liveblog
NOS NieuwsAangepast

'Meer dan 900 dode burgers in regio Kiev' • 5 miljoen mensen weg uit Oekraïne

liveblog gesloten

Einde liveblog

We sluiten dit blok voor de nacht. Vanaf morgenochtend houden we het laatste nieuws over de oorlog weer bij in een nieuw blog.

2864 mensen geëvacueerd uit diverse Oekraïense steden

Vandaag zijn 2864 mensen geëvacueerd uit steden in Oekraïne, meldt vicepremier Irina Verestsjoek op Telegram. Van hen reisden 2131mensen met eigen vervoer vanuit steden als Berdjansk en Melitopol naar Zaporizja. 363 mensen wisten vandaag weg te komen uit de zwaar belegerde stad Marioepol.

Dodental aanval regio Charkov gestegen naar 10

Het aantal dodelijke slachtoffers bij een Russische artillerie-aanval in de buurt van Charkov is opgelopen naar tien, meldt de openbaar aanklager in Charkov. 35 mensen raakten gewond bij de aanval. Onder de doden is een zeven maanden oude baby.

Bennie Jolink windt er geen doekjes om: 'Poetin is een gewetenloze laffe klootzak'

De zanger van de boerenrockband Normaal, Bennie Jolink, heeft een speciale gitaar laten maken om het Oekraïense volk een hart onder de riem te steken. De klankkast van de gitaar heeft de vorm van een schilderspalet en de kop vormt een penseel in de kleuren blauw met geel. Ook de gitaarband heeft de kleuren van de Oekraïense vlag. Daarnaast heeft Jolink een T-shirt ontworpen met de tekst 'Poetin is een gewetenloze laffe klootzak'.

Jolink zegt tegen RTV Oost enorm mee te leven met de bevolking van Oekraïne: "Vooropgesteld, in ben van 1946. Heb de Tweede Oorlog dus niet meegemaakt. Maar wel de wederopbouw van Nederland in de naoorlogse jaren. En vooral: mijn vader zat in het verzet en als kind ben ik zodoende opgegroeid met de verhalen uit de oorlog. Wat er momenteel in Oekraïne gebeurt, gaat me dan ook na aan het hart."

RTV Oost

Russische lhbt'ers weg uit Ter Apel omdat zij zich bedreigd voelden

Vier Russische lhbt'ers zijn overgeplaatst uit het asielzoekerscentrum (azc) in Ter Apel omdat zij zich bedreigd voelden door andere asielzoekers in de opvang. Dat meldt de belangenvereniging LGBT Asylum Support.

De non-binaire en lesbische koppels kregen in het opvangcentrum te maken met homofobe opmerkingen. Ook is er een Z geklad op de muur van de verblijfsplek waar zij samen met andere Russisch sprekenden zaten.

De Z is sinds de oorlog in Oekraïne een symbool van het Russische leger en president Poetin. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft de letter verwijderd. Wie hem op de muur heeft geklad en waarom, is niet bekend. Het COA laat weten dat er nader onderzoek is gedaan naar het incident.

'Rusland heeft evacuatiebussen beschoten'

De openbare aanklager in Oekraïne heeft gezegd dat Rusland gisteren bussen met evacués heeft beschoten. Het gebeurde in een dorpje ten zuiden van Charkov, in het noordoosten van Oekraïne. Er zouden zeven mensen zijn omgekomen en nog eens 27 raakten gewond, meldt de BBC.

Bij een Russische raketaanval op een treinstation in Kramatorsk vielen vorige week tientallen burgerdoden. Volgens de burgemeester van Kramatorsk waren er zo'n 4000 mensen op het station toen de raketten insloegen, voornamelijk vrouwen, ouderen en kinderen. Ze waren daar in afwachting van hun evacuatie uit het gebied.

