NOS NieuwsAangepast

Russen rukken verder op • Vliegveld bij Kiev en kerncentrale Tsjernobyl ingenomen

liveblog gesloten

Nieuw liveblog

We zijn een nieuw liveblog gestart over de oorlog in Oekraïne. Het vorige blog raakte te vol en werkte daardoor niet meer snel genoeg.

Ollongren: 'De wereld is vandaag veranderd'

"De wereld is vandaag veranderd", zegt minister Ollongren van Defensie. "We hielden er rekening mee, gezien de Russische troepenopbouw. Maar dit is het zwartste scenario dat we konden verwachten."

Het blijft moeilijk in te schatten waar Poetin op de langere termijn op uit is, zegt Ollongren. Maar de grootschalige aanval lijkt gericht op het volledig demilitariseren van Oekraïne. "We willen dat Poetin zich terugtrekt en hiermee stopt. Maar we moeten het ergste vrezen voor Oekraïne."

Er zijn geen aanwijzingen dat Rusland een NAVO-land wil aanvallen, maar bij Defensie houden ze er wel rekening mee. "De oorlog is ver weg in de zin van: drie uur vliegen hiervandaan. Maar Oekraïne grenst aan Europa. Ook de omliggende landen maken zich grote zorgen."

Tenminste 2 doden bij ziekenhuis in Oost-Oekraïne

Voor de ingang van een ziekenhuis in de stad Vuhledar, op 60 kilometer van Donetsk in Oost-Oekraïne, zijn vanochtend tenminste twee mensen omgekomen door oorlogshandelingen. Dat blijkt uit beelden op sociale media die de NOS heeft geverifieerd. Ook mensenrechtenorganisatie Amnesty International spreekt van twee doden.

Op foto's en video's zijn zeker twee doden te zien, zij dragen geen militair uniform. Auto's in de buurt van deze slachtoffers zijn beschadigd door granaatscherven. Ook is een rookpluim te zien in de buurt van het ziekenhuis en er woedt een brand.

De gouverneur van de regio Pavlo Kirilenko schrijft op Facebook dat bij het incident vier doden en 10 gewonden zijn gevallen als gevolg van granaten van Russische militairen. Maar deze aantallen zijn niet geverifieerd, noch de Russische betrokkenheid.

Op foto's die de gouverneur en andere socialemediagebruikers delen is een deel van een raket te zien. Volgens onderzoekers wordt het type vaak gebruikt voor zogenoemde clusterbommen, die in honderden kleine fragmenten uiteenvallen. Het gebruik van clusterbommen is verboden in veel landen.

Commandant der Strijdkrachten: Rusland wil Oekraïens leger binnen paar dagen neutraliseren

Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim verwacht dat het Russische leger zal proberen om de Oekraïense strijdmacht binnen een paar dagen te neutraliseren en dat president Poetin vervolgens een groot deel van het land langere tijd wil bezetten. Dat zei de hoogste Nederlandse militair in een technische briefing over het conflict in Oekraïne. "Het zwartste scenario is zich in Oekraïne aan het voltrekken", zei hij

Nederland kan op dit moment al binnen een aantal dagen in actie komen als dat nodig is en die reactietijd wordt verlaagd tot "enkele uren tot dagen", zei Eichelsheim, zonder te willen benoemen hoe lang de reactietijd precies is. Dat betekent onder meer dat er eenheden "in hogere gereedheid" worden gebracht en dat er dus personeel wordt toegevoegd aan die eenheden. Eichelsheim verwacht dat er binnen enkele dagen een verzoek komt van de NAVO om die gereedheid nog verder te verhogen.

Voor Defensie houdt dat nu al in dat de verloven zijn ingetrokken. Een herinvoering van de dienstplicht om de gereedheid te verhogen is volgens Eichelsheim "nu niet im frage". Wel wordt er mogelijk gebruik gemaakt van reservisten om eventuele gaten op te vullen. Hij benadrukt dat alle troepen die Nederland in NAVO-verband inzet in Oost-Europa, daar worden ingezet ter afschrikking en ter verdediging van het bondgenootschap.

