiend aantal Oekraïense vluchtelingen naar Griekenland

Bijna 6000 Oekraïners zijn sinds de Russische inval naar Griekenland gevlucht. Een week geleden waren dat er nog 1500. Het zijn met name mensen uit de etnisch Griekse gemeenschap in het zuiden van Oekraïne.

De overgrote meerderheid van de ongeveer 120.000 etnische Grieken in Oekraïne woont in of rond de havenstad Marioepol. Die stad ligt zwaar onder vuur. Bij Russische luchtaanvallen zijn voor zover bekend 16 etnische Grieken omgekomen.

"De mensen die nu naar Griekenland vluchten hebben hier familie of vrienden wonen. In Griekenland werken zo'n 25.000 Oekraïners", zegt NOS-correspondent Conny Keessen.

De meeste vluchtelingen komen met bussen of eigen vervoer de noordelijke grens van Griekenland over, vanuit Bulgarije. "Athene heeft de afgelopen dagen ook enkele tientallen Griekse staatsburgers geëvacueerd uit de Oekraïense havenstad Odessa, onder wie personeel van het consulaat en matrozen van Griekse schepen. De Grieken proberen het consulaat in Marioepol vooralsnog open te houden", aldus Keessen.

VS en VK stoppen met Russisch gas, maar kan Europa dat ook?

De westerse sancties tegen Rusland betroffen de eerste week van de oorlog in Oekraïne nog geen olie en gas. Maar Amerika en het Verenigd Koninkrijk hebben een draai gemaakt en hebben nu ook de invoer van Russische olie en gas verboden. Europa heeft nog geen boycot ingesteld, en het is de vraag hoever Europa bij zo'n boycot kan gaan.

De Russische economie draait op de export van energie. Vorig jaar bestond die export voor meer dan de helft uit olie en gas. Bijna de helft van de staatsinkomsten komt uit olie en gas. Rusland is aandeelhouder van de oliegiganten Gazprom en Rosneft, waardoor een groot deel van hun winst naar de nationale schatkist vloeit.

Rode Kruis met open armen ontvangen in zwaar getroffen Marioepol

In de havenstad Marioepol komt de hulpverlening moeilijk op gang. De bewoners zitten al dagen zonder water, elektriciteit en verwarming en de telefoons werken niet meer. Ze hebben veel tijd in schuilkelders doorgebracht, terwijl lijken op straat bleven liggen.

Het Rode Kruis wordt warm ontvangen in het zwaar getroffen Marioepol

Tot nu toe 2300 vluchtelingen uit Oekraïne geregistreerd in Nederland

Het aantal Oekraïense vluchtelingen in Nederland loopt snel op, zegt staatssecretaris Van der Burg voor Asiel en Migratie. Tot vanmorgen hadden 2300 mensen om onderdak gevraagd. Oekraïners die zelf onderdak hebben geregeld, zijn niet meegeteld.

Het kabinet heeft de 25 veiligheidsregio's gevraagd om allemaal 2000 opvangplekken te regelen. Dat zou betekenen dat er op den duur 50.000 plekken zijn. Er worden onder meer sporthallen en evenementenhallen in gereedheid gebracht.

Het is niet de bedoeling dat mensen daar maanden blijven. "Maar we moeten nu eerst zorgen dat iedereen binnen is en een dak boven het hoofd heeft, en daarna gaan we verdere voorzieningen regelen."

Stralingsniveau kerncentrale Zaporizja normaal

Het stralingsniveau van de kerncentrale bij de Oekraïense stad Zaporizja is normaal, heeft het hoofd van de Oekraïense toezichthouder gezegd. Eerder liet Oekraïne weten dat het geen zicht meer had op de centrale, die sinds vorige week in handen is van de Russen. Er wordt een onderdeel gerepareerd dat beschadigd is geraakt door de gevechten.

Bijna honderd Europarlementariërs willen boycot brandstoffen uit Rusland

Bijna honderd Europarlementariërs hebben een brief ondertekend waarin ze de 27 regeringsleiders van de Europese Unie oproepen een boycot in te voeren van Russisch gas, olie en kolen. Ze vinden het onverantwoord dat Europa de oorlogskas van president Poetin blijft spekken door de inkoop van de fossiele brandstoffen.

Morgen en overmorgen is er een top van de regeringsleiders in Versailles. De ondertekenaars willen dat daar ook gesproken wordt over een boycot. Ze schrijven dat Europa dagelijks 600 miljoen euro betaalt voor fossiele brandstoffen uit Rusland en rekenen voor dat Poetin van dit geld elke dag zo'n 400 T-72-tanks zou kunnen kopen.

Drie Nederlandse Europarlementariërs hebben de brief ondertekend. Dat zijn Esther de Lange (CDA), Dorien Rookmaker (niet fractiegebonden) en Anja Hazenkamp (Partij voor de Dieren).

De VS kondigde gisteren al aan een boycot in te voeren voor Russische olie en gas. Ook de Britten willen voor het einde van het jaar stoppen met de import van de fossiele brandstoffen uit Rusland. Of de EU zover zal gaan is de vraag, omdat die veel afhankelijker is van Russische olie en gas.

'Stroomtoevoer Tsjernobyl beschadigd', oproep tot staakt-het-vuren

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Koeleba roept via Twitter op tot een staakt-het-vuren rond de kerncentrale in Tsjernobyl, zodat de stroomtoevoer naar de centrale hersteld kan worden. Volgens Koeleba is het enige elektriciteitsnet dat naar Tsjernobyl loopt beschadigd. De centrale zit daardoor zonder stroom en draait nu op dieselgeneratoren, die het complex maximaal 48 uur van stroom kunnen voorzien.

Als die uitvallen, vallen de koelsystemen uit en dreigen er stralingslekken. Koeleba roept de internationale gemeenschap op druk te zetten op Rusland, om zo het staakt-het-vuren af te dwingen. Tsjernobyl is kort na het begin van de invasie veroverd door de Russen. Eerder uitte het Internationaal Atoomenergie Agentschap IAEA al zijn zorgen over de centrale: er komen geen data meer van de controlesystemen.

EPA
De centrale in Tsjernobyl op een luchtfoto, gedeeld door het Russische ministerie van Defensie