liveblog
NOS NieuwsAangepast

Zeker 15 positieve gevallen op vluchten uit Zuid-Afrika • Gommers: OMT-advies lastiger door tegenvallende cijfers

  • Welkom in het coronablog van vrijdag 26 november.
  • Het kabinet wil dat het aantal contacten zo snel mogelijk met ten minste 20 procent afneemt.
  • Het contact met ouderen boven de 70 jaar moet zo veel mogelijk worden beperkt.
  • 21.350 positieve tests, 2598 coronapatiënten in de ziekenhuizen van wie 528 op de IC.
  • Maastricht kondigt noodverordening af voor hele weekend.
liveblog gesloten

Zeker vijftien positieve passagiers op vliegtuigen uit Zuid-Afrika

Op de twee vliegtuigen die vandaag uit Zuid-Afrika op Schiphol zijn aangekomen zaten zeker 15 passagiers die met het coronavirus zijn besmet. Of daar ook besmettingen met de nieuwe omikronvariant bij zitten is nog niet duidelijk.

Op basis van de eerste uitslagen verwacht de Veiligheidsregio Kennemerland een "vindpercentage" van 13,6 procent. Dat betekent dat het totaal aantal besmettingen op circa 85 positieve gevallen kan uitkomen.

In totaal hadden deze vliegtuigen 600 mensen aan boord. Tot dusver zijn 110 uitslagen bekend met dus 15 positieve gevallen. De overige uitslagen komen later. De 15 positieve gevallen worden voor isolatie in een hotel op of bij Schiphol ondergebracht. Zij blijven daar voor een periode van in ieder geval zeven dagen wanneer zij klachten hebben en vijf dagen wanneer zij geen klachten hebben. Passagiers met een negatieve uitslag mogen de luchthaven verlaten of doorreizen, zegt de veiligheidsregio. De GGD zei eerder dat passagiers met een negatieve testuitslag thuis in quarantaine moeten.

Lawaaidemonstranten Den Haag aangehouden

De politie heeft enkele demonstranten aangehouden die bij het lawaaiprotest waren tegen de coronamaatregelen. Dat meldt de politie op Twitter, zonder te zeggen om hoeveel arrestanten het gaat.

De demonstranten zijn aangehouden omdat ze illegaal vuurwerk bij zich hadden of omdat ze geen legitimatiebewijs toonden.

Volgens Omroep West waren er een paar honderd mensen op de demonstratie afgekomen. Die verliep zonder noemenswaardige incidenten.

Gommers: OMT-advies steeds moeilijker door tegenvallende cijfers

Het overleg van het Outbreak Management Team (OMT) van woensdag was het moeilijkste tot nu toe, zegt intensivist en OMT-lid Diederik Gommers tegen persbureau ANP. Uit die bijeenkomst kwam het advies waarop het demissionaire kabinet de nieuwe maatregelen heeft gebaseerd. Volgens hem neemt de verdeeldheid onder de belangrijkste adviseurs van het demissionaire kabinet toe.

De voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care zegt dat die verdeeldheid vooral komt doordat de cijfers waar het OMT zich op baseert, zoals het verwachte aantal ziekenhuisopnames, de laatste tijd hoger bleken dan waarop was gerekend. "Dat maakt OMT-deelnemers onzekerder. Je ziet nu gewoon dat het niet meer helemaal onder controle is", aldus Gommers.

Hij zegt voorstander te zijn van een harde lockdown, maar hij heeft vrede met het advies van het OMT, waaraan het kabinet zich "aardig" heeft gehouden. "Ook doet het mij goed dat het kabinet zegt lang over het nemen van besluiten te hebben gedaan en er extra over heeft nagedacht."

Jongen (17) uit Zeist die op sociale media opriep tot rellen krijgt 'online gebiedsverbod'

Een 17-jarige jongen uit Zeist die werd gearresteerd vanwege opruiing, heeft van de gemeente Utrecht een 'online gebiedsverbod' gekregen. De jongen had opgeroepen om vanavond met vuurwerk naar de stad te komen als protest tegen het coronabeleid en het vuurwerkverbod. Hij werd gisteravond door de politie aangehouden.

Nu hij zo'n verbod heeft gekregen, mag de jongen online geen uitlatingen meer doen die zouden kunnen leiden tot ongeregeldheden. Als hij zich niet aan het verbod houdt, moet hij een dwangsom van 2500 euro betalen, meldt RTV Utrecht.

