CDU-leider Armin Laschet AFP

Na een machtsstrijd van ruim een week hebben de Duitse christendemocraten een lijsttrekker voor de komende verkiezingscampagne. De keuze is uiteindelijk gevallen op de leider van de CDU, Armin Laschet. Zijn uitdager Markus Söder, leider van de Beierse zusterpartij CSU, legt zich neer bij het besluit van het CDU-bestuur.

"De teerling is geworpen, Armin Laschet is onze Kanzlerkandidat", zei Söder aan het begin van de middag. De openlijke krachtmeting tussen de twee heeft het toch al niet te beste imago van Laschet en de partij flink beschadigd.

Vraag je het de Duitse bevolking, dan is het antwoord duidelijk: met Markus Söder als lijsttrekker zou de Union, zoals CDU en CSU samen genoemd worden, veel meer kans maken de verkiezingen te winnen. Week na week kwamen er de afgelopen tijd peilingen naar buiten waarin de populariteit van Söder werd bevestigd en de afkeer van Laschet alleen maar sterker werd.

Keuze voor Söder had schade vergroot

Söder wordt gezien als sterke leider, vooral ook door zijn rechtlijnige coronabeleid, zijn ferme optredens en heldere slogans. Laschet daarentegen krijgt veel kritiek op zijn zwabberende ideeën en aanpak van de coronacrisis. Het ene moment wil hij versoepelingen, daarna maant hij andere tot een strengere lockdown. In Noordrijn-Westfalen, de deelstaat waar hij premier is, zakte de steun aan hem tot een dieptepunt.

CSU-leider Markus Söder, tot vandaag de andere kandidaat voor het lijsttrekkerschap AFP

Waarom is het dan toch Laschet geworden? Het antwoord op deze vraag is misschien niet heel vleiend voor de politicus. Een keuze voor Söder zou de partij te erg geschaad hebben. Laschet is pas in januari tot CDU-leider gekozen, na een lange interne strijd. Als hij nu - via een soort coup van Söder - alweer aan de kant geschoven zou worden, dan was het gezichtsverlies voor de partij enorm geweest. Het zou de autoriteit en de macht van de voltallige CDU-top, die zich achter Laschet schaarde, ondergraven.

Natuurlijk heeft Laschet ook zijn sterke kanten. Hij bewees al meerdere keren dat hij verkiezingen kan winnen, ook als hij er slecht voor staat in de peilingen. In 2017 versloeg hij in zijn deelstaat de populaire kandidaat van de SPD en ook bij de recente voorzittersverkiezing leek zijn tegenstander Friedrich Merz geliefder.

Laschet is in staat op cruciale momenten te leveren. Hij overtuigde de CDU-leden met een sterke en emotionele toespraak over zijn vader, een mijnwerker, en over vertrouwen. Zijn vader had hem een raad gegeven, zei Laschet: "Onder de grond maakt het niet uit waar je vandaan komt, het belangrijkste is: kan ik op je bouwen als het verkeerd gaat? Zeg de mensen dat ze op je kunnen vertrouwen."

Laschet bij een bezoek aan de laatste kolenmijn in het Ruhrgebied, in 2018. Zijn vader was mijnwerker AFP

De 60-jarige Laschet is een onverbeterlijke optimist en laat zich niet uit het veld slaan. Over de slechte peilingen: "Iedereen kan tientallen voorbeelden noemen van hoe peilingen om het laatste moment omslaan." Ook deze week heeft hij zoveel kritiek over zich heen gekregen, ieder ander had zich daardoor waarschijnlijk laten ontmoedigen. Weekblad Der Spiegel omschreef hem - om zijn vermogen klappen te incasseren en overeind te blijven - wel als de Rocky Balboa van de Duitse politiek.

Dit optimisme gaat hij de komende tijd nodig hebben bij het puinruimen. In de afgelopen week hebben veel parlementariërs en lokale CDU'ers aangegeven weinig vertrouwen te hebben in Laschets vermogen om kiezers te trekken. Sommigen hebben zelfs gezegd voor hem geen campagne te willen voeren. Hij moet binnen en buiten de partij mensen ervan overtuigen dat hij het wel in zich heeft.

De vraag is ook of hij daarbij nog veel tegenstand van Söder kan verwachten. De Beierse premier heeft duidelijk gezegd dat hij zich "zonder wrok" achter Laschet zal scharen en dat de eenheid van de partij nu belangrijker is. Maar blijft hij ook zo solidair blijft als de peilingen voor de CDU/CSU en Laschet slecht blijven? Een CSU-politicus liet zich vandaag al ontvallen dat "als we deze verkiezingen verliezen, dat de schuld is van het CDU-bestuur".

Groot contrast met Groenen

Laschet heeft er sinds gisteren ook een geduchte tegenstander bij in de lijsttrekker van de Groenen: Annalena Baerbock. Die partij staat in de peilingen met 20 tot 22 procent op de tweede plaats, 7 à 8 procentpunt achter de CDU/CSU. Heel opvallend is nu al een contrast: de Groenen, als voormalige partij van rebellen en activisten, presenteerden Kanzlerkandidat Baerbock ogenschijnlijk in alle harmonie en zonder beschadigende interne strijd.

STER reclame