liveblog
NOS NieuwsAangepast

Lavrov: Rusland niet in oorlog met de NAVO • Tanker met gasolie uit Rusland naar Amsterdam

  • Dit is het liveblog van vrijdag 29 april over de oorlog in Oekraïne
  • Lavrov: Rusland niet in oorlog met de NAVO
  • Nederlandse marechaussees begin mei naar Oekraïne
  • Oekraïne zegt dorp te hebben heroverd bij Charkov
  • 'Amerikaanse ex-marinier gesneuveld in Oekraïne'
liveblog gesloten

Uitspraak Zelensky over nieuw massagraf tegengesproken

Een uitspraak van president Zelensky van Oekraïne dat er in de regio Kiev een nieuw massagraf is ontdekt, is tegengesproken door zijn woordvoerder en de politie van de hoofdstad.

Zelensky zei tegen Poolse media dat er 900 lichamen in het massagraf lagen. Details gaf hij niet. De politie en zijn woordvoerder zeiden later dat Zelensky doelde op het totale aantal slachtoffers van de Russen in de regio. Dat waren er tot gisteren 1187, aldus de politie.

Oekraïne beschuldigde Rusland eerder van het doden van honderden burgers in Boetsja en Irpin, steden die wekenlang door de Russen werden bezet. Moskou spreekt de beschuldigingen tegen.

AFP
Lichamen worden uit een massagraf in Boetsja gehaald, twee weken geleden

Woordvoerder Pentagon: 'We hebben verdorvenheid Poetin onderschat'

John Kirby, woordvoerder van het Pentagon, worstelde zichtbaar op een persconferentie om de juiste woorden te vinden toen hij een poging deed de wreedheid van de Russische invasie in Oekraïne te beschrijven.

Woordvoerder Pentagon: 'We hebben verdorvenheid Poetin onderschat'

Tanker met gasolie uit Rusland vaart naar Amsterdam

Een tanker met Russische gasolie die eerder werd geweigerd door havenwerkers in Zweden, heeft koers gezet richting de haven van Amsterdam. Hoewel het schip vaart onder de vlag van de Marshalleilanden, is de lading vanwege de oorlog in Oekraïne omstreden.

In Zweden wilden havenarbeiders de lading van de Sunny Liger niet aanraken uit protest tegen de oorlog in Oekraïne. Daarna leek Rotterdam de nieuwe bestemming, maar vanavond zette het koers richting de haven van de hoofdstad.

Of havenwerkers in Amsterdam ook weigeren het schip te lossen, is nog niet duidelijk. Vakbond FNV Havens probeert betrokken partijen over te halen de Sunny Liger te weigeren.

Het kabinet kan niks doen tegen het aanmeren van het schip, omdat het niet onder Russische vlag vaart en de lading niet onder de Europese sancties valt.

Lavrov: Rusland niet in oorlog met de NAVO

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov heeft gezegd dat zijn land zichzelf niet in oorlog beschouwt met de NAVO. Dat meldt het Russische persbureau Ria.

Lavrov stelde dat "zo'n ontwikkeling het risico op een kernoorlog vergroot, wat niet kan worden toegestaan". Hij zei verder dat Rusland niemand met een nucleaire oorlog bedreigt. "Het zijn westerse landen die daarover praten."

De Russische buitenlandminister waarschuwde tegenover Ria ook dat ieder transport met buitenlandse wapens dat Oekraïne binnenkomt een legitiem doelwit is voor Rusland.

Hij wijt het stuklopen van de vredesbesprekingen aan het "doorlopende verlangen van Kiev om spelletjes te spelen".

Hoekstra: Nederlandse marechaussees begin mei naar Oekraïne

De dertig Nederlandse marechaussees die naar Oekraïne afreizen voor onderzoek naar oorlogsmisdaden vertrekken in de eerste helft van mei. Dat heeft minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken gezegd. De marechaussees verblijven twee weken in de omgeving van de hoofdstad Kiev onder de vlag van het Internationaal Strafhof.