Eichelsheim zei verder dat Nederlanders op drie manieren gaan merken dat Nederland militair betrokken is. Zo gaat er in binnen- en buitenland meer getraind worden en gaan er Nederlandse troepen en materieelverplaatsingen plaatsvinden richting de NAVO-grenzen. Ook is Nederland met de haven van Rotterdam een belangrijk doorvoerland voor andere NAVO-landen, wat betekent dat er naast Nederlandse militaire transporten ook transporten van bondgenoten op de Nederlandse wegen zullen plaatsvinden.

Rusland: 83 legerdoelwitten vernietigd, 'doel behaald'

Het Russische leger heeft naar eigen zeggen vandaag 83 militaire doelwitten in Oekraïne vernietigd. Daarmee zijn alle doelen voor vandaag behaald, zegt de minister van Defensie volgens persbureau Interfax.

De Russische autoriteiten hebben voor het eerst ook bevestigd dat hun militairen het buurland in zijn getrokken. Ze hebben onder meer vanuit de geannexeerde Krim Oekraïne aangevallen.

Russen rukken verder op: vrachtvliegveld bij Kiev en kerncentrale Tsjernobyl ingenomen

Russische troepen hebben een vrachtvliegveld ten noorden van Kiev en de voormalige kerncentrale van Tsjernobyl ingenomen. Dat zegt een adviseur van de Oekraïense president Zelensky. Door de inname van het vliegveld zouden de Russen eenvoudiger troepen door de lucht naar Kiev kunnen sturen.

Eerder vanmiddag meldden internationale persbureaus dat er zeker twintig Russische legerhelikopters vanuit Belarus naar Hostomel Airport waren gevlogen, een vrachtvliegveld in handen van de Oekraïense vliegtuigbouwer Antonov dat ook wordt gebruikt door het leger. Zelensky zei toen dat Oekraïense troepen de Russen hadden omsingeld en "zullen worden vernietigd".

Ook rond de voormalige kerncentrale waren vanmiddag hevige gevechten gaande. In april 1986 explodeerde een van de reactoren van de centrale, waardoor een radioactieve wolk over Europa werd verspreid. Het complex ligt 130 kilometer ten noorden van Kiev. Volgens de adviseur van Zelensky is het "onmogelijk om te zeggen dat de kerncentrale veilig is na de zinloze aanval van de Russen".

CNN bij luchtbasis in de buurt van Kiev: 'Russische troepen hebben de basis overgenomen'

Britten komen met tweede sanctiepakket

Het Verenigd Koninkrijk stelt extra sancties in tegen Rusland. Ruim honderd personen en bedrijven in Rusland krijgen daarmee te maken, zei de Britse premier Johnson in het parlement. Zo krijgt geen enkele Russische bank meer toegang tot de Britse financiële markt en worden de bedragen die Russische staatsburgers op bankrekeningen in het Verenigd Koninkrijk mogen stallen beperkt.

Verder mogen vliegtuigen van de Russische luchtvaartmaatschappij Aeroflot niet langer landen in het Verenigd Koninkrijk. De export van hightech producten, zoals halfgeleiders, naar Rusland wordt stilgelegd. "We zullen doorgaan met onze missie om Rusland uit de wereldeconomie te duwen, zei Johnson.

Dinsdag stelden de Britten al sancties in tegen vijf Russische banken en drie miljardairs die nauwe contacten hebben met Poetin. Premier Johnson sprak toen al van "een eerste versperring".

Politiek verslaggever Xander van der Wulp: 'Kabinet verrast door de heftigheid van de acties'

Xander van der Wulp: 'Kabinet verrast door de heftigheid van de acties'

'EU akkoord over tweede sanctiepakket'

De regeringsleiders van de EU hebben ingestemd met een tweede pakket strafmaatregelen gericht tegen Rusland, meldt persbureau Reuters. De exacte details zijn nog niet bekend, maar het gaat volgens een conceptversie om sancties die "enorme" gevolgen zullen hebben voor Moskou.

De Europese premiers en presidenten hebben ook opgeroepen om snel een volgend pakket met strafmaatregelen op te stellen. Daarin zou ook Belarus worden aangepakt, omdat Russische troepen vanuit dat buurland Oekraïne hebben aangevallen.

Zeker 549 Russische demonstranten aangehouden

In 39 steden in Rusland zijn vandaag zeker 549 demonstranten aangehouden, zegt de Russische mensenrechtenorganisatie OVD-Info. De betogers keerden zich tegen de oorlog in Oekraïne.

  • Reuters
    Een demonstrant wordt aangehouden in Moskou
  • Reuters
    Een spandoek met de tekst 'Geen oorlog, vrijheid voor politieke gevangenen'
  • Reuters
    Demonstranten in Moskou
  • Reuters
    Politieagenten en demonstranten in Sint Petersburg

Zelensky: het geluid van een nieuw ijzeren gordijn klinkt

De Oekraïense president Zelensky heeft opnieuw een tv-toespraak gehouden. Hij zei dat in Oekraïne vandaag niet alleen het geluid klinkt van raketten, gevechten en vliegtuigen, maar "van een nieuw ijzeren gordijn dat Rusland van de beschaafde wereld wil afsluiten". "Het is ons doel dat het gordijn niet op Oekraïens grondgebied valt", zei de president, gekleed in een legergroen shirt.

Volgens Zelensky doen de Oekraïense troepen "het goed" in de oostelijke Donbas-regio. Volgens hem is de situatie in de omgeving van het oostelijke Charkov moeilijk. Het grootste probleem is volgens Zelensky nu het zuiden, en dan met name in de regio Cherson. Daar zijn Russische troepen vanuit de geannexeerde Krim naar het noorden getrokken. Dat wordt bevestigd door de lokale autoriteiten aldaar, die melden dat delen van de regio nu onder Russische controle staan.

Zelensky zegt dat Oekraïne veel Russische voertuigen en luchtvaartuigen heeft vernietigd. Ook zegt hij dat Oekraïne troepen heeft verloren, en dat er Russische militairen zijn opgepakt.

NOS

Poetin: 'Onze partners moeten ons niet uit het systeem duwen'

President Poetin zei tijdens een ontmoeting met Russische ondernemers dat Rusland zich gedwongen voelde om maatregelen te nemen. "Eerdere pogingen om de situatie te veranderen, leverden niets op." Daarom had hij geen andere keuze dan een "speciale operatie" te beginnen tegen Oekraïne, zei hij.

De president benadrukte dat Rusland onderdeel blijft van de wereldeconomie en dat de Russen niet van plan zijn om het systeem te beschadigen "waar wij onderdeel van zijn". "Onze partners moeten dat begrijpen en ons niet uit het systeem duwen."

Personenauto overreden door legervoertuig

Op beelden op sociale media is te zien hoe in het noordwesten van Oekraïne een personenauto wordt overreden door een BMP-2-legervoertuig. Dat voertuig wordt door zowel het Russische als het Oekraïense leger gebruikt. De video's zijn opgenomen in Liuboml, niet ver van de grens met Polen, heeft de NOS geverifieerd. Tot nu toe zijn daar nog geen Russische gevechtsvoertuigen gesignaleerd.

Op een van de drie filmpjes die van het incident circuleren, is te zien dat een vrouw via de voorruit wist te ontsnappen, nadat haar auto was overreden. Of er nog anderen in de auto zaten, is onbekend.

