Nieuwsuur

Jemen: 'Er kan een grondoorlog komen met wraak en tegenwraak'

Aangepast op
AFP

De afgelopen vijf dagen zijn er in Sanaa, de hoofdstad van Jemen, zeker 125 doden en 238 gewonden gevallen nadat de strijd er weer is opgelaaid. Die strijd duurt nu al zo'n drie jaar en heeft inmiddels het leven gekost aan ruim tienduizend mensen.

Hulporganisaties kunnen, als gevolg van de gevechten en een lucht-, zee- en landblokkade, nauwelijks hun werk doen. Ook is er een groot voedseltekort in het land en heersen er ziektes.

Machtsstrijd

De gevechten gaan tussen een Arabische coalitie, geleid door Saudi-Arabië, en de Houthi-rebellen. Het conflict escaleerde met het verjagen van de regering van president Al-Hadi door de Houthi's, maar is uitgemond in een machtsstrijd tussen het soennitische Saudi-Arabië en het sjiitische Iran, dat aan de kant van de Houthi's staat. In hoeverre Iran de Houthi's daadwerkelijk actief steunt, is onduidelijk.

"De Houthi's hebben bewezen dat ze keihard kunnen vechten en niet opgeven. Saudi-Arabië dacht dat echt een blitskrieg werd en kwam met bombardementen, maar de strijd en de bombardementen zijn al ruim 2,5 jaar aan de gang", zegt Arabist en Jemenexpert Laila al Zwaini. "Er is nu een enorme escalatie. Er kan een grondoorlog losbreken. Met wraak en tegenwraak."

De explosieve situatie in Jemen

De nood bij de twintig miljoen inwoners van het land is inmiddels heel hoog. Door de jarenlange strijd is er een tekort aan voedsel, water, brandstof en medische hulp. Daar komt nog bij dat veel mensen geen geld meer hebben, omdat ze hun werk zijn kwijtgeraakt.

Bij een massale uitbraak van cholera, de grootste in de moderne geschiedenis, werden ongeveer een miljoen mensen getroffen en vielen er al meer dan twintigduizend doden.

Grootste hongersnood

Ook in de ziekenhuizen zijn de tekorten merkbaar. Zonder brandstof kunnen de generatoren niet draaien en is er geen elektriciteit om operaties te kunnen doen. Ook is er onvoldoende operatiemateriaal om de gewonden te helpen.

Dat merkt ook Djoen Besselink, landencoördinator voor Artsen zonder Grenzen in Jemen. "Het is zo ontzettend onveilig. Ambulances kunnen er niet uit, personeel kan het ziekenhuis niet bereiken. Overal zijn scherpschutters."

Besselink, die al een jaar in Jemen is, kan niet goed inschatten hoe het nu verder gaat. "Niemand weet welke kant het op gaat. Onze organisatie zit hier al dertig jaar, dus we kennen het land goed. Iedereen weet waar wij zijn. We hopen dat ze dat blijven respecteren."

Internationale rechtsorde

Jemen wordt door de VN beschouwd als de grootste humanitaire crisis ter wereld en potentieel de grootste hongersnood van de afgelopen decennia.

"De VN kunnen nu wel roepen: denk ook aan de mensen in Jemen, maar als internationale gemeenschap veroorzaken we mede deze humanitaire oorlog. Niemand roept Saudi-Arabië ter verantwoording vanwege enorme handelsbelangen. Beide partijen moeten stoppen. Wat er nu gebeurt is heel erg voor de internationale rechtsorde en voor de Jemenitische burgers", zegt Al Zwaini.

Gisteren werd bekend dat een team van het Nederlandse Rode Kruis samen met presentatrice Floortje Dessing vastzat in het oorlogsgebied in Jemen. Ze zaten in de kelder van het hoofdkantoor van de hulporganisatie, maar hebben het gebied inmiddels kunnen verlaten.

Floortje Dessing over de situatie in Jemen