Politiek analist en YouTuber aangemerkt als 'buitenlandse agenten'

YouTuber Yury Duden, die zo'n 10 miljoen abonnees heeft, en politiek analist Ekaterina Schulmann zijn door Rusland aangemerkt als 'buitenlandse agenten'. Door die status toe te kennen geeft Rusland aan dat ze gezien worden als spionnen. Het is een manier om ervoor te zorgen dat mensen die kritiek hebben op de regering, in het nauw worden gebracht.

Organisaties en mensen die door de regering worden aangemerkt als buitenlandse agenten krijgen te maken met restricties. Zo worden hun gangen regelmatig nagegaan en komen ze onder streng financieel toezicht te staan.

In december werden acht anderen op de lijst gezet. Het ging onder andere om twee leden van de band Pussy Riot. De vrijheden van organisaties en personen worden door de autoriteiten steeds vaker ingeperkt.

Zelensky vraagt Biden om Rusland uit te roepen tot staat die terrorisme ondersteunt

De Oekraïense president Zelensky heeft aan president Biden gevraagd om Rusland aan te merken als een staat die terrorisme steunt. Dat is een van krachtigste sancties die Amerika kan opleggen en heeft ook gelijk de meeste gevolgen.

Zelensky deed zijn verzoek in een telefoongesprek met zijn Amerikaanse ambtsgenoot, meldt de Washington Post. Hij besprak daarin onder meer de reacties van het Westen op de voortdurende oorlog in zijn land.

Biden heeft geen directe actie ondernomen na het telefoongesprek, melden anonieme ingewijden. Wel heeft hij toegezegd een reeks voorstellen van Zelensky te onderzoeken die zijn bedoeld om extra druk op Moskou uit te oefenen.

De NOS spreekt met mensen die Rusland zijn ontvlucht

Sinds het begin van de oorlog vluchtten ruim 35.000 Russen naar Georgië. Waarom gingen ze weg? En hoe zien zij de toekomst voor zich? Correspondent Iris de Graaf sprak drie Russen in Tbilisi.

Zij vluchtten van Rusland naar Georgië: 'We begrepen direct: het is oorlog'

Herdenkingsceremonie voor gezonken schip Moskva

Tientallen mensen verzamelden zich in Sebastopol bij een plechtigheid voor het gezonken Russische vlaggenschip Moskva. Sebastopol, een stad op de Krim, is de thuishaven van de Russische Zwarte Zeevloot.

Herdenkingsceremonie voor het gezonken Russische vlaggenschip

'Doden bij Russische aanvallen, waaronder kind'

De regionale gouverneur van Charkov zegt dat bij een Russische artillerie-aanval zeven mensen zijn omgekomen, waaronder een kind. 43 anderen zijn gewond geraakt, meldt het persbureau Reuters.

Sky News meldt dat er in Mykolajiv ook mensen zijn omgekomen na een aanval van de Russen. In totaal gaat het om vijf slachtoffers en volgens de lokale gouverneur is er clustermunitie gebruikt bij de aanval.

Lot bemanning gezonken schip Moskva nog altijd onduidelijk

Er is onduidelijkheid over het lot van de bemanning van het gezonken Russische oorlogsschip de Moskva. Volgens Sky News is in ieder geval de kapitein van het schip omgekomen bij de brand op het schip.

Rusland zegt dat alle 500 bemanningsleden succesvol geëvacueerd zijn en spreekt niet van slachtoffers. Een woordvoerder van de Oekraïense marine zegt dat er niemand geëvacueerd is vanwege het slechte weer.

De Moskva zonk na een brand in de Zwarte Zee, volgens Oekraïne na een geslaagde raketaanval. Rusland ontkent dat het schip is geraakt door raketten en spreekt van een brand in het munitiedepot van de kruiser. De beweringen zijn nog niet bevestigd door onafhankelijke bronnen.

De Verenigde Staten denken dat het verhaal van Oekraïne klopt. Tegen persbureau Reuters zegt een anonieme bron van de regering dat hij ook denkt hij dat er slachtoffers zijn gevallen op de Moskva.

'Meer dan 900 dode burgers in regio Kiev'

Na de terugtrekking van Russische militairen zijn er in steden en dorpen in de regio Kiev meer dan 900 lichamen van omgekomen burgers gevonden. Volgens de regionale politiechef Andri Nebytov lagen de meeste lichamen op straat of in een tijdelijk graf, meldt persbureau AP na een persconferentie van Nebytov.

Nebytov zei dat uit politiedata was gebleken dat 95 procent van de burgers schotwonden had: "We begrijpen dat mensen simpelweg op straat zijn geëxecuteerd". Hij zei verder dat er dagelijks nog nieuwe lichamen worden gevonden onder puin en in massagraven. De meeste burgerdoden werden tot nu toe aangetroffen in Boetsja, waar 350 volgens Nebytov lichamen zijn geteld.

AFP
Autoriteiten brengen opgegraven lichamen weg in Vablya, een dorp aan de noordwestkant van Kiev

Russische rechtbank dreigt Google en Wikipedia met boetes

In Rusland is een zaak aanhangig gemaakt tegen de Amerikaanse internetgigant Google en Wikipedia-eigenaar, Wikimedia Foundation. Reden daarvoor is het niet verwijderen van "valse informatie", meldt het Russische persbureau Interfax. Rusland noemt de oorlog in Oekraïne nog steeds een 'speciale militaire operatie'. Wie spreekt van een oorlog maakt zich in Rusland schuldig aan een strafbaar feit.

Inhoud op de platforms van Google en de Wikimedia Foundation roept onder meer op tot extremisme tegen Russen, stelt de Russische rechtbank. De Wikimedia Foundation riskeert een boete van 8 miljoen roebel (88.000 euro). Google kan een boete van 12 miljoen roebel (133.000 euro) krijgen. Op 21 april gaat de Russische rechtbank zich over de zaak buigen.

De Russische mediawaakhond dreigde gisteren al met boetes voor Google omdat het bepaalde Youtube-inhoud niet wil verwijderen.

18 medewerkers Europese Unie moeten weg uit Rusland

Rusland zet achttien medewerkers van de Europese Unie uit, meldt het Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het is een vergeldingsactie voor het uitzetten van negentien Russische diplomaten die in België verbleven, tien dagen geleden.

Veel Europese landen, waaronder Nederland, hebben Russische diplomaten uitgezet sinds het begin van de oorlog. In veel gevallen zijn ze weggestuurd op verdenking van spionage.

'Minstens 20.000 Russische militairen gedood'

De Oekraïense regering zegt in een update dat 20.000 Russische militairen zijn gedood sinds het begin van de oorlog. Moskou houdt het op 498 doden in de eigen gelederen, maar dat cijfer is van begin maart.

Oekraïne, dat niets meldt over de eigen verliescijfers, claimt verder dat het leger 163 gevechtsvliegtuigen en 144 helikopters heeft neergehaald. Ook zouden de troepen bijna 2000 pantservoertuigen hebben vernietigd.

De aantallen zijn niet bevestigd door onafhankelijke bronnen.

Oekraïne: Rusland zet voor het eerst langeafstandsbommenwerpers in tegen Marioepol

Voor het eerst sinds de start van de oorlog gebruikt Rusland langeafstandsbommenwerpers om de belegerde havenstad Marioepol te bestoken. Dat zegt het Oekraïense Ministerie van Defensie, dat verder melding maakt van straatgevechten.

Sinds het begin van het conflict wordt de strategisch gelegen stad zwaar gebombardeerd. Volgens Oekraïne zijn daarbij ook duizenden burgers gedood. Het is Rusland nog niet gelukt om de havenstad helemaal in te nemen. Begin deze week werd gezegd dat de val van Marioepol een kwestie van tijd leek.

Een woordvoerder van het Oekraïense Ministerie van Defensie zegt dat er straatgevechten plaatsvinden in de havenstad. Volgens hem wordt er nu vooral gevochten in het havengedeelte en bij de Ilyich-staalfabriek, die verder in het noorden van de stad ligt. Eerder vandaag claimde Rusland de fabriek volledig onder controle te hebben genomen.

De staalfabriek is meer dan 11 vierkante kilometer groot.

AP
De staalfabriek in het havengebied van Marioepol, sattelietbeeld van afgelopen weekend

Ruim 5 miljoen mensen uit Oekraïne gevlucht

Vijftig dagen na de Russische invasie van Oekraïne zijn meer dan 5 miljoen inwoners het land ontvlucht. Dat blijkt uit cijfers van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en migrationdataportal.org.

Het zijn bijna 4,8 miljoen mensen met de Oekraïense nationaliteit. Daarnaast zij nog eens 215.000 mensen met een andere nationaliteit gevlucht. Ze verbleven op het moment van de Russische invasie in Oekraïne.

Bij de Poolse grens zijn de meeste vluchtelingen de grens overgestoken; zo'n 2,7 miljoen. Maar ook in Hongarije, Moldavië en Roemenië hebben veel vluchtelingen zich aan de landsgrenzen gemeld. Intussen zijn er ook Oekraïners die terugkeren. De VN schatten dat dat er zo'n 30.000 per dag zijn, meldt dataplatform LocalFocus.

Zinken Moskva is ‘blamage voor Rusland’

Het verlies van het vlaggenschip de Moskva (Moskou) is een grote klap is voor Rusland. Dat zei Rob Kramer, oud-commandant Zeestrijdkrachten gisteren in Op1. "Dit schip was het focuspunt van alle communicatie. Het cement van de operatie. De hersenen. Met de staf aan boord, en de faciliteiten aan boord om daadwerkelijk die staffunctie uit te kunnen voeren. Eigenlijk was het een varend hoofdkwartier."

Als Oekraïense raketten de Moskva daadwerkelijk tot zinken hebben gebracht, waren de Russen onvoldoende voorbereid op een aanval, denkt Kramer. "Want als je goede voorbereidingen treft, maak je het schip helemaal waterdicht. Je doet de deuren dicht en zet de ventilatie uit. Als je dat niet doet, verspreiden de explosie en rook zich razendsnel door dat schip."

Lees het hele verhaal hieronder:

Poolse grenswacht: meer dan 2,75 miljoen vluchtelingen uit Oekraïne de grens overstoken

Sinds het begin van de oorlog zijn meer dan 2,75 miljoen mensen uit Oekraïne via de Poolse grens het land uit gevlucht. Dat meldt de Poolse grenswacht vandaag op Twitter.

Tegelijkertijd is het aantal mensen dat de grens met Polen oversteekt, de afgelopen weken aanzienlijk gedaald en het aantal mensen dat Oekraïne binnenkomt gestegen.

Gisteren meldden zich 26.800 mensen uit Oekraïne zich aan de Poolse grens Polen. Dat is een stuk lager dan het record van 6 maart; toen staken 142.300 mensen de grens van het land over.

Rusland blokkeert website The Moscow Times

De Russische mediatoezichthouder Roskomnadzor blokkeert de Russischtalige website van The Moscow Times, de krant geleid door de Nederlander Derk Sauer. De reden is een volgens de Russische autoriteiten onjuist bericht over leden van de oproerpolitie die weigeren te vechten in Oekraïne en terugkeren naar Rusland. De Engelstalige versie van de website is wel toegankelijk; de Russische kan nog worden bereikt via een VPN-verbinding en vanuit het buitenland, meldt de krant.

The Moscow Times koos er ruim een maand geleden voor om zich te vestigen in Amsterdam. De onafhankelijke Russische krant heeft onderdak gekregen bij de Nederlandse uitgeverij DPG Media in Amsterdam. Onafhankelijke media en vrije journalistiek bestaan niet meer in Rusland. Journalisten die zich niet houden aan de lijn van de Russische regering, kunnen een gevangenisstraf tot vijftien jaar krijgen.

Sinds de Russische aanval op Oekraïne op 24 februari zijn minstens veertig websites geblokkeerd, schrijft The Moscow Times.

'Tot dertig Poolse huurlingen gedood in regio Charkov'

De Russische strijdkrachten zeggen met een luchtaanval tientallen Poolse huurlingen te hebben gedood in het oosten van Oekraïne. De mogelijk dertig huurlingen werkten volgens Rusland voor een particuliere onderneming in Polen.

Ze zouden zijn omgekomen in het dorp Izioemske, ongeveer 100 kilometer ten zuidoosten van de stad Charkov. Rusland probeert die regio te veroveren.

Dat er buitenlandse militairen actief zijn in de oorlog is bekend. Ook Rusland maakt hier gebruik van. Eind vorige maand werd bekendgemaakt dat het Russische huurlingenbedrijf Wagner Group ruim duizend huursoldaten naar het oosten van Oekraïne stuurde:

Oekraïense postzegel populair: 'Deze gebeurtenis krijgt plek in ieders geheugen'

Oekraïners staan in de rij om postzegels te kopen van een Oekraïense militair die zijn middelvinger opsteekt naar een Russisch schip.

Dat beeld verwijst naar het bekende moment uit het begin van de oorlog in Oekraïne. De Moskva lag voor de kust van Slangeneiland in de Zwarte Zee en vroeg de Oekraïense grenswachten op het eiland om zich over te geven. Op vrijgegeven audiofragmenten was te horen dat de Oekraïners "krijg de klere" naar de Russen riepen.

Verkoop Oekraïense postzegel door het dak: 'Dit laten we aan onze kleinkinderen zien'

Oekraïense band mag optreden in Groningen

De Oekraïense band Go_A treedt op 5 mei op tijdens het Bevrijdingsfestival in Groningen. De mannelijke bandleden mochten de afgelopen weken Oekraïne niet uit, omdat ze mogelijk moesten meevechten in de oorlog. Maar nu, omdat ze met het optreden aandacht vragen voor de situatie in Oekraïne, mag de band toch naar Nederland reizen, schrijft RTV Noord.

Go_A werd vorig jaar met het nummer Shum vijfde tijdens het Eurovisie Songfestival in Rotterdam. De organisatie van het Bevrijdingsfestival Groningen stuurde een uitnodigingsbrief aan de Oekraïense overheid.

Omroep West meldde eerder dat Go_A ook in Den Haag gaat optreden op een koningsnachtfestival. Ook hiervoor kregen ze toestemming van hun thuisland.

Rusland kondigt meer aanvallen aan op Kiev

Rusland zegt dat het vannacht in Kiev met een raketaanval een fabriek heeft getroffen die luchtverdedigingssystemen en anti-scheepsraketten produceert. Die bewering kan niet worden geverifieerd. Ook zouden Russische troepen de volledige controle hebben genomen over de Ilyich-staalfabriek in Marioepol, die al weken wordt omsingeld door Russische troepen.

Eind vorige maand zei Rusland nog dat het de militaire activiteiten bij Kiev zou verminderen en de troepen zou verplaatsen naar het zuiden en oosten van Oekraïne. Sindsdien was het relatief rustig rond Kiev.

Nu zegt woordvoerder Konasjenkov van Defensie dat Rusland het aantal raketaanvallen weer gaat opschroeven. "Het aantal en de omvang van raketaanvallen op doelen in Kiev zullen toenemen als reactie op het feit dat het Kievse nationalistische regime terroristische aanslagen of sabotage pleegt op Russisch grondgebied", aldus Konasjenkov. Hij voegde eraan toe dat wanneer het Oekraïense leger de "sabotagepogingen" en aanvallen op Russisch grondgebied voortzet, de Russische strijdkrachten ook "besluitvormingscentra" waaronder die in Kiev zullen aanvallen.

Ook zojuist waren er weer luchtalarmen in Kiev te horen:

'Russen graven lichamen op in Marioepol'

Russische troepen graven lichamen op die eerder in woonwijken in Marioepol zijn begraven. Daarnaast verbieden Russische militairen inwoners van Marioepol te begraven in de buurt van hun huis. Dit meldt het Telegram-account van de belegerde stad op basis van getuigenissen van mensen die nog altijd in de stad zijn.

Volgens Oekraïne zijn er dertien mobiele crematoria in Marioepol. De autoriteiten van de stad vermoeden dat de Russische troepen oorlogsmisdaden proberen te verbergen. Deze beweringen kunnen niet worden geverifieerd. Het is wel bekend dat de wekenlange Russische beschietingen veel levens hebben gekost.

De Oekraïense president Zelensky zei eerder dat er bij de strijd om Marioepol mogelijk tienduizenden mensen zijn omgekomen. De pro-Russische separatisten in de regio houden het op meer dan 5000. De stad die voor de oorlog meer dan 400.000 inwoners telde, is grotendeels verwoest.

'Explosie Moskva kwam door Oekraïense aanval'

De Amerikaanse krant The Washington Post meldt op basis van een bron binnen de Amerikaanse regering dat de explosie op het Russische vlaggenschip Moskva inderdaad is veroorzaakt door een Oekraïense aanval. Welk wapen hiervoor gebruikt is, zegt de bron niet.

Het Oekraïense leger claimde de aanval gisteren, nog voordat het schip zonk. Het Kremlin heeft alleen verklaard dat er een brand uitbrak en dat het schip gezonken is na een bergingsoperatie in stormachtig weer.

Het Pentagon meldt verder dat vier of vijf Russische oorlogsschepen die "net zo dicht of dichter bij" de Oekraïense kust lagen als de Moskva inmiddels naar het zuiden zijn verplaatst. Dat zou zijn gebeurd om buiten schootsafstand van Oekraïense raketten te blijven.

Rusland: Oekraïense helikopter die Russisch dorp aanviel neergeschoten

Russische luchtverdedigingssystemen hebben een Oekraïense Mi-8-helikopter neergeschoten die gisteren de inwoners van het dorp Klimovo in de regio Brjansk heeft aangevallen. De Russische woordvoerder Konasjenkov van Defensie heeft dat bekendgemaakt.

Volgens Konasjenkov schoot een S-400-luchtafweerraketsysteem de Mi-8-helikopter neer, toen die gisteren inwoners van "het vredige dorp Klimovo" in de regio Brjansk aanviel. Dat dorp grenst aan Oekraïne. De beweringen kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd.

Gisteren meldde de gouverneur van de regio Brjansk dat Oekraïense strijdkrachten woonwijken over de grens in Rusland beschoten. Meerdere burgers van het dorp Klimovo zouden gewond zijn geraakt bij mortieraanvallen.

In dezelfde regio werd volgens Rusland eergisteren ook een grenspost onder vuur genomen vanaf Oekraïens grondgebied. De NOS heeft beelden van die aanval gecontroleerd en het klopt dat er op die locatie een aanval is geweest, vermoedelijk vanuit Oekraïne, maar onduidelijk blijft wanneer dat precies is gebeurd.

Oekraïens leger: Russische aanvallen in Loegansk onsuccesvol

Het is Rusland niet gelukt om de plaatsen Popasna en Roebizjne in Oost-Oekraïne te bezetten. Dat meldt het Oekraïense leger vanochtend. De afgelopen 24 uur zou Oekraïne acht Russische aanvallen in de regio Loegansk hebben afgeslagen.

Hierbij zijn volgens het Oekraïense leger onder meer vier Russische tanks, zes pantservoertuigen en Russische artillerie vernietigd. Die beweringen kunnen niet geverifieerd worden.

Russische troepen richten zich na zich te hebben teruggetrokken rond Kiev op aanvallen in de oostelijke regio's Donetsk en Loegansk. Het Oekraïense leger heeft daar de afgelopen tijd geprofiteerd van de vele regen, maar het weer slaat nu om, schreven we gisteren:

Zelensky: 'Het lijkt alsof de Russen alleen stenen willen overhouden'

'Het lijkt alsof de Russen alleen stenen willen overhouden'