Nieuwsuur
Reuters

Oorlogstaal uit Washington richting Iran, de Amerikaanse marine en bommenwerpers op weg naar de Perzische Golf. En deze week aanvallen op olie-installaties en olietankers van bondgenoot Saudi-Arabië waarbij de beschuldigende vinger naar Teheran wijst. De spanning in de regio loopt verder op.

En dus riep de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman de leiders uit de Golfstaten en andere Arabische landen op om vandaag naar Mekka te komen. Het doel: een dreigende oorlog met Iran afwenden.

Is een oorlog met Iran aanstaande?

Vrijwel alle landen in de regio gaven gehoor aan de oproep van de kroonprins. "Saudi-Arabië wil laten zien dat het ernst is, spierballen laten zien. Het land ziet zichzelf traditioneel als de leider van het soennisme en wil nu alle soennitische landen achter zich verenigen", zegt arabist Leo Kwarten.

Traditioneel recept

Saudi-Arabië heeft een felle verklaring richting zijn sjiitische aartsvijand Iran afgegeven. Het land staat klaar om "met alle kracht en vastberadenheid" terug te slaan als het wordt aangevallen. "Iedereen is gericht op Amerika als aanjager van de spanningen met Iran maar Saudi-Arabië zou wel eens de motor achter de oplopende spanningen kunnen zijn", denkt Kwarten.

"Vergeet niet dat Saudi-Arabië een grote pr-campagne in Amerika heeft gevoerd en nog aan het voeren is. Het wil zich inkopen in allerlei denktanks en in de politiek van Amerika. Met de geldbuidel zwaaien om invloed te kopen, dat is een traditioneel recept."

De intenties van Amerika zijn volgens de arabist een raadsel. "Willen ze de spanning opbouwen om Iran weer naar de onderhandelingstafel te krijgen. Of zit er meer achter: wellicht de opmaat naar een militair conflict? