liveblog
NOS NieuwsAangepast

Duitsland stopt met Russische olie • Zware beschietingen Azovstal-fabriek Marioepol

liveblog gesloten

Noors luchtverdedigingssysteem naar Oekraïne

Noorwegen stuurt een luchtverdedigingssysteem naar Oekraïne. Er gaan zo'n 100 Mistral-raketten die kant op, samen met lanceerinstallaties. Het was in gebruik bij de Noorse marine en zou de komende jaren worden vervangen. De Noorse minister van Defensie zegt dat het systeem nog prima functioneert en voor de Oekraïners zeer bruikbaar is.

Laatste evacuatietreinen uit de Donbas

Pokrovsk is het enige station in de Donbas waarvandaan nog treinen naar het westen rijden, nu Rusland de aanvallen in Oost-Oekraïne verder opvoert. Pokrovsk ligt op zo'n 80 kilometer ten noordwesten van Donetsk.

Rudy Bouma van Nieuwsuur maakte er deze reportage:

Vanaf hier vertrekken de laatste evacuatietreinen uit de Donbas

Enorme verwoestingen op plekken waar de Russen zijn vertrokken

In veel plaatsen in Oekraïne waar de Russische militairen zijn weggetrokken, resteert een enorme puinhoop. Op steeds meer plekken kunnen journalisten nu een kijkje nemen. Ivanivka, op een paar kilometer ten zuiden van Tsjernihiv, is er een van. De Russen trokken er kort na het begin van de oorlog binnen. Toen het niet lukte om Kiev en andere grote steden in het noorden van Oekraïne te veroveren, trokken de Russische eenheden zich terug en concentreerden ze zich op het oosten en zuiden van het land.

Fotograaf Oleg Petrasjoek van fotopersbureau EPA maakte onderstaande foto's van de verwoestingen in Ivanivka:

Jacht van oud-president Medvedev in Bosporus gespot

Het jacht van de Russische oud-president en oud-premier Dmitri Medvedev is in de Bosporus gezien. Het 74 meter lange schip is volgens een Turkse schepenspotter van de Kaaimaneilanden op weg naar Sotsji in de Zwarte Zee.

Medvedev was tot begin 2020 premier. Hij is nu vicevoorzitter van de Russische veiligheidsraad. Turkije heeft in tegenstelling tot veel andere landen geen sancties tegen Rusland afgekondigd.

Tennisbonden ATP en WTA tegen weren Russen van Wimbledon

De tennisbonden ATP (mannen) en WTA (vrouwen) zijn het niet eens met het besluit van Wimbledon om tennissers uit Rusland en Belarus bij de editie van dit jaar te weren. De organisatie van het Britse grandslamtoernooi maakte dat eerder vandaag bekend. Door het besluit kunnen bij de mannen Daniil Medvedev (nummer twee van de wereld) en Andrej Roeblev (nummer acht) niet in Londen aantreden. Bij de vrouwen zal Aryna Sabalenka ontbreken. Lees hier het verhaal daarover.

De ATP en WTA vinden het weren van de Russen en Belarussen oneerlijk en discriminerend. Ze kijken nog wat ze tegen het besluit kunnen doen. Medvedev speelt wel op het toernooi van Rosmalen, dat van 4 tot en met 12 juni wordt gehouden.

AFP
Daniil Medvedev op Wimbledon vorig jaar

Friezin roept moeders op: schrijf een brief aan Poetin

Geïnspireerd door de Dwaze Moeders van Argentinië en met hulp van de Friese afdeling van Amnesty International heeft Janny Tiesnitsch Kooistra uit Stiens een brief opgesteld, die moeders aan de Russische president Poetin kunnen sturen. "Want als een kind dingen doet die niet door de beugel kunnen, dan corrigeert een moeder het kind", zegt ze bij Omrop Fryslân. De vraag is of Poetin de brief echt onder ogen krijgt, maar dat maakt Janny niet eens veel uit. Want, zo zegt ze: "Als je niks doet, dan gebeurt er ook niks."

Zware beschietingen op Azovstal-fabriek in Marioepol

Vandaag zijn beelden opgedoken van aanvallen op de Azovstal-fabriek in Marioepol. Op dronebeelden zijn zware explosies te zien in gebouwen op het complex. Het NOS OSINT-team heeft geverifieerd dat de beelden inderdaad in Marioepol zijn gemaakt. Of ze van vandaag of gisteren zijn kan niet worden vastgesteld.

Het was de bedoeling dat er vandaag weer burgers zouden worden geëvacueerd van het fabrieksterrein, maar dat is niet volgens plan verlopen. Oekraïne zegt de Russen zich niet hebben gehouden aan de belofte van een staakt-het-vuren.

