NOS Nieuws Buitenland Aangepast

CDU/CSU behaalt historisch weinig zetels • Scholz krijgt voortouw in formatie

  • Welkom in het liveblog over de parlementsverkiezingen in Duitsland. De stemmen die gisteren zijn uitgebracht worden nog geteld en het laatste nieuws daarover is hier te volgen.
  • De SDP heeft 25,7 procent van de stemmen behaald, Scholz mag coalitie gaan vormen.
  • CDU/CSU behaalt 24,1 procent van de stemmen, een historisch dieptepunt voor de partij.
  • Groenen hebben voorkeur voor SPD; FDP juist voor CDU/CSU.
  • AfD verliest, maar is de grootste in Saksen en Thüringen.
Liveblog gesloten
  • Einde liveblog

    Nu de einduitslag bekend is, sluiten we dit liveblog. Op onze site en app blijven we berichten over de Duitse verkiezingen.

  • SPD wint de parlementsverkiezingen

    De centrumlinkse SPD heeft de Duitse Bondsdagverkiezingen met 25,7 procent van de stemmen gewonnen. De centrumrechtse CDU/CSU volgt op de tweede plaats met 24,1 procent van de stemmen, het slechtste landelijke resultaat in de geschiedenis van de partij. Dat blijkt uit de voorlopige uitslag na het tellen van de stemmen in alle kiesdistricten.

    Daarna volgen op afstand de Groenen (14,8 procent), de liberale FDP (11,5 procent) en de rechts-populistische AfD (10,3 procent). Die Linke zakt met 4,9 procent onder de kiesdrempel, maar door het districtenstelsel hebben zeker drie afgevaardigden zich verzekerd van een zetel in de Bondsdag.

  • SPD de grootste in Noordrijn-Westfalen, thuisdeelstaat van Laschet

    De SPD is in de voorlopige uitslag van de verkiezingen in Noordrijn-Westfalen met 29,1 procent de grootste partij geworden. Dat blijkt na een telling van alle 64 districten. De CDU van Armin Laschet, die deelstaatpremier is van Noordrijn-Westfalen, volgt als tweede met 26 procent van de stemmen. Op afstand volgen de Groenen en de FDP.

  • CDU de grootste in Baden-Württemberg, SPD in Saksen-Anhalt

    Eén voor één druppelen de voorlopige uitslagen van de deelstaten binnen. In Baden-Württemberg, in het zuidwesten, is de CDU ondanks verlies met 24,8 procent de grootste gebleven, gevolgd door de SPD (21,6 procent) en De Groenen (17,2 procent). In Saksen-Anhalt, de regio rondom Maagdenburg, komt de SPD als duidelijke winnaar naar voren, met 25,3 procent van de stemmen. Daarachter volgen CDU (21 procent) en de AfD (19,6 procent).

  • Die Linke zakt in nieuwe ZDF-prognose onder kiesdrempel

    In de nieuwe prognose van de ZDF (01.09 uur) zakt Die Linke voor het eerst onder de kiesdrempel van 5 procent. Met 4,9 procent van de stemmen zou de linkse partij 4,3 procentpunt verliezen ten opzichte van de verkiezingsuitslag in 2017.

    Overigens komen er gegarandeerd afgevaardigden van Die Linke in het parlement, doordat al drie politici 'direct' zijn gekozen in hun eigen kiesdistrict. Mocht Die Linke de kiesdrempel niet halen, dan nemen zij niet als fractie maar als 'groep' plaats in het parlement, waardoor zij minder rechten hebben.

    Verder heeft de SPD (25,8 procent) in de laatste prognose nog altijd een stabiele voorsprong op de CDU/CSU (24,1 procent). Daarna volgen De Groenen (14,6 procent), FDP (11,5 procent) en AfD (10,4 procent).

  • CSU behaalt slechtste uitslag sinds 1949

    De CSU, de Beierse zusterpartij van de CDU, heeft de slechtste verkiezingsuitslag sinds 1949 behaald. Na het tellen van alle 46 kiesdistricten is het duidelijk dat de christendemocraten 31,7 procent van de stemmen hebben behaald, ruim 7 procentpunt minder dan in 2017. De CSU blijft wel ruimschoots de grootste partij in Beieren, gevolgd door de SPD (18 procent) en De Groenen (14,1 procent).

    De christendemocraten zijn al sinds 1946 ononderbroken de grootste partij van de deelstaat Beieren. Decennialang had de partij zelfs een parlementaire meerderheid in de Beierse Landdag. CSU-voorzitter Markus Söder deed dit voorjaar een vergeefse poging de Kanzlerkandidat te worden van de combinatie CDU/CSU.

  • Onze correspondent duidt de verkiezingsuitslag

    Hoe kan het enorme verlies van de CDU/CSU worden verklaard? En hoe zeker is SPD-leider Scholz van het bondskanselierschap? En welke rol gaan De Groenen en de FDP spelen? In het onderstaande artikel duidt Duitsland-correspondent Judith van de Hulsbeek de prognoses:

  • AfD tweede partij in Oost-Duitsland, grootste in Thüringen

    Uit de prognoses van de ZDF blijkt dat er qua stemgedrag nog altijd aanzienlijke verschillen bestaat tussen West- en Oost-Duitsland. In zowel Ost als West is de SPD vooralsnog de grootste partij met respectievelijk 26,3 procent en 24,7 procent, maar daarachter lopen de verschillen uiteen.