Kees van Dam vanuit Kiev: 'Mensen proberen naar het westen te vluchten'

Kees van Dam vanuit Kiev: 'Mensen proberen naar het westen te vluchten'

Strijd om vrachtvliegveld ten noorden van Kiev

Ten noorden van Kiev wordt een hevige strijd gevoerd om een vrachtvliegveld. Dat melden internationale persbureaus. Zeker twintig Russische legerhelikopters zijn vanuit Belarus naar het zuiden gevlogen.

Persbureau AFP bericht dat Russische troepen inmiddels de controle over het vliegveld Gostomel hebben. President Zelensky van Oekraïne zegt in een videoboodschap dat die troepen door het Oekraïense leger worden omsingeld en "zullen worden vernietigd".

Eerder vanmiddag werd er al gevochten bij het vrachtvliegveld. CNN zond daar beelden van uit, een verslaggever ter plaatse dacht toen al te zien dat Russische troepen het vliegveld hadden ingenomen:

Arrestaties in Moskou bij anti-oorlogprotest

In Moskou zijn meerdere mensen aangehouden die aan het demonstreren waren tegen de Russische invasie in Oekraïne, meldt het Russische staatspersbureau Ria Novosti. Betogers hadden borden bij zich met daarop teksten als 'No to war'. Vanmiddag was een oproep rondgegaan om vanaf 18.00 uur lokale tijd (16.00 uur Nederlandse tijd) te komen demonstreren op het Poesjkin-plein in de Russische hoofdstad.

Eerder vandaag zei Ruslandkenner Laura Starink bij de NOS dat zo'n oproep vroeger garant stond voor een hoge opkomst. "Maar nu is het heel spannend om te kijken wie er nog durft", zei ze. "De oppositie in het land is grotendeels opgerold. Je ziet wel een enkeling met een bord voor z'n borst op straat, maar die wordt direct opgepakt."

VS: doel van Russische invasie is Oekraïense regering omverwerpen

De Verenigde Staten denken dat de Russische invasie van Oekraïne als doel heeft om de Oekraïense regering omver te werpen. Een van de drie Russische aanvalslijnen is gericht op de hoofdstad Kiev, zegt een Amerikaanse inlichtingenfunctionaris.

Volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten wil Rusland een pro-Russische regering in Kiev installeren, zo meldt Reuters. De Amerikanen zeggen dat ze tot nu toe geen zaken hebben gezien van de Russen in Oekraïne die vooraf niet waren verwacht.

Tegen CNN zegt een onbekende Amerikaanse functionaris dat de Russen meer dan 100 raketten op Oekraïne hebben afgevuurd. Er werden zeker 75 bommenwerpers gebruikt. De Amerikanen zeggen dat later vandaag meer Amerikaans materieel in Oost-Europa arriveert. Het gaat om onder meer zes F-35-straaljagers, die in Estland, Litouwen en Roemenië worden gestationeerd. Ook gaan er tientallen Amerikaanse helikopters naar Oost-Europa.

Donaties op giro 999 stromen binnen

Op giro 999, dat begin deze middag geopend is voor de slachtoffers van de oorlog in Oekraïne, is sinds 13.00 uur zo'n 133.000 euro aan donaties ontvangen. Dat meldt Stichting Vluchteling. Volgens de organisatie komen er meer dan 10 donaties per seconde binnen.

"Dit is hartverwarmend en ook heel erg nodig voor noodhulp aan al die mensen die op dit moment hun thuisland verlaten", zegt de woordvoerder.

Zorgen bij Havenbedrijf Rotterdam

Het Havenbedrijf Rotterdam maakt zich zorgen over de Russische invasie in Oekraïne. Vanuit Rusland komt een grote hoeveelheid energie binnen in Rotterdam, die in Europa wordt gebruikt en geconsumeerd. "Dus deze oorlog kan significante complicaties hebben voor ons, zei Allard Castelein, president-directeur van het Havenbedrijf op NPO Radio 1. De Rotterdamse haven verwerkt jaarlijks ongeveer 62 miljoen ton aan goederen die zijn gerelateerd aan Rusland.