Bekijk hier de beelden van de aanval op de fabriek:

'Superkrachtige bommen' verwoesten staalfabriek in Marioepol

Meer over de strijd rond het complex lees je in dit artikel.

Duitsland bouwt Russische olie-import dit jaar af

Duitsland stopt nog dit jaar met het importeren van olie uit Rusland. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Baerbock heeft dat gezegd na overleg met de Baltische staten. Die landen maken zich al sinds het begin van de oorlog in Oekraïne sterk voor het stoppen met de import van gas en olie uit Rusland. Veel landen in West-Europa willen dat niet, omdat ze vrezen dan niet in hun energiebehoefte te kunnen voorzien.

Baerbock kondigde aan dat de olie-import in de zomer moet zijn gehalveerd en aan het eind van het jaar tot nul moet zijn teruggebracht. Over de gasimport zei ze niets. Duitsland haalt nu ongeveer 25 procent van zijn olie uit Rusland en ongeveer 40 procent van zijn gas.

Deelnemers G20-overleg lopen weg als Rus begint te spreken

Diverse politici en andere functionarissen zijn weggelopen bij een overleg van de G20. De ministers van Financiën waren bijeen in Washington DC in de marge van het halfjaarlijkse topoverleg van het Internationaal Monetair Fonds. Ook de Russische onderminister Maksimov was daarbij aanwezig. Toen hij begon te spreken liepen diverse aanwezigen weg, onder wie de Amerikaanse minister Yellen, de chef van de Britse centrale bank Bailey en de Canadese minister Freeland.

"De democratieën van de wereld zullen niet werkloos toezien bij de voortdurende Russische agressie en oorlogsmisdaden", zei Freeland die van Oekraïense afkomst is.

Ook Klokhuis met Oekraïense ondertitels

Het Klokhuis wordt binnenkort deels in het Oekraïens ondertiteld. Dat heeft de NPO aan het ANP laten weten. Gisteren meldde het Vlaamse Jeugdjournaal al afleveringen te gaan ondertitelen met het oog op vluchtelingen uit Oekraïne. De NPO zegt dat het in veel gevallen gaat om vrouwen met kinderen en "Het Klokhuis is bij uitstek een programma om samen te kijken".

De ondertiteling komt tot stand in samenwerking met Net in Nederland, het onlineplatform voor nieuwkomers van de NPO.

EU: 'We willen de overwinning voor Oekraïne'

De Europese Unie wil er alles aan doen om te zorgen dat Oekraïne de oorlog wint, zei Europese Raad-voorzitter Charles Michel vandaag na een bezoek aan Kiev. "We willen de overwinning voor Oekraïne", aldus Michel, die in de Oekraïense hoofdstad sprak met onder anderen president Zelensky. Die sprak na afloop van een zinvolle ontmoeting en bedankte Michel voor de solidariteit.

Michel zei dat de EU tot nu toe 1,5 miljard euro aan militaire hulp aan Oekraïne heeft verstrekt. Volgens hem moet de wederopbouw van het land zo snel mogelijk beginnen, ook met het oog op de Oekraïense wens om toe te treden tot de EU. Michel zei "een heel krachtige steun" te voelen om het land te helpen "in jullie keuze om een EU-pad te volgen voor jullie eigen toekomst". Eerder deze week zette Oekraïne de aanvraagprocedure om EU-lid te worden in gang door een vragenlijst in te vullen en naar Brussel te sturen.

Rusland test ballistische raket, Poetin spreekt van 'stof tot nadenken' voor vijanden

Rusland heeft vandaag een intercontinentale ballistische raket getest, heeft president Poetin bekendgemaakt. Op de Russische tv zei hij dat het wapen, dat Sarmat heet, is gelanceerd vanuit Plesetsk, in het noordwesten van het land. Het zou doelen hebben geraakt op het schiereiland Kamtsjatka in het oosten van Rusland. Het Pentagon zegt in een reactie dat de Verenigde Staten vooraf op de hoogte waren gesteld van de testlancering.

Poetin zei dat de Sarmat-raket stof tot nadenken biedt aan "degenen die Rusland bedreigen, temidden van waanzinnige agressieve retoriek". Volgens hem kan geen enkel raketafweersysteem de ballistische raket traceren. "Het wapen kent geen gelijke in de wereld en het zal niet lang duren voordat het komt", aldus de president. Volgens hem kan de Sarmat het gevechtspotentieel van de Russische troepen versterken.