Het is volgens de regionale omroep de eerste keer dat burgemeester Dijksma zo'n verbod heeft opgelegd. "We zien steeds vaker online oproepen die leiden tot wanordelijkheden en rellen. Met deze gerichte interventie pakken we dit gedrag bij de bron aan," stelt Dijksma.

Lawaaiprotest met tientallen demonstranten in Den Haag

Lawaaiprotest anti-coronabetogers in Den Haag

Veiligheidsberaad: regels duidelijk en makkelijk te handhaven

De voorzitter Bruls van het Veiligheidsberaad noemt de nieuwe coronamaatregelen "onontkoombaar". Hij zegt dat de burgemeesters in het Veiligheidsberaad er vrij snel uit waren en dat er "volop steun is voor dit pakket".

Ook noemt Bruls de regels duidelijk en daardoor makkelijker te handhaven. "Tot nu toe hadden we heel veel verschillende tijdstippen tussen de sectoren bestaan. Als je zegt dat alles om 17.00 uur dicht moet zijn, met uitzondering van een aantal essentiële gelegenheden, is dat natuurlijk wel heel overzichtelijk."

Aanvankelijk wilde het kabinet de maatregelen morgen al in laten gaan, maar dat is op verzoek van de burgemeesters aangepast naar zondag. "Er moeten heel veel inrichtingen worden aangepast, zoals in schouwburgen en horecazaken, op die anderhalve meter. Dat dagje extra hebben we echt nodig", stelt Bruls. "Ook om onze handhavers de gelegenheid te geven om te kijken hoe het straks moet. Dus daar zijn we heel blij mee."

Sportkoepel: 'Jammer dat na 17.00 uur niet meer gesport mag worden'

Sportkoepel NOC*NSF vindt het "erg jammer" dat er na 17.00 uur niet meer gesport mag worden. Dat is een van de aangekondigde coronamaatregelen van het demissionaire kabinet.

"De sport dicht vanaf 17.00 uur betekent dat vele miljoenen inwoners van Nederland de grootste moeite zullen hebben om hun gezondheid en conditie op peil te houden", zegt directeur Marc van den Tweel. "Want het persoonlijk opbouwen en in stand houden van een hoge weerstand is altijd al cruciaal, maar zeker tijdens deze gezondheidscrisis."

Van den Tweel zegt dat veel mensen juist na 17.00 uur gaan sporten omdat ze voor die tijd andere verplichtingen en taken hebben. Hij had graag gezien dat het kabinet gebruik had gemaakt van een eerder afgesproken routekaart. Een van de maatregelen daarop was bijvoorbeeld om de competities open te houden, maar daar niet voor te trainen.

Ondernemersorganisaties: nu snel plan met perspectief voor lange termijn

VNO-NCW en MKB-Nederland noemen het "triest" dat er opnieuw maatregelen nodig zijn, maar noemen de compensatie voor ondernemers goed. De ondernemersorganisaties willen daarnaast snel om tafel met het demissionaire kabinet om te kijken naar het langetermijnperspectief. Ze zijn blij dat het kabinet de uitnodiging hiertoe heeft aangenomen.

"Wij willen graag meepraten en meedenken over wat er nodig is, bijvoorbeeld in de zorg, om te kunnen leven met het virus zonder van lockdown naar lockdown te gaan", zegt VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen. De maatregelen die het kabinet nu heeft aangekondigd gelden voor drie weken, dan wordt bepaald hoe het verder gaat.

Hoewel de organisaties begrip hebben voor de maatregelen, twijfelen ze over de effectiviteit. Daarbij wijst voorzitter Jacco Vonhof van MKB-Nederland op het eerder sluiten van niet-essentiële winkels. "Daarmee bereik je eerder dat er méér dan minder mensen tegelijk naar de winkel gaan."

Het om 17.00 uur sluiten van theaters, horeca en bioscopen wordt "pijnlijk" genoemd. Dit betekent feitelijk "bijna hetzelfde als volledig dicht", stellen de ondernemersorganisaties, "omdat zij het juist van de avonden moeten hebben". Daarnaast missen de ondernemers ten minste een deel van de omzet in de traditioneel zo belangrijke decembermaand.