Veel grondstoffen, zoals nikkel en koper, komen uit Rusland en worden gebruikt bij industriële processen. Sommige grondstoffen zijn vervangbaar, terwijl andere grondstoffen moeilijker te verkrijgen zijn. Dit zal gevolgen hebben als de EU besluit goederen uit Rusland te boycotten: "Dan moeten we goed doordenken hoe en of we de goederen kunnen vervangen", aldus Castelein.

Honderden inwoners van Charkov doneren bloed

De Oekraïense president Zelensky had zijn landgenoten opgeroepen om bloed te doneren.

Inwoners Charkov doneren bloed: 'Er staan lange rijen, veel mensen willen doneren'

Avondklok in Kiev, vrees voor grote aanval later vandaag

De burgemeester van de Oekraïense hoofdstad Kiev heeft een avondklok ingesteld. Die mogelijkheid ontstond nadat het Oekraïense parlement gisteren akkoord ging met het uitroepen van de noodtoestand. De avondklok geldt van 22.00 uur tot 07.00 uur lokale tijd. Het openbaar vervoer rijdt dan niet, maar metrostations zijn wel open als schuilplaats. Ook kunnen mensen die een cruciaal beroep hebben wel de straat op.

Het stadsbestuur van Kiev houdt rekening met een grote aanval van het Russische leger later vandaag of vannacht, zo blijkt uit een bericht van de stad. Veel inwoners volgen het advies op om binnen te blijven, vertelt verslaggever Kees van Dam, die ter plekke is.

Veel winkels zijn gesloten, alleen de grote supermarkten zijn nog open. Rond de stad staan lange files van mensen die de stad willen ontvluchten naar het westen, via de West-Oekraïense stad Lviv naar Polen. Een groot tekort aan brandstof maakt dat lastig. Per auto mag nog maar 20 liter per keer worden getankt.

Russische troepen naderen Tsjernobyl

Russische troepen zijn een gebied binnengevallen in de buurt van Tsjernobyl, zeggen de Oekraïense autoriteiten. Volgens Oekraïne kwamen de militairen het land in vanuit Belarus. Tsjernobyl ligt niet ver van de grens met Belarus.

President Zelensky reageert op Twitter dat Oekraïense troepen "hun leven geven" om een ramp zoals in 1986 te voorkomen. In dat jaar brandde een deel van de kerncentrale in Tsjernobyl af, dat was de grootste kernramp in de geschiedenis.

EU ontbiedt Russische ambassadeur in Brussel

De Europese Unie ontbiedt de Russische EU-ambassadeur Vladimir Tsjistsjov vanmiddag in Brussel. Hij moet op verzoek van EU-buitenlandcoördinator Josep Borrell uitleg komen geven over de Russische invasie van Oekraïne, staat in een verklaring.

Vanavond komt de EU met een nieuw pakket aan zware sanctiemaatregelen tegen Rusland. Volgens Commissievoorzitter Von der Leyen zullen die sancties veel impact hebben. "De Russische economie staat al onder hogere druk, en die druk zal alleen maar verder toenemen", zei ze vanmiddag in een persconferentie. De EU-sancties zullen de technologische positie van Rusland verzwakken, kondigde Von der Leyen aan.

'Rusland raakt ziekenhuis'

Oekraïne zegt dat in de regio Donetsk een ziekenhuis is geraakt bij een luchtaanval. Daarbij zijn vier doden gevallen. Volgens Oekraïne is Rusland verantwoordelijk.

Voor de kust van de Oekraïense havenstad Odessa werd een Turks schip geraakt door een bom, zegt Turkije. Er zijn geen slachtoffers gevallen en het schip is inmiddels onderweg naar Roemeense wateren. Odessa ligt aan de Zwarte Zee.