Rusland heeft het Sarmat-wapensysteem, dat al jaren in ontwikkeling is, al eerder getest. Volgens de Verenigde Staten kan de ballistische raket zeker tien kernkoppen vervoeren. De NAVO gaf de Sarmat-raket eerder de bijnaam 'Satan'.

Dit is een foto van de lancering van de Sarmat-raket in Plesetsk, gepubliceerd door het Russische ministerie van Defensie:

Russian Defence Ministry via Reuters
Lancering van de Sarmat-raket in Plesetsk

Gevluchte Russische danseres repeteert bij Het Nationale Ballet

De Russische danseres Olga Smirnova heeft bij Het Nationale Ballet opnieuw gerepeteerd voor haar titelrol in Raymonda van de choreograaf Marius Petipa, die ook klassiekers als Het Zwanenmeer en De Notenkraker op zijn naam heeft staan. Smirnova, die prima ballerina was bij het prestigieuze Bolsjoi-ballet in Moskou, verliet Rusland vorige maand, omdat ze zich had uitgesproken tegen de Russische invasie in Oekraïne. Ze debuteerde zaterdag in Amsterdam in Raymonda en staat vanavond voor de tweede keer op de planken in die balletvoorstelling.

ANP

Israël stuurt helmen en beschermende kleding naar Oekraïne

Israël gaat Oekraïense hulporganisaties helmen en beschermende kleding leveren, zoals kogelvrije vesten. Dat heeft het ministerie van Defensie bekendgemaakt. Zowel de Israëlische als de Oekraïense autoriteiten benadrukken dat de spullen bedoeld zijn voor reddingswerkers en andere hulporganisaties.

Ondanks herhaalde verzoeken vanuit Kiev levert Israël geen wapens aan Oekraïne, maar beperkt het land zich tot humanitaire hulp. Volgens de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken hebben de Israëliërs eerder bijvoorbeeld al een veldhospitaal geopend in Oekraïne.

Tot nu neemt Israël een bemiddelende rol aan in het conflict tussen Rusland en Oekraïne. Zo weigert het land vooralsnog om Rusland sancties op te leggen.

Heineken waarschuwt voor hogere bierprijzen

Bier van Heineken wordt de komende tijd duurder, verwacht het bedrijf. Vanwege de oorlog in Oekraïne gaan de prijzen van grondstoffen, zoals graan snel omhoog. De bierbrouwer is van plan die hogere kosten waar mogelijk door te berekenen aan consumenten.

Oekraïne is een van de grootste graanproducenten ter wereld. Door de oorlog in het land, dat ook wel de graanschuur van Europa wordt genoemd, kunnen wereldwijde tekorten ontstaan.

Eerder maakten we deze video over hoe Oekraïne toch nog graan (en andere producten, zoals maïs) probeert te exporteren, ook al zijn de havens geblokkeerd:

Zo wil Oekraïne toch nog graan blijven exporteren

Oekraïense vluchtelingen in Iers kasteel

Barry Haughian, de eigenaar van kasteel Ballindooley in het westen van Ierland, vangt sinds kort Oekraïense vluchtelingen op in zijn slot. Dat was een spontaan idee, vertelt hij in de video.

"Deze vluchtelingen hadden hulp nodig, mijn vrouw stelde voor dat ik meteen naar Polen zou gaan", zegt hij:

Oekraïense vluchtelingen in Iers kasteel

'Half miljoen mensen gedeporteerd naar Rusland'

Volgens het Oekraïense parlementslid Mykyta Potoerajev heeft Rusland tot nu toe zo'n 500.000 mensen uit Oekraïne naar Rusland gedeporteerd. "Helaas is er geen mogelijkheid om met deze mensen in contact te komen", zei de politicus vandaag in het Europees Parlement, dat hij toesprak via een videoverbinding. Potoerajev is ook voorzitter van een Oekraïense parlementaire commissie die over humanitaire zaken gaat. Hij riep het Rode Kruis op om te proberen in contact te komen met Oekraïners die worden vermist.

Potoerajev ondersteunde zijn uitspraken niet met bewijs. De cijfers die hij noemt, zijn dan ook niet onafhankelijk te verifiëren. Persbureau Reuters heeft het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken om een reactie gevraagd, maar die is er nog niet.

Het is niet voor het eerst dat Oekraïne de Russen beschuldigt van deportaties. Zo zei de burgemeester van de belegerde stad Marioepol eerder dat 40.000 inwoners van zijn stad naar Rusland waren gedeporteerd, maar ook dat aantal is niet onafhankelijk geverifieerd.