Brancheorganisatie horeca: 100 procent steun noodzakelijk, 'horeca feitelijk platgegooid'

De aangekondigde maatregelen van het kabinet noemt Koninklijke Horeca Nederland "een beroerde uitkomst voor de horeca". "Uiteraard kan er wat KHN betreft geen discussie meer bestaan dat er met de geldende coronamaatregelen een volledig compensatiepakket moet komen", zegt voorzitter Robèr Willemsen.

"De sluiting om 17.00 uur, inclusief de aanpassing in capaciteit, biedt voor dagzaken wellicht nog een klein beetje ruimte, maar voor het merendeel van de horeca betekent dit feitelijk een volledige lockdown."

De brancheorganisatie wil niet alleen een volledige compensatie, maar roept het kabinet ook op om met een exitstrategie te komen. "Men is hopelijk doordrongen van het feit dat we met name te maken hebben met een zorgcrisis." Hij roept op om de oorzaak aan te pakken, zodat het kabinet niet steeds hoeft in te grijpen in sectoren waar volgens hem het probleem niet ligt.

Bioscopen verwachten omzetverlies van 80 procent

De Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF) verwacht de komende weken een omzetverlies van 80 procent door de aangekondigde maatregelen. De sector vindt de steunmaatregelen noodzakelijk en vraagt ook om compensatie voor voorraden die niet meer gebruikt kunnen worden.

De NVBF noemt het "een enorme klap" dat bioscopen en filmzalen om 17.00 moeten sluiten en dat ze naast het coronatoegangsbewijs ook de anderhalvemeterregel moeten handhaven.

De sector vindt de maatregelen onbegrijpelijk. "De bioscoopsector heeft de QR-check immers vanaf het begin goed op orde en controleert actief. Gedurende de gehele coronacrisis zijn er geen herleidbare besmettingen naar de bioscopen en filmtheaters vastgesteld."

Museumvereniging: overheidssteun noodzakelijk

De Museumvereniging zegt dat de overheidssteun voor musea noodzakelijk is om overeind te blijven. In een schriftelijke reactie stelt de vereniging dat musea "niets liever te doen dan bezoekers verwelkomen." "Wat dat betreft zijn de nieuwe beperkingen een tegenvaller voor musea."

Aan de andere kant ziet de vereniging de ernst van de situatie in en is er begrip voor de maatregelen, maar er zijn zorgen over het verlies aan inkomsten. "Musea bieden ontspanning, en dragen bewezen bij aan de mentale gezondheid. Dat moet ook op de langere termijn overal in Nederland mogelijk blijven."

Openhouden van scholen heeft ook gevolgen voor grootouders

Het openhouden van de scholen terwijl daar toch veel besmettingen zijn, heeft ook gevolgen voor opa's en oma's. Demissionair premier Rutte roept gezinnen op niet langs grootouders of andere ouderen te gaan en andersom ook. "Ik vraag dan ook aan de kindjes: ga de komende drie weken even niet naar opa en oma."

Nationaal Ouderenfonds schrapt "met pijn in het hart" kerstdiners

Het Nationaal Ouderenfonds heeft naar eigen zeggen met pijn in het hart zijn kerstdiners per direct afgelast. "Ouderen die veelal met kerst alleen zijn worden diep getroffen door de nieuwe maatregelen", zegt directeur Corina Gielbert.

"Duizenden ouderen genieten bij het Ouderenfonds jaarlijks samen van een kerstdiner of bezoeken een kerstconcert. Deze, en vele andere lichtpuntjes, vallen weg." De directeur roept iedereen op om "toch ook nu, met maatregelen die ons allen raken, te blijven kijken wie er in onze omgeving wat extra aandacht kan gebruiken."

Bijna 2,2 miljard euro extra steun voor ondernemers

Het kabinet gaat ondernemers extra steunen vanwege de aangescherpte coronamaatregelen. In totaal wordt hiervoor bijna 2,2 miljard euro voor uitgetrokken. Zo keert de NOW-regeling (Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid) terug. Ook wordt de tegemoetkoming vaste lasten uitgebreid.

Wie minimaal 20 procent omzetverlies heeft door de maatregelen, kan aanspraak maken op NOW. De steun - NOW 5 - geldt voor de maanden november en december en ook voor de huidige periode met beperkingen.

Theatersector opnieuw hard geraakt

De invoer van de avondlockdown en de anderhalvemetermaatregel voor een periode van zeker drie weken betekent opnieuw een harde klap voor de theatersector, zegt theaterkoepel VSCD. "Een sluitingstijd van 17.00 uur betekent dat veel voorstellingen niet door kunnen gaan. De beperking tot maximaal 33 procent van de capaciteit maakt de resterende voorstellingen onrendabel. Het negatief binnenlands reisadvies helpt evenmin."

