De Wit-Russische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja EPA
Wit-Rusland

De arrestatie van de Wit-Russische journalist en activist Roman Protasevitsj is het resultaat van de straffeloosheid in Wit-Rusland. Dat zegt oppositieleider Svetlana Tichanovskaja in een interview met de NOS. Ze roept andere landen op om druk te blijven uitoefenen op haar land.

Volgens Tichanovskaja is tot nu toe te weinig gedaan om het Wit-Russische regime een halt toe te roepen. "Er waren geen plannen, geen conferenties over de toestand in Wit-Rusland", zegt ze. "Er waren solidariteitsverklaringen, maar verder werd niet veel gedaan." Volgens de oppositieleider heeft dat president Loekasjenko veel ruimte gegeven.

"Hij dacht dat iedereen hem was vergeten. Hij dacht: ik kan doen wat ik wil. Dus nogmaals: wij vragen om Wit-Rusland niet aan uw aandacht te laten ontsnappen."

Tichanovskaja sprak met EU-correspondent Kysia Hekster over de arrestatie van de Wit-Russische journalist en activist Protasevitsj:

'Loekasjenko dacht: ik kan doen en laten wat ik wil'

Tichanovskaja zegt dat de Wit-Russische oppositie wil deelnemen aan de G7-top, om te voorkomen dat Wit-Rusland van de agenda verdwijnt. "Wat we nodig hebben, is dat er voortdurend druk wordt uitgeoefend op Loekasjenko en zijn aanhangers."

De 26-jarige journalist en activist Protasevitsj werd zondag in de Wit-Russische hoofdstad Minsk gearresteerd, nadat het Ryanair-vliegtuig waarin hij zat onder Wit-Russische druk daarheen was omgeleid.

Volgens de Wit-Russische autoriteiten was een bommelding van de Palestijnse militante organisatie Hamas de reden van de omleiding. Later zei Loekasjenko dat een mail daarover vanuit Zwitserland was verstuurd. Hamas ontkent enige betrokkenheid.

Vandaag meldt een Zwitserse e-maildienst dat de 'bommelding' pas is verstuurd nadat het Ryanair-toestel al was omgeleid. Gisteren hadden diverse media daar al over hadden bericht. "We hebben geen geloofwaardig bewijs gezien voor de Wit-Russische beweringen", zegt het bedrijf Proton Technologies in een verklaring.

De opgepakte Protasevitsj staat op de terroristenlijst van de Wit-Russische geheime dienst. Om die reden hangt hem een jarenlange celstraf boven het hoofd.

Sancties

Andere landen reageerden furieus op Protasevitsj' arrestatie. EU-landen willen snel economische sancties invoeren tegen Wit-Rusland.

Oppositieleider Tichanovskaja roept de EU op om daarbij heel gerichte keuzes te maken en zo vooral de bedrijven te raken die samenwerken met het regime van president Loekasjenko. "Zodat andere, kleine bedrijven buiten schot blijven en juist het regime de pijn voelt."

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken zijn daarmee bezig, meldt persbureau AP. Zij praten vandaag in Lissabon over de maatregelen en werken aan economische sancties die vooral de bedrijven treffen die dicht bij Loekasjenko staan.

De Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken erkent dat dit een moeilijk evenwicht is. "We willen het land niet in de armen van Rusland drijven", zei hij.

Presidentsverkiezingen

Net als Protasevitsj strijdt oppositieleider Tichanovskaja tegen het Wit-Russische regime. In augustus deed ze mee aan de presidentsverkiezingen, die officieel werden gewonnen door de zittende president Loekasjenko, maar waarvan Tichanovskaja de overwinning claimt. Er zou op grote schaal zijn gefraudeerd. Ook de EU erkent de officiële uitslag niet.

De verkiezingsuitslag leidde tot massale demonstraties van aanhangers van de oppositie. Minsk en andere Wit-Russische steden waren wekenlang het decor van protesten die veelal hardhandig werden neergeslagen.

Tichanovskaja zelf is Wit-Rusland kort na de verkiezingen ontvlucht. Ze verblijft nu in ballingschap in het aangrenzende Litouwen. Tichanovskaja heeft kinderen, die met haar in Litouwen wonen. Haar man, een bekende blogger en politicus, zit in de gevangenis.

NOS op 3 maakte tijdens de onrust rondom de verkiezingen in Wit-Rusland onderstaande video:

Waarom veel Wit-Russen er klaar mee zijn

STER reclame