Overlevende van de Holocaust (91) sterft in kelder van Marioepol

Een overlevende van de Holocaust is om het leven gekomen terwijl ze zich schuilhield voor de Russische troepen in de belegerde stad Marioepol, meldt de joodse internetsite Chabad.

De 91-jarige Vanda Semyonovna Obiedkova schuilde toen ze 10 was in de Tweede Wereldoorlog in een kelder in Marioepol om te ontkomen aan de Duitsers. Obiedkova stierf in een andere schuilkelder in dezelfde stad.

Haar dochter vertelt aan Chabad dat ze alles deed om haar moeder te verzorgen, maar dat ze door de erbarmelijke omstandigheden niet gered kon worden. "Er was geen water, geen elektriciteit, geen verwarming en het was ondraaglijk koud", aldus de dochter.

'Top binnen Kremlin noemt oorlog catastrofale fout'

Binnen de top van het Kremlin wordt de juistheid van het besluit van president Poetin om Oekraïne binnen te vallen in twijfel getrokken, meldt Bloomberg. Sommige leden van de kring rond Poetin vinden dat de Russische invasie een "catastrofale fout was die het land jarenlang in de problemen zal brengen", vertellen tien verschillende bronnen aan het Amerikaanse persbureau.

De bronnen zeggen ook dat deze top binnen het Kremlin het kansloos acht dat de Russische leider van koers gaat veranderen. Sommigen in Poetins kring zouden vrezen dat hij zijn toevlucht zou kunnen nemen tot kernwapens.

Oost-Europadeskundige Bob Deen: 'Het lijden in Marioepol is van een grotere schaal dan Boetsja'

Defensiedeskundige Bob Deen van Instituut Clingendael geeft in onderstaande video een toelichting op de militaire en diplomatieke ontwikkelingen in Oekraïne op woensdag 20 april.

Oost-Europadeskundige Bob Deen over de oorlogssituatie in Oekraïne

'Russische tennissers dit jaar niet welkom op Wimbledon'

Russische en Belarussische tennissers zijn dit jaar niet welkom op Wimbledon. Dat meldt The New York Times op basis van anonieme bronnen binnen de spelersvakbonden ATP en WTA. De All England Club onthoudt zich vooralsnog van commentaar. De organisatie van Wimbledon treedt volgende week naar buiten met een officiële verklaring.

De boycot van tennissers uit Rusland en Belarus is een zware aderlating voor het derde Grand Slam van het jaar, dat voor eind juni op de kalender staat. In de mondiale top-30 van de ATP staan vier Russische tennissers, onder wie Daniil Medvedev.

Overigens sprak Medvedev zich eerder uit tegen de oorlog in Oekraïne. "Als tennisser promoot ik natuurlijk vrede over de hele wereld", zei hij op de dag van de Russische invasie. "We spelen in zoveel verschillende landen. Ik ben als junior en als professioneel tennisser in zoveel landen geweest. Het is gewoon niet makkelijk om dit nieuws te horen. Ik ben helemaal voor vrede."

Foto's van opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen in Het Oude Loo

Komende week wordt Het Oude Loo in Apeldoorn geopend voor 32 Oekraïense vluchtelingen. Er worden vijftien vrouwen, twaalf kinderen en vijf mannen opgevangen, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) vandaag. Het slot is de afgelopen weken klaargemaakt voor de nieuwe bewoners. De RVD heeft foto's vrijgegeven van de bijzondere opvanglocatie.

  • RVD
  • RVD
  • RVD
  • RVD
  • RVD

Georgisch dorp vreest nieuwe clash met Rusland

Inwoners van het Georgische dorp Ergneti maken zich zorgen over hun veiligheid sinds de oorlog in Oekraïne. Het dorp aan de grens met Zuid-Ossetië werd in 2008 vrijwel helemaal verwoest door Russische bommen. Tientallen inwoners kwamen om.

"De politie vertelt iedereen dat ze extra voorzichtig moeten zijn, omdat er anders een provocatie kan komen", zegt een inwoner van het dorp. Dat is waar ze in Ergneti en de omliggende dorpen bang voor zijn, een incident, een fout die leidt tot een nieuwe oorlog.

Nederland stuurt 200 militairen naar Roemenië

Nederland stuurt 200 militairen naar Roemenië. Ze gaan deel uitmaken van een NAVO-gevechtseenheid onder Franse leiding. Vanwege de Russische invasie van Oekraïne wil de NAVO de oostflank van het bondgenootschap versterken. Er zijn al 'Battle Groups' in de Baltische staten en Polen en die komen er ook in Bulgarije, Hongarije, Slowakije en Roemenië.