    Waar in het westen de CDU/CSU de sociaaldemocraten op de hielen zit met 25,8 procent van de stemmen, lijkt in het oosten de AfD de tweede partij te worden, met 21,4 procent van de stemmen. In de deelstaten Thüringen en Saksen lijkt de rechts-populistische partij de grootste te zijn geworden. In het westen van Duitsland scoort de AfD slechts 8,4 procent.

    Ook Die Linke, de opvolger van de vroegere Oost-Duitse communistische partij, wint in het oosten meer stemmen (11,2 procent) dan in het westen (3,7 procent). De Groenen wint juist meer in het westen (15,5 procent) dan het oosten (8,3 procent).

  • Leider De Groenen in Berlijn: claims over ons joegen kiezer weg

    De fractievoorzitter van De Groenen in de deelstaat Berlijn is blij met de verkiezingsuitslag, ondanks dat ze op meer stemmen had gehoopt. "Het is op landelijk niveau ons beste resultaat ooit", reageert Antje Kapek in het NOS-programma Met het Oog op Morgen. "Ik ben overtuigd dat zonder De Groenen geen stabiele regering kan worden gevormd, maar het wordt een uitdaging om een coalitie te vormen."

    De Groenen stonden afgelopen zomer bovenaan de peilingen, maar eindigen nu vrijwel zeker op de derde plaats. Kapek heeft wel een verklaring voor die terugval: "Er werd veel geroepen over ons, er leek veel angst te bestaan over De Groenen aan de macht. Dat heeft kennelijk indruk gemaakt op veel kiezers."

    "Misschien is Duitsland nog niet zo klaar om een Groene kanselier te hebben", besluit ze. "Maar die gaat er ooit wel komen."

  • In nieuwe prognose (23.34 uur) groeit de SPD-voorsprong

    In de nieuwe prognose van de ZDF (23.34 uur) blijft de SPD op 26 procent van de stemmen staan, terwijl de CDU/CSU licht wegzakt naar 24,2 procent. Daarmee is de voorsprong van de sociaaldemocraten toegenomen. Ook de Groenen gaan er iets op vooruit ten opzichte van de vorige prognose: zij staan nu op 14,3 procent. Daarna volgen de FDP (11,5 procent), AfD (10,6 procent) en Die Linke (5 procent).

  • Formatiegesprekken live op tv: welke coalitie heeft de voorkeur?

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Formatiegesprekken in het slotdebat, komt er een Duitse driepartijencoalitie?
  • Kiesdistrict Merkel gewonnen door SPD

    De CDU lijdt een gevoelige nederlaag in het kiesdistrict Vorpommern-Rügen-Greifswald, de thuishaven van afzwaaiend bondskanselier Merkel. Voor het eerst in 31 jaar zijn de christendemocraten daar niet de grootste geworden. De voorsprong van de SPD (24,4 procent) valt niet meer in te halen door de CDU (20,6 procent). In de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern lijken vijf van de zes districten naar de SPD te gaan; in 2017 won de CDU daar alle districten.

  • Prognose ZDF (22.53 uur): weer geen veranderingen, SPD blijft het grootst

    Opnieuw verandert er niets in de laatste prognose van de ZDF (22.53 uur). De SPD blijft staan op 26,0 procent en de CDU/CSU op 24,5 procent. Daarna volgen De Groenen met 13,9 procent van de stemmen en de FDP staat op 11,7. De AFD blijft op 10,5 procent staan en Die Linke halen nog steeds 5,0 procent.

  • Scholz (SPD) verslaat Baerbock (De Groenen) in Potsdam

    Olaf Scholz (SPD) heeft in zijn kiesdistrict in Potsdam de strijd gewonnen van Annalena Baerbock (De Groenen). De twee kanselierskandidaten namen het daar direct tegen elkaar op.

    Voor hun plek in de Bondsdag maakt deze uitslag niet uit, omdat ze al verzekerd zijn van een plek in de Bondsdag vanwege hun positie op de kieslijst van hun partij. Wel werd de uitslag van dit district goed in de gaten gehouden door de Duitse pers: het was een prestigekwestie wie van de twee er met de winst vandoor zou gaan.

  • Ploumen (PvdA) feliciteert Scholz (SPD)

    PvdA-fractievoorzitter Ploumen heeft haar collega Scholz van de Duitse zusterpartij SPD gefeliciteerd met het verkiezingsresultaat. Er is nog geen definitieve uitslag, maar het lijkt erop dat de SPD groter is geworden dan de CDU/CSU. "Spannende avond nog voor de boeg, maar één ding is zeker: Duitsland kiest na een overtuigende campagne rood én groen", schrijft Ploumen op Twitter. "Herzliche Glückwünsche."