Nederland stuurt enkele tientallen marechaussees. Om aan te kunnen tonen dat er oorlogsmisdaden zijn gepleegd is het snel verzamelen van bewijs van groot belang. In het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 in 2014 heeft Nederland op dat gebied al forensische kennis opgedaan.

Zelenski: Risico dat vredesbesprekingen stoppen is groot

De Oekraïense president Zelensky heeft gezegd dat de kans groot is dat de vredesonderhandelingen met Rusland niet meer doorgaan. Hij zei dat in gesprek met Poolse journalisten.

Dat is volgens hem te wijten aan de woede die onder de Oekraïense bevolking is ontstaan over wreedheden die Russische troepen hebben begaan. "Mensen willen hen vermoorden", aldus Zelensky. "Als je je zo opstelt, wordt het moeilijk om nog ergens over te praten."

Nederland koopt versneld munitie in

Nederland gaat versneld voor 458 miljoen euro munitie inkopen om de voorraden aan te vullen. Dat meldt het ministerie van Defensie. Aanleiding voor de haast is de munitiemarkt die wereldwijd aan het "verkrappen" is door de oorlog in Oekraïne.

Het gaat om conventionele munitie voor klein kaliber wapentuig, artillerie- en mortiergranaten en om antitankwapens. Daarnaast wordt hoogtechnologische munitie ingekocht, zoals luchtverdedigingsraketten evenals precisiegeleide bommen voor het F-35-gevechtsvliegtuig en de pantserhouwitsers en munitie voor de Apache-gevechtshelikopters.

Defensie had al budget gereserveerd voor de aanschaf van munitie om de al langer bestaande achterstanden weg te werken. De aankoop is nu versneld om verwachte vertraging in de bestelling en prijsstijgingen voor te zijn. Ook de NAVO dringt aan op extra inzetvoorraad ter "versterking van de afschrikkings- en verdedigingsfunctie" van het militaire bondgenootschap, liet staatssecretaris Christophe van der Maat van Defensie weten aan de Tweede Kamer.

'Amerikaanse ex-marinier gesneuveld in Oekraïne'

Een 22-jarige voormalige marinier uit de VS is gedood terwijl hij aan de zijde van Oekraïense troepen vocht. Dat zegt zijn familie tegen CNN. Het zou de eerste Amerikaan zijn die tijdens gevechten is gedood in Oekraïne.

De ex-marinier, Willy Joseph Cancel, was uitgezonden door een particulier militair bedrijf. Hij zou maandag zijn gedood maar zijn lichaam bleef achter op het slagveld, zegt zijn moeder tegen CNN. "Ze hebben geprobeerd zijn lichaam mee te nemen, de mannen die bij hem waren, maar ze zouden zelf zijn gedood."

Cancel vocht volgens haar samen met militairen uit verschillende landen. Eerder deze week werd bekend dat ook een Britse veteraan, de 36-jarige Scott Sibley, is gedood in Oekraïne. Een tweede Brit wordt vermist. Ook een 25-jarige Deen die zich had aangemeld bij het Oekraïense vreemdelingenlegioen is omgekomen.

Zo ziet de stad Irpin er nu uit

In de Oekraïense stad Irpin vlak bij Kiev is zwaar gevochten. De stad werd begin deze maand heroverd op de Russen.

Zo ziet de stad Irpin er nu uit

Oekraïne zegt strategisch gelegen dorp te hebben heroverd bij Charkov

Oekraïense troepen hebben het dorp Roeska Lozova ingenomen in het oosten van het land. Het dorp ligt zo'n 40 kilometer van de Russische grens en dicht bij Charkov, de tweede stad van het land.

Volgens Daniel Sanford, voormalig Rusland-correspondent voor de BBC, is de inname belangrijk voor de Oekraïense strijdkrachten. Ze dwingen de Russische troepen, die Charkov zwaar beschieten, terug richting de Russische grens en hebben ook weer controle over een belangrijke weg die Belgorod met Charkov verbindt.

Maïs uit Oekraïne verscheept via Roemenië

Vanuit Roemenië is een eerste schip met Oekraïens maïs vertrokken. Roemenië heeft de haven van Constanta beschikbaar gesteld voor Oekraïne om de Russische blokkade van zijn havens te omzeilen.

Oekraïne is de op drie na grootste exporteur van graan, maar exporteert ook veel maïs. Het levert voornamelijk aan Afrika, het Midden-Oosten en andere delen van Azië. Volgens Kiev dreigt door de blokkade van Oekraïense havens en het plaatsen van mijnen op de scheepvaartroutes de wereldwijde voedsellevering in gevaar te komen.

Vanwege de blokkade van de Zwarte Zeehavens moeten transporten naar het buitenland nu met de trein naar het westen of via rivierhavens aan de Donau naar Roemenië. Het schip dat nu is vertrokken heeft 71.000 ton maïs aan boord. Eerder vertrok al zo'n 80.000 ton graan vanuit de haven van Constanta. Nog eens 80.000 ton is onderweg naar de Roemeense haven. Gisteren maakte Bulgarije bekend dat Oekraïens graan voortaan ook via de Bulgaarse havenstad Varna zijn weg naar andere landen kan vinden.

Rusland vuurt raketten af vanuit onderzeeër

Rusland zegt raketten af te hebben gevuurd vanaf een onderzeeër in de Zwarte Zee. Het Russische ministerie van Defensie gaf daar deze beelden van vrij. Volgens een woordvoerder hebben de 'Kalibr'-raketten spoorwegen in Oekraïne geraakt.

Rusland vuurt raketten af vanuit onderzeeër

VS gelooft niet dat Rusland nucleaire wapens gaat gebruiken

De Verenigde Staten denken niet dat Rusland nucleaire wapens gaat gebruiken, ondanks dreigementen. Dat zegt een hoge Amerikaanse defensiefunctionaris tegen persbureau Reuters.

"We blijven hun nucleaire capaciteiten elke dag zo goed mogelijk volgen en we denken niet dat er een dreiging is van het gebruik van kernwapens. Ook is er geen bedreiging voor het NAVO-grondgebied", zei de functionaris op voorwaarde van anonimiteit.

Anderhalve week terug testte Rusland een intercontinentale ballistische raket. Poetin zei dat de zogeheten Sarmat-raket stof tot nadenken biedt aan "degenen die Rusland bedreigen". Volgens de Verenigde Staten kan de ballistische raket zeker tien kernkoppen vervoeren.

Reuters
Een testlancering van de Sarmat ballistische raket in Plesetsk

Geen buitenlandse regeringsleiders uitgenodigd voor WO II-parade Moskou

Er zijn geen buitenlandse staatshoofden uitgenodigd voor de jaarlijkse Russische militaire parade in Moskou. Die wordt op 9 mei gehouden ter ere van de overwinning op nazi-Duitsland, 77 jaar geleden.

Volgens Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov zijn ze niet uitgenodigd omdat het dit jaar geen jubileumeditie van de 'Dag van de Overwinning is'. Het besluit hangt waarschijnlijk samen met de oorlog in Oekraïne. De kans dat buitenlandse staatshoofden de parade willen bijwonen is heel klein.

Reuters
Soldaten arriveren in Moskou voor een oefening van de militaire parade

'Minder Russische militairen sneuvelen in Oekraïne, maar aantal nog steeds hoog'

Het aantal Russische militairen dat wordt gedood in Oekraïne daalt, nu de omvang van het offensief is afgenomen en er vooral hevig wordt gevochten in de Donbas. Toch is het aantal gesneuvelden nog steeds aan de hoge kant, zeggen westerse deskundigen.

"De aard van de operaties is verminderd in termen van geografische spreiding. Maar het aantal dode Russen dat we zien in de gebieden waar ze Oekraïense troepen aanvallen, blijft nog steeds vrij hoog", zegt een van de functionarissen.

Adviseur van president Zelensky Oleksi Arestovytsj zegt in een verklaring aan het Oekraïense persbureau UNIAN dat de verliezen aan Russische zijde "kolossaal" zijn. Daarnaast verklaart hij dat ook Oekraïne grote verliezen heeft geleden maar dat de soldaten desondanks succesvol zijn bij de verdediging van het land.

Journaliste dood bij raketaanval Kiev

Reuters
Het lichaam van Vira Hyrych wordt naar buiten gedragen door reddingswerkers

Journaliste Vira Hyrych is gisteren omgekomen toen een raket haar appartement in Kiev raakte. Vanmorgen is haar lichaam onder het puin vandaan gehaald, meldt haar werkgever Radio Free Europe.

"We hebben een dierbare collega verloren die herinnerd zal worden vanwege haar professionaliteit en toewijding aan onze missie. We zijn geschokt en verontwaardigd over de zinloze aard van haar dood, in het land en de stad waar ze van hield", zegt voorzitter Jamie Fly. De redactie heeft zijn medeleven betuigd aan de nabestaanden van de vrouw.

Het flatgebouw werd geraakt bij de beschietingen gisteravond. De eerste en tweede verdieping werden daarbij verwoest. Naast het dodelijke slachtoffer raakten tien anderen gewond. De aanval vond plaats toen secretaris-generaal van de VN Guterres de Oekraïense hoofdstad bezocht.

Op Twitter zijn beelden gedeeld van de raketaanval op het appartementencomplex waar Hyrych om het leven kwam:

Ook NFI-mensen in team dat oorlogsmisdaden in Oekraïne onderzoekt

Het forensische team dat Nederland naar Oekraïne stuurt bestaat, behalve uit rechercheurs van de Koninklijke Marechaussee, ook uit ander defensiepersoneel en medewerkers van het Nederlands Forensisch Instituut. Gisteren werd al bekend dat er een team van marechaussees naar Oekraïne gaat om te helpen bij het onderzoek naar oorlogsmisdaden. Het bewijs daarvoor kan in strafrechtelijke procedures tegen de verdachten worden gebruikt.

Oekraïne heeft het Internationale Strafhof en de EU-lidstaten gevraagd om te helpen bij het opsporingsonderzoek. De ministerraad heeft vandaag met het zenden van een Nederlands team ingestemd.

Het team werkt onder de vlag van het Internationaal Strafhof. Het begint in mei en blijft in principe voor een periode van twee weken in Oekraïne. Het zal daar op meer plaatsen worden ingezet. Er gaan ook een tolk en een team van de Brigade Speciale beveiligingsopdrachten mee.

Eerder deze maand zei een Oekraïense procureur-generaal die het onderzoek leidt, dat er zo´n 6000 plaatsen in het land zijn waar oorlogsmisdaden zijn gepleegd. Een andere Oekraïense onderzoeker schatte onlangs dat er weleens sprake kan zijn van 20.000 misdaden die moeten worden onderzocht.

Zweden en Finland versterken zo nodig militaire samenwerking

Zweden en Finland kunnen hun militaire samenwerking versterken als de veiligheidssituatie in het Oostzeegebied verslechtert, bijvoorbeeld nadat zij een lidmaatschapsaanvraag bij de NAVO hebben ingediend. Dat heeft de Finse minister van Buitenlandse Zaken Haavisto gezegd na een ontmoeting met zijn Zweedse collega Linde.

Zweden en Finland bleven na de Tweede Wereldoorlog neutraal in het Oost-Westconflict. Ondanks de belofte dat niet te doen, viel Rusland in februari Oekraïne aan. Daardoor voelen Finland en Zweden zich niet langer veilig en overwegen ze om zich aan te sluiten bij de NAVO. Leden van dat bondgenootschap beloven elkaar te hulp te komen als een van hen wordt aangevallen. Rusland heeft Finland en Zweden gewaarschuwd dat toetreding tot de NAVO "niet verstandig" is en ernstige gevolgen zal hebben.

NAVO-secretaris-generaal Stoltenberg zei gisteren dat Finland en Zweden snel lid kunnen worden en dat voor de periode tussen de aanvraag en de toelating tot het bondgenootschap een tijdelijke regeling kan worden getroffen.