Rusland: 'Meer dan 1000 installaties getroffen, 40 militairen gedood'

Het Russische Ministerie van Defensie beweert in een update dat Russische troepen gedurende de nacht 1053 Oekraïense militaire installaties hebben getroffen. Daarnaast zouden met een precisieraketaanval tot 40 Oekraïense militairen zijn gedood. De beweringen kunnen niet worden geverifieerd.

Het ministerie zegt ook dat 106 artillerievuurposities vernietigd zijn en zes Oekraïense onbemande luchtvaartuigen zijn neergeschoten. Daarnaast zouden 73 militaire objecten getroffen zijn, waaronder vier commandoposten, zes tanks, negen gepantserde voertuigen en vier munitiedepots.

Shell haalt personeel terug uit Rusland

Olie- en gasconcern Shell is begonnen met het terughalen van personeel uit Rusland, schrijft het Amerikaanse persbureau Bloomberg. Shell kondigde al eerder aan volledig te vertrekken uit het land.

Afgelopen weekend zijn tientallen werknemers van Shell van een project voor vloeibaar gemaakt aardgas (lng) weggehaald in het oosten van Rusland. Shell zegt het personeel gefaseerd terug te halen, waarbij "de veiligheid van werknemers en naleving van de wetgeving de grootste prioriteit heeft".

De terugtrekking uit Rusland gaat het bedrijf tussen de 4 en 5 miljard dollar (tot ruim 4,5 miljard euro) kosten, meldde het concern eerder.

Noorwegen doneert luchtverdedigingssystemen aan Oekraïne

Noorwegen doneert ongeveer 100 luchtafweerraketten voor de korte afstand aan Oekraïne. De wapens hebben Noorwegen al verlaten. De in Frankrijk gemaakte Mistral-raketten stonden al op de planning om te worden vervangen door de Noorse strijdkrachten. Toch zegt de Noorse minister van Defensie dat het Mistral-systeem een "effectief wapen is dat van groot voordeel zal zijn voor Oekraïne."

Noorwegen heeft eerder al 4000 antitankraketten en andere militaire uitrusting aan Oekraïne geschonken.

Voorzitter van Europese Raad arriveert in Kiev

Charles Michel van de raad van regeringsleiders van de EU-landen is op bezoek in Kiev. Hij zal daar volgens ingewijden ook een bezoek brengen aan de Oekraïense president Zelensky.

Michel zegt in een tweet te zijn aangekomen "in het hart van een vrij en democratisch Europa". Op een foto is te zien dat hij op het perron in de Oekraïense hoofdstad de Oekraïense minister Olga Stefanisjina (Europese Zaken) omhelst.

Het Russische leger heeft zich teruggetrokken uit de omgeving van Kiev, maar de stad ligt nog wel regelmatig onder vuur.

Militaire aanwezigheid bij oostgrens Oekraïne neemt toe

De Russische militaire aanwezigheid aan de oostelijke grens met Oekraïne groeit en de gevechten in de Donbas intensiveren, meldt het Britse ministerie van Defensie, op basis van inlichtingendiensten van het land.

Het ministerie verwacht weinig Russische activiteit vanuit de lucht in het noorden van het land nu de Russen zich uit Kiev hebben teruggetrokken. Wel is er nog een kans op precisieaanvallen op doelen in Oekraïne. Rusland valt nog altijd steden in het hele land aan om op die manier versterkingen en leveringen van wapens naar het oosten te verstoren.

Voorlopig akkoord over evacuatieroute uit Marioepol

Oekraïne heeft vandaag een voorlopig akkoord bereikt met Rusland over het opzetten van een humanitaire corridor om vrouwen, kinderen en ouderen uit de belegerde stad Marioepol te evacueren.

Dat zegt de Oekraïense vice-premier Veresjtsjoek. Gezien de catastrofale humanitaire situatie in Marioepol, is dit waar we ons vandaag op zullen richten", zegt Veresjtsjoek. "Gezien de zeer moeilijke veiligheidssituatie kunnen er tijdens de corridoractie wijzigingen optreden. Volg dus alstublieft de officiële berichten. We zullen ons best doen om alles te laten werken zoals het hoort."

Eerdere afspraken over humanitaire corridors vanuit Marioepol zijn vaak geschonden doordat vluchtende burgers werden beschoten. De burgemeester van Marioepol zegt vandaag dat Oekraïne hoopt 6000 mensen in 90 bussen uit de belegerde havenstad te evacueren. Volgens hem zitten er nog 100.000 burgers in de stad en zijn er tienduizenden burgers om het leven gekomen.