Het theaterseizoen begon al slecht omdat trouwe bezoekers afhaakten vanwege onzekerheden over de coronapandemie. Door de maatregelen die twee weken geleden werden genomen was het al niet meer mogelijk om zalen voor meer dan 1250 bezoekers te verhuren. De meeste podia zijn nu genoodzaakt te sluiten.

Het is maar de vraag of de steun die het kabinet tot 1 januari wil bieden voldoende is, zegt de VSCD.

Rutte: 'Ik kan wel met mijn vuistje naar de bevolking zwaaien'

Rutte: 'Ik kan wel met mijn vuistje naar de bevolking zwaaien'

68 miljoen euro beschikbaar als steun voor culturele sector

Voor de theaters en andere locaties waar voorstellingen worden gegeven is een aanvullend steunpakket van 68 miljoen euro beschikbaar tot het eind van het jaar. In deze sector geldt dat bezoekers op 1,5 meter afstand van elkaar moeten zitten. Daarnaast mogen zij alleen open zijn tussen 05.00 uur en 17.00 uur. Wanneer bezoekers zich verplaatsen moeten zij een mondkapje dragen.

Voor musea, monumenten en andere culturele doorstroomlocaties geldt dat er 1 persoon per 5 vierkante meter toegelaten mag worden. Ook zij mogen open tussen 05.00 uur en 17.00 uur. Bezoekers moeten een mondkapje dragen.

Defensie gaat honderden mensen inzetten bij GGD's

Defensie gaat de komende tijd met 750 militairen GGD's helpen bij vaccineren en testen. Ze krijgen eerst een spoedcursus. Op vaccinatielocaties kunnen ze bijvoorbeeld worden ingezet als prikker.

Daarnaast springen 60 militaire zorgverleners bij in het UMC Utrecht. Het gaat om militair artsen, verpleegkundigen en runners. Hun inzet begint waarschijnlijk al maandag. Hierdoor kan het UMC Utrecht covid-patiënten overnemen van ziekenhuizen die tegen de grenzen van hun capaciteit aanlopen.

Rutte: 'Let op elkaar, het moet niet ieder voor zich zijn'

Rutte: 'Let op elkaar, het moet niet ieder voor zich zijn'

Rutte maakt excuses voor communicatie die te weinig effect heeft

"Vanavond nu we deze slechte boodschap moeten brengen, vind ik het er ook bij horen om kritisch naar onszelf te kijken", zegt Rutte. Hij zet vraagtekens bij de communicatievormen die het kabinet gebruikt, zoals of de coronapersconferenties nog wel werken. De demissionair premier constateert dat de basisregels te weinig worden nageleefd, of dat onvoldoende mensen ze naleven.

Rutte: "Het helpt niet als ik dan met een opgeheven vingertje aankom." Gevraagd of hij niet zijn excuses moet aanbieden aan de Nederlandse bevolking zegt hij: "Daar heb ik over nagedacht. Ik vind over het naleven van de basisregels dat ik tekortschiet. Dus ja, daarvoor excuses."

Over de vaccinaties zegt hij dat hij het liefst iedereen zou willen vaccineren, als hij daarvoor opgeleid zou zijn. Hij deed een nieuwe oproep aan mensen er toch nog eens goed over na te denken.

Komende drie weken kijken wat er gebeurt

Het kabinet neemt de maatregelen voor drie weken en kan nog niet zeggen welke maatregelen dan nog nodig zijn. Maar de verwachting is niet dat er over drie weken geen problemen meer zijn.

Demissionair premier Rutte: "Het OMT zegt ons dat we met dit pakket voldoende resultaat kunnen bereiken om de druk op de ziekenhuizen te verlagen. Maar het is geen garantie. De komende drie weken gaan we kijken wat er gebeurt." 14 december maakt het kabinet de balans op.

Minister De Jonge: "De vraag is heel moeilijk te beantwoorden hoe snel de onbeschermde, niet gevaccineerde mensen ziek worden en hoeveel daarvan in het ziekenhuis komen. Dat is niet te voorspellen. Daar hangt het dus de komende weken van af."