Bestemming schip met Russische diesel nog onduidelijk

De haven van Rotterdam zegt dat een schip dat met een lading Russische diesel op weg was naar Rotterdam zich niet heeft gemeld. Volgens de website marinetraffic.com zou de Sunny Liger daar om 18.00 uur aankomen. Een verzoek om aan te mogen leggen moet 24 uur van tevoren worden gedaan. Het lijkt daardoor uitgesloten dat het schip vandaag nog aanmeert. Het schip ligt op dit moment voor anker tussen Engeland en Nederland.

Vakbond FNV Havens roept havenwerkers op om het schip niet te lossen, schrijft persbureau ANP. Zweedse havenwerkers deden dat eerder ook niet. Ze wilden geen enkel schip dat iets met Rusland te maken heeft lossen. De Sunny Liger verlegde de koers daarna naar Rotterdam. Dat is nog steeds de bestemming die marinetraffic.com laat zien.

"Het zou van een VOC-mentaliteit getuigen als Nederland het schip wel laat aanmeren", zei Niek Stam van FNV Havens tegen ANP. Het schip is geen normale klant van de Rotterdamse haven en ik roep de havenarbeiders dan ook op om daar met hun poten van af te blijven."

Het kabinet liet eerder weten dat het de Sunny Liger de toegang tot Rotterdam niet kan ontzeggen. Het schip vaart niet onder de Russische vlag, maar die van de Marshalleilanden en valt daarom niet onder de EU-sancties tegen Rusland.

Minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken steunt de oproep van de vakbond, maar weet niet of het schip nog komt:

Hoekstra: niet zeker of schip met Russisch olie naar Nederland komt

Verwoesting in Kiev na inslag raketten

Hulpverleners, getuigen en andere inwoners vertellen over de twee kruisraketten die gisteravond in het centrum neerkwamen. Een daarvan kwam op een flatgebouw terecht. Vanmorgen werd een dode onder het puin vandaan gehaald. Meerder mensen raakten gewond.

Inwoners Kiev reageren verslagen op raketaanval: 'Ik kan niet meer'

Kabinet: Nederland kan schip met Russische olie niet weigeren

Het kabinet kan niet voorkomen dat er vandaag een schip met een lading gasolie uit Rusland in de Rotterdamse haven aanmeert. Dat schrijft minister Hoekstra in antwoord op spoedvragen die de PvdA en Kamerlid Omtzigt gisteravond stelden. Het schip vaart niet onder Russische vlag, maar onder die van de Marshalleilanden en valt daarom niet onder de EU-sancties tegen Rusland. Daardoor is er geen juridische grondslag om het schip te weigeren.

De Sunny Liger kon eerder niet in Zweden terecht, maar dat kwam volgens de minister van Buitenlandse Zaken niet door het weigeren van toegang door de Zweedse autoriteiten, maar door verzet van havenarbeiders. Die weigeren alle schepen met "een band met Rusland" te lossen.

Er wordt nog onderzocht wie de afnemer van de lading gasolie is. Het kabinet wil met dat bedrijf in gesprek. Het is de bedoeling dat bedrijven de import van Russische olie, kolen en gas zoveel mogelijk te beperken.

ANP
Opslag van olie en chemicaliën in de haven van Rotterdam

Deen van Oekraïens vreemdelingenlegioen omgekomen

Een 25-jarige Deen die zich had aangemeld bij het Oekraïense vreemdelingenlegioen is woensdag bij een Russische aanval op de stad Mykolajiv om het leven gekomen. Het Deense tv-station TV2 heeft berichten daarover bevestigd gekregen, onder meer van medestrijders.

De commandant van de divisie waarin de Deen vocht, zegt dat zijn lichaam in Russische handen is. "Het is daarom moeilijk voor het ministerie van Buitenlandse Zaken om een bevestiging van zijn dood te krijgen", zegt TV2. De familie van de Deen is door de divisiecommandant op de hoogte gesteld.

Bij de aanval op Mykolajiv zouden ook andere buitenlandse strijders gesneuveld zijn. De Oekraïense ambassade in Denemarken zegt dat bijna honderd Denen aan Oekraïense kant meevechten.

Nederlandse ambassade in Kiev weer open

De Nederlandse ambassade in Kiev gaat vandaag weer open. Dat zei minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken voorafgaand aan het wekelijkse kabinetsoverleg.

Vanwege de Russische dreiging werd het ambassadepersoneel vrij snel na het begin van de oorlog verplaatst naar het westelijker gelegen Lviv. Een klein deel van het personeel kan weer terugkeren naar de hoofdstad.

"Het is nooit zonder risico's, maar alles afwegende vinden we dit verstandig en acceptabel. Het gaat om een klein team en er is heel secuur naar de veiligheid gekeken", aldus Hoekstra, die sprak van een "diplomatiek signaal" naar Oekraïne.

Dode bij raketaanval op flat Kiev

Bij de raketaanval op een flatgebouw in Kiev gisteren is een dode gevallen. Dat heeft burgemeester Klitsjko gemeld. Verder vielen bij de aanval tien gewonden, zo werd eerder al duidelijk. Het dodelijke slachtoffer is vanmorgen onder het puin gevonden.

Verslaggever Jeroen de Jager, die in Kiev is, reisde vanochtend af naar het getroffen flatgebouw. "Het is een redelijk nieuw gebouw. Die raket is door de voordeur naar binnen gekomen. De eerste twee, drie verdiepingen zijn behoorlijk verwoest", zegt hij. Verder zijn er veel journalisten bij de flat, zag De Jager, en zijn de Oekraïense autoriteiten volop bezig met onderzoek.

De aanval vond plaats toen secretaris-generaal van de VN Guterres de Oekraïense hoofdstad bezocht.

NOS / Jeroen de Jager
Nasleep van de raketaanval op het flatgebouw in Kiev

Britse hulporganisatie zegt dat Russen twee medewerkers gevangen hebben genomen

De Britse humanitaire hulporganisatie Presidium Network zegt dat Russische militairen twee van zijn hulpverleners in Oekraïne gevangen hebben genomen. Dat zou zijn gebeurd bij de plaats Zaporizja in het zuiden van het land.

Een van de oprichters van de hulporganisatie zei tegen de BBC dat de twee maandagochtend een vrouw en twee kinderen zouden ophalen in door Rusland gecontroleerd gebied ten zuiden van Zaporizja. Op maandagmiddag kreeg de vrouw "vreemde sms-berichten" die van de hulpverleners afkomstig leken te zijn, maar waarschijnlijk door Russen waren verstuurd. Na een bericht dat ze er over vijf minuten zouden zijn, werd haar huis door Russische militairen bestormd.

Haar man werd ondervraagd. De Russen wilden weten of zij de Britten kenden en zeiden dat ze spionnen waren. "Daarom weten we met meer dan 100 procent zekerheid dat ze door de Russen gevangen zijn genomen."

Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken zei tegen Sky News dat het er alles aan doet om deze mensen op te sporen en te helpen.

'Zware gevechten in Donbas, maar weinig terreinwinst voor Russen'

Het Britse ministerie van Defensie zegt op basis van informatie van inlichtingendiensten dat Rusland in de slag om de Donbas "belangrijke" verliezen heeft geleden en slechts "beperkt" terreinwinst heeft geboekt. Vooral bij de plaatsen Lysytsjansk en Sjevjerodonetsk zou hard worden gevochten. Vanuit Izjoem zouden de Russen willen doorstoten naar de strategisch belangrijke plaats Slovjansk.

Nadat de Russische troepen uit de omgeving van Kiev waren verdreven, werd de verovering van de gehele Donbas het hoofddoel van wat de Russen een "speciale militaire operatie" noemen. Dat is volgens het Britse ministerie van Defensie nog steeds het geval.

In de zuidelijke stad Marioepol houden Oekraïners nog altijd stand in een voormalige staalfabriek. Volgens het stadbestuur verkeren 100.000 inwoners in levensgevaar door de aanhoudende gevechten, slechte sanitaire omstandigheden en tekorten aan voedsel en drinkwater. De verovering van Marioepol is voor de Russen cruciaal om een directe verbinding over land tussen de Donbas en de Krim te krijgen.

