Vervolgde journalist Rena Netjes: advocaat Egypte hartstikke duur

Rena Netjes tijdens een protest bij de Egyptische ambassade ANP

Journalist Rena Netjes juicht het initiatief voor een fonds voor journalisten die in het buitenland worden vervolgd toe. Ze werd twee jaar geleden in Egypte bij verstek veroordeeld tot tien jaar cel. Ze strijdt nog steeds voor gratie.

Netjes werd er in 2014 in Egypte van beschuldigd dat ze valse informatie had verspreid en een platform had geboden aan de verboden Moslimbroederschap. Met hulp van Nederlandse diplomaten wist ze het land te ontvluchten. Haar veroordeling in Egypte beperkt haar mogelijkheden om te reizen. In veel landen loopt ze risico om uitgeleverd te worden aan Egypte. "Het is niet zo erg om niet naar Egypte te kunnen, maar ik kan nu eigenlijk alleen naar landen in West-Europa en Israël. Dat is vervelend."

Een advocaat in Egypte zegt haar te kunnen helpen met het gratieverzoek, maar vraagt daar wel een voorschot voor. "Hij vraagt of ik 5000 dollar wil overmaken. Dan gaat hij aan de slag."

Ze heeft het geld niet betaald omdat ze er weinig vertrouwen in heeft dat het iets oplevert. Tot nu toe had ze een Nederlandse advocaat die haar gratis hielp. "Ik had dus nog geen kosten, maar met die 5000 dollar stopt het wel even."

Spionage

Voor journalisten zoals Rena Netjes zou een fonds voor vervolgde journalisten uitkomst kunnen bieden. Ook journalistenvakbond NVJ is blij met het plan. "We hebben eerder aangedrongen op zo'n fonds, dus we zijn heel blij als er nu een Kamermeerderheid voor is", zegt secretaris Thomas Bruning.

Volgens Bruning moet iedereen die voor uitingen in de media wordt vervolgd toegang hebben tot zo'n fonds, ook journalisten die geen lid zijn van de NVJ. Het moet ook niet uitmaken of een journalist wordt vervolgd voor berichtgeving die een regering onwelgevallig is, of voor een kritische tweet. "Het gaat om het verspreiden van feiten en meningen onder een breed publiek. Juist columnisten en cartoonisten hebben dezelfde bescherming nodig als journalisten die op de traditionele manier hoor en wederhoor plegen."

Soms worden vervolgde journalisten beticht van spionage. Bruning is niet bang dat journalisten die door de Nederlandse overheid worden bijgestaan misschien nog meer als spionnen worden gezien. "In dit soort gevallen kunnen journalisten alle steun gebruiken. De strijd tegen beschuldigingen van propaganda voor westerse landen ga je toch nooit winnen. Ik denk dat je alle middelen moet aangrijpen om journalisten te steunen om in dat soort landen commentaar te blijven geven en verslag te blijven doen."

In het buitenland vervolgde Nederlandse journalisten de afgelopen jaren:

Rena Netjes: werd op 23 juni 2014 bij verstek veroordeeld tot tien jaar cel. In totaal waren zestien Egyptische en vier buitenlandse journalisten aangeklaagd voor 'hulp aan terroristen', waarmee de Moslimbroederschap werd bedoeld. Ze had het land op 4 februari al verlaten.

Fréderike Geerdink: werd op 6 januari 2015 enkele uren vastgehouden in de Turkse stad Diyarbakir op verdenking van terroristische propaganda. In april werd ze vrijgesproken, maar op 6 september 2015 werd ze opnieuw opgepakt in het zuid-oosten van Turkije, waar veel Koerden wonen, omdat ze in verboden gebied zou zijn geweest. Na drie nachten in de cel werd ze het land uitgezet.

Mehmet Ülger: werd op 7 januari 2015 korte tijd vastgehouden in Istanbul omdat hij tegen de regels in een foto in een Turkse rechtszaal had gemaakt. Volgens hemzelf kan een documentaire die hij maakte over kinderarbeid ook een rol hebben gespeeld. Hij zat een dag vast in een politiecel. Zijn vrijlating was te danken aan minister Koenders die op dat moment in Turkije was. Die dreigde terug naar Nederland te gaan als Ülger niet werd vrijkwam.

Ester Meerman: werd op 25 januari 2015 enige tijd vastgehouden door de Egyptische politie. Het was op dat moment onrustig vanwege de herdenking van de Egyptische revolutie waarbij president Mubarak was afgezet. Meerman zou zijn opgepakt vanwege haar geluidsrecorder, die door de politie werd gezien als "een vreemd apparaat".

Rik Goverde: werd op 17 november 2015 Marokko zonder opgaaf van redenen uitgezet. Hij werkte er sinds twee jaar zonder vergunning. Een week voor zijn uitzetting had hij over de inlijving van de Westelijke Sahara bij Marokko bericht, een omstreden onderwerp, maar hij weet niet of dat aanleiding was voor de uitzetting.

Ebru Umar: werd op 23 april 2016 in haar vakantiehuis in Turkije gearresteerd, volgens haar vanwege enkele kritische tweets over president Erdogan. Later die dag werd ze vrijgelaten, maar mocht het land niet verlaten.

STER Reclame