De Jonge: 'We vragen het uiterste van de mensen die in de frontlinie staan'

De Jonge: 'We vragen het uiterste van de mensen die in de frontlinie staan'

Rutte: 'Maatschappelijke impact van sluiten scholen zou gigantisch zijn'

Rutte: 'Maatschappelijke impact van sluiten scholen zou gigantisch zijn'

Onderwijsbond vindt maatregelen op scholen niet ver genoeg gaan

De Algemene Onderwijsbond (AOb) mist maatregelen ter bescherming van het schoolpersoneel. "Een boosterprik en een goede ventilatie op de scholen", zegt voorzitter Tamar van Gelder. "Mondkapjes in de gang zijn een lapmiddel voor slechte ventilatie, en komende winter zitten leerlingen, studenten en docenten weer in slecht geventileerde ruimten met hun jassen aan en sjaals om."

De AOb wil ook dat in elke schoolklas een CO2-meter komt te hangen. "Dan weten docenten in elk geval wanneer de situatie echt uit de hand loopt, en kunnen zij de werkgever hierop aanspreken. We hebben daarvoor een stappenplan ontwikkeld."

De PO-Raad die de scholen vertegenwoordigt is juist wel tevreden. "Ik ben blij dat het kabinet heeft besloten dat scholen open kunnen blijven", zegt voorzitter Freddy Weima. "erder hebben we gezien dat schoolsluitingen negatieve gevolgen hebben voor kinderen. Niet alleen vanwege mogelijke leervertraging, maar ook omdat er zorgen zijn over hun welzijn.

Nieuwe klap amateursport: komende drie weken na 17.00 uur geen sport

De amateursport in Nederland gaat voor een flink deel weer op slot. Het demissionaire kabinet heeft besloten dat in de strijd tegen het coronavirus sportaccommodaties (binnen en buiten) tot en met 18 december na 17.00 uur gesloten zijn. Dat geldt voor wedstrijden en voor trainingen. De maatregel gaat zondag 28 november in.

Stadions nog zeker drie weken zonder fans, Feyenoord-Ajax mogelijk met publiek

De sportstadions in Nederland blijven zeker nog drie weken niet toegankelijk voor publiek. Dat heeft demissionair minister-president Mark Rutte vrijdag bekend gemaakt op een vervroegde persconferentie.

Op 12 november werd ook al bekendgemaakt dat toeschouwers niet welkom zijn op de tribunes. Die periode is minimaal met veertien dagen verlengd en dus nog drie weken geldig. Bij de topper Feyenoord-Ajax op 19 december kan mogelijk wel publiek aanwezig zijn.

Lees hier alle maatregelen

Alle maatregelen die zijn aangekondigd op de persconferentie zijn op de website van de Rijksoverheid te lezen. Het doel ervan, zei premier Rutte, is om het aantal contacten zo snel mogelijk met minimaal 20 procent terug te brengen.

Rutte: 'De cijfers zijn hoog, hoger hoogst'

Rutte: 'de cijfers zijn hoog, hoger hoogst'

De Jonge: ongemakkelijke waarheid

Demissionair minister De Jonge spreekt van een ongemakkelijke waarheid als hij het heeft over de gevolgen van mensen die zich niet laten vaccineren. De Jonge: "Door een vaccinatie of een corona-infectie hebben de meeste mensen immuniteit opgebouwd. 88,5 heeft een prik gehad. En toch staan we hier weer." Hij noemt het verschrikkelijk voor de mensen dat operaties die binnen zes weken zouden moeten plaatsvinden nu worden afgebeld.

De Jonge: "En ik hoor u zeggen: hoe kan dit met een hoge vaccinatiegraad? 50 procent van de patiënten op gewone zorgafdelingen en 70 procent van de patiënten op de intensive care is niet gevaccineerd. Dat is de ongemakkelijke waarheid."

De Jonge zegt dat het nooit te laat om toch te kiezen voor vaccinatie. "Daarom doe ik hier weer die oproep en wil ik met iedereen het gesprek hierover aangaan", zegt hij. "We gaan wijk voor wijk, deur voor deur, arm voor arm de wijken door om zo veel mogelijk mensen te vaccineren."

"Dat het virus onder ons blijft staat als een paal boven water", zegt hij. "Het kan zijn dat er nieuwe mutaties komen waar ook het vaccin niet tegen werkt. Het is aan ons om zo goed mogelijk voorbereid te zijn en onze aanpak daar op aan te passen."

Rutte: 'We zijn niet doof voor kritiek'

Rutte: 'We zijn niet doof voor kritiek'