AFP
Een Oekraïense militair bij een krater in Jatskivka in de regio Donetsk, eerder deze maand

Rusland twijfelt over samenwerking in ruimtestation ISS

Rusland weet nog niet of het blijft meedoen aan het internationale ruimtestation ISS. De voorzetting tot 2024 is gegarandeerd, maar wat er daarna gebeurt "hangt in grote mate af van hoe de situatie in ons land en daarom heen zich ontwikkelt", zegt Dmitri Rogozin van het Russische ruimtevaartinstituut Roscosmos tegen persbureau Tass. Hij zei ook dat de buitenlandse partners (waaronder Nederland) een jaar van tevoren over zo'n besluit worden ingelicht.

Rusland overweegt al langer om nieuwe modules voor een eigen ruimtestation te lanceren. Volgens het Duitse persbureau Tass beslist Rusland half mei of het met zijn raketten nog westerse astronauten naar het ISS wil overbrengen.

Zelensky: Russische paratroepen wilden me ontvoeren of doden

De Oekraïense president Zelensky zegt dat hij in de eerste uren van de invasie aan de dood of een ontvoering is ontsnapt. Russische paratroepen zouden in Kiev in de buurt van het regeringscentrum zijn geland en geprobeerd hebben tot hem en zijn gezin door te dringen. Zelensky zegt dit in een artikel in Time Magazine. Verslaggever Simon Shuster was deze maand twee weken in zijn nabijheid.

Toen het bombarderen op 24 februari begon, bereidden Zelensky en zijn vrouw, dochter (17) en zoon (9) zich voor om te vluchten. Dat kwam er niet van. Toen de avond viel, deelden zijn beveiligers kogelwerende vesten en automatische wapens uit aan zijn medewerkers. Die moesten eerst uitleg krijgen over hoe de wapens werkten. Daarna zouden de Russen twee pogingen hebben gedaan om het terrein te bestormen waar Zelensky en zijn gezin zich ophielden. Het geweervuur was in hun schuilplaats hoorbaar.

Zelensky zou daarna geweigerd hebben om naar een veiliger verblijfplaats te gaan. Hij zou ook een aanbod van Amerikaanse en Britse strijdkrachten hebben afgeslagen om hem te evacueren en een regering in ballingschap te beginnen, bijvoorbeeld vanuit Polen.

Op de avond van 25 februari nam hij vanuit de tuin van zijn verblijf met zijn telefoon de bijna 40 seconden durende video op die de wereld over zou gaan. Op dat moment werd hij zich bewust van zijn rol in deze oorlog. "Je bent een symbool", zei hij tegen Time. "Je moet handelen op de manier zoals een staatshoofd dat behoort te doen."

De eerste video van Zelensky na de Russische inval:

Zelensky spreekt het volk toe via sociale media

Toch geen dode bij raketaanval op Kiev

In tegenstelling tot eerdere berichten over de raketaanvallen op Kiev blijkt nu dat er niemand is omgekomen. Eerder spraken de Oekraïense autoriteiten nog over één dode en meerdere gewonden. Vannacht meldt de Oekraïense nooddienst dat er tien mensen gewond zijn geraakt. Een van de slachtoffers heeft een been verloren.

Gisteravond meldden de Oekraïners dat er zeker twee raketten op de hoofdstad waren afgevuurd. Een ervan raakte een appartementencomplex. Bewoners moesten onder het puin vandaan worden gehaald.

IAEA onderzoekt melding raket boven kerncentrale

Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) onderzoekt een bewering van Oekraïne dat er een raket over een kerncentrale is gevlogen. Als dat inderdaad is gebeurd, dan is volgens IAEA-chef Grossi sprake van een zeer ernstig incident.

Oekraïne heeft bij het IAEA gemeld dat er op 16 april een raket over de kerncentrale van Joezjnoöekrajinsk vloog, in het zuiden van het land. Als die raket daar was neergekomen, dan had dat volgens Grossi kunnen leiden tot grote gevolgen en mogelijk tot een nucleair ongeluk.

Grossi zei niets over wie de raket zou hebben afgevuurd, maar Oekraïne heeft Rusland er meermaals van beschuldigd dat het onverantwoord omgaat met de kerncentrales in het land, onder meer door raketten eroverheen te laten vliegen.