Tientallen gemeenten voor verbod op vuurpijlen en knalvuurwerk

Siervuurwerk in IJmuiden ANP
Geschreven door
Hugo van der Parre
Research-redacteur

Het pleidooi van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) om vuurpijlen en knalvuurwerk te verbieden, krijgt veel steun van de gemeenten. Uit een rondvraag van de NOS blijkt dat een op de drie gemeenten daar verklaard voorstander van is, 12 procent is tegen. De grote meerderheid wacht de ontwikkelingen af of heeft er nog geen mening over gevormd. Wel maakt de vrijwillig vuurwerkvrije zone een behoorlijke opmars.

Bekijk hoe dit in jouw gemeente zit in deze interactieve kaart:

Wat doet jouw gemeente?

Een jaar geleden deed de OVV de aanbeveling om vuurpijlen en knalvuurwerk landelijk te verbieden, omdat deze het meeste letsel, schade en overlast veroorzaken. Het kabinet voelde daar niet voor omdat de mensen die op een goede manier met vuurwerk omgaan dan zouden lijden onder de kwaden. Het kabinet ziet liever dat gemeenten maatwerk leveren en bereidt wetgeving voor die dat mogelijk maakt.

Vuurwerkverbod

Uit de antwoorden op onze vragen krijgen we nu voor het eerst een indruk hoe de stemming is onder de gemeenten. 88 gemeenten staan ronduit achter het OVV-advies, maar de meeste worstelen met het vervolg.

Van Rotterdam en Amsterdam was al bekend dat ze vanaf volgend jaar vuurwerkzones invoeren. Uitsluitend in die gebieden mag vuurwerk worden afgestoken. Leiden onderzocht de mogelijkheid om volledig vuurwerkvrij te worden, maar ziet voorlopig nog teveel belemmeringen.

De gemeente Bergen (NH) gaf in ons onderzoek als enige aan ook te willen bestuderen of in de toekomst een volledig vuurwerkverbod kan worden ingevoerd. Buurgemeente Castricum is ook voorstander, maar tekent aan: "De ene gemeente wel en de andere niet, werkt niet. Als dit niet landelijk wordt opgepakt dan is het plan om in gesprek met de inwoners te kijken wat en hoe we het gaan doen".

Twenterand laat weten: "We zijn voor een landelijk verbod, maar dan wel de hele keten, dus van verkoop tot en met afsteken". En dat is een breed gedeeld sentiment: vuurwerk kan eigenlijk alleen met landelijke regelingen worden aangepakt. Dat is trouwens ook de mening van de VNG, de overkoepelende Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Een stap te ver

Zes andere gemeenten overwegen vanaf volgend jaar in stapjes een vuurwerkverbod in te voeren. Bijvoorbeeld Westvoorne: "Wij zijn van mening dat de noodzaak voor maatregelen van het Rijk steeds dringender wordt". En Zeewolde: "Een volledig vuurwerkverbod nu al voor de hele gemeente is nu nog een stap te ver. Uitbreiding van vuurwerkvrije zones kan wel, maar handhaving zal een probleem zijn".

Ook Alkmaar, Vlaardingen, Eemsmond en Staphorst denken aan een gefaseerd in te voeren vuurwerkverbod. Maassluis varieert daarop: "Het handhaven van een vuurwerkverbod is praktisch onhaalbaar. Wij willen met inwoners op zoek gaan om gezamenlijk vuurwerk op bepaalde plaatsen af te steken."

Bewoners enquêteren

Zover willen veel andere colleges van B & W op dit moment nog niet gaan, maar zij kondigen wel aan het komend jaar te willen gebruiken om een standpunt te bepalen. Sommige gaan een enquête onder de bevolking houden, andere beginnen met een debat in de gemeenteraad.

Intussen denken veel gemeenten aan toekomstige uitbreiding van de vuurwerkvrije zones. Overigens blijft dit jaar het aantal gemeenten met vuurwerkvrije zones met 72 opnieuw gelijk. Opmerkelijk is dat slechts vijf gemeenten vorig jaar boetes hebben uitgedeeld in de vuurwerkvrije zones. Ook het aantal centrale vuurwerkevenementen blijft stabiel: acht gemeenten geven aan een dergelijk festijn te organiseren, tegen negen in 2017.

Vrijwillige zones

Een tamelijk nieuw fenomeen is de vrijwillige vuurwerkvrije zone. Steeds meer gemeenten moedigen burgers aan om zelf afspraken te maken met hun straat of buurtje om een vuurwerkvrije zone te creëren. Vorig jaar is Den Haag ermee begonnen. Daar werden achttien vrijwillige zones ingesteld, voor dit jaar zijn er tot nu toe al minstens twintig aangevraagd.

Het initiatief krijgt deze jaarwisseling navolging in onder andere Delfzijl, Borne, Almere, Hilversum, Zaanstad, Heemstede, Katwijk, Oegstgeest, Leidschendam-Voorburg, Delft, Middelburg, Tilburg en Nederweert.

Burgemeester Tiggelaar van Leidschendam-Voorburg: "Ik hoop en vertrouw erop dat inwoners rekening houden met de vrijwillige vuurwerkvrije zones en hun vuurwerk op plaatsen afsteken waar geen vrijwillige vuurwerkvrije zone is. Zo wordt de jaarwisseling voor iedereen een mooi feest".

In Enschede kunnen inwoners een poster achter hun raam hangen met het verzoek daar geen vuurwerk af te steken. "Men kan dat doen op persoonlijke titel, maar het is ook denkbaar om met een hele straat of buurt af te spreken om een vrijwillige vuurwerkvrije zone in te richten. In dat geval hangt ieder huishouden een poster achter het raam", zo staat op de gemeentesite.

De NOS vroeg de colleges van alle 380 gemeenten naar hun opvattingen over vuurwerk. De vragen gingen onder andere over het voorstel van de Onderzoeksraad voor Veiligheid voor een beperkt vuurwerkverbod en over de plannen die er voor de komende jaren zijn op het gebied van vuurwerk.

Ook stelden we vragen over het gebruik van vuurwerkvrije zones en de mogelijke organisatie van een centraal vuurwerkevenement. Van de 380 gemeenten in ons land gaven er 277 antwoord op de vragen, een respons van 73 procent.

Wat vindt Nederland?

Opinieonderzoeker I&O Research vroeg begin december ruim 3000 Nederlanders van achttien jaar en ouder naar hun mening over vuurwerk. 63 procent is voor een verbod op knalvuurwerk. Maar een verbod op vuurpijlen haalt geen meerderheid: 53 procent is daar tegen.

Een algemeen verbod op consumentenvuurwerk krijgt steun van 48 procent van de Nederlanders. Dat loopt op tot 55 procent als de gemeente een groot vuurwerkevenement zou organiseren.

STER Reclame