Protesten in meerdere Nederlandse steden

In meerdere Nederlandse steden zijn demonstranten de straat op gegaan om te betogen tegen de Russische inval. Bij onder meer de Russische ambassade in Den Haag waren demonstranten, maar ook op de Dam in Amsterdam en in Eindhoven stonden tientallen betogers.

  • ANP
    Betogers bij de Russische ambassade in Den Haag
  • ANP
    Betogers op de Dam in Amsterdam
  • ANP
    Protest bij de Russische ambassade in Den Haag
  • ANP
    Betogers in Eindhoven
  • ANP
    Protest op de Dam in Amsterdam

Voetballers doen noodkreet

Noodkreet voetballers vanuit Kiev: 'We voelen ons in de steek gelaten'

Gevechten bij vrachtvliegveld

Iets ten noorden van Kiev wordt gevochten om een vrachtvliegveld. Daar zouden Russische troepen inmiddels ook op de grond zijn. CNN heeft beelden van de gevechten.

Luchtalarm in Kiev

In de Oekraïense hoofdstad Kiev gaat het luchtalarm af. Er zijn gedurende dag al meerdere keren explosies waargenomen in Kiev en de omliggende regio, door Russische aanvallen. Ook bij een elektriciteitscentrale bij Kiev zijn ontploffingen geweest, maar de centrale werkt nog volgens Oekraïne.

Vier metrostations worden gebruikt als schuilkelders, zegt de burgemeester van Kiev. Onder meer een verslaggever van nieuwszender CNN is in zo'n metrostation:

Een knal die zojuist te horen was op het NOS Journaal op NPO 1 bij verslaggever Kees van Dam in Kiev, werd veroorzaakt door een vallende container.

Kees van Dam in Kiev: 'Gezamenlijk front in de harten van de Oekraïners'

Ook in Nederland verplaatsingen voor oefeningen en snelle NAVO-eenheid

Vanwege de situatie in Oekraïne worden ook militairen en militair materieel in Nederland opgeroepen en verplaatst, zo kondigde premier Rutte vanmiddag aan. Het ministerie van Defensie legt nu uit wat dat precies inhoudt.

Er worden extra oefeningen in binnen- en buitenland gepland en uitgevoerd. "Het gaat om oefeningen die met bondgenootschappelijke verdediging te maken hebben", laat een woordvoerder weten. "Die gaan de komende één à twee weken plaatsvinden. Het gaat om gezamenlijke oefeningen van de landmacht, de marine en de luchtmacht."

Verder staan er Nederlandse troepen klaar voor de NATO Response Force, een snel inzetbare NAVO-eenheid. "Op verzoek van de NAVO hebben we de reactietijden afgebouwd", zegt de woordvoerder. "Zo kunnen eenheden en materieel eerder ingezet worden. We gaan de paraatheid verhogen en de reactietijden verlagen. Dat doen we door personeel en materieel voor te bereiden, zodat we de kazerne sneller kunnen verlaten. Maar ook door ervoor te zorgen dat munitie en reserveonderdelen klaarliggen." Verder wijst de woordvoerder erop dat voorraden worden verplaatst, en dat is ook in het straatbeeld zichtbaar.

Op termijn kan het zijn dat er ook buitenlandse NAVO-troepen in Nederland te zien zijn, die via Nederlandse havens richting Oost-Europa reizen. Het gaat dan om Amerikaanse, Britse en Canadese troepen. Maar dat is nu nog niet aan de orde, zegt de woordvoerder.

Britten kondigen "enorm sanctiepakket" aan

De Britse premier Johnson kondigt aan een "enorm economisch sanctiepakket" in te stellen tegen Rusland. Die sancties worden afgestemd met bondgenoten, zo zei Johnson in een toespraak.

Johnson noemde Vladimir Poetin een dictator en de oorlog in Oekraïne een "barbaars avontuur". Hij sprak van een "aanval op democratie en vrijheid in Oost-Europa en de hele wereld".

Vanavond legt Johnson aan het parlement voor welke sancties hij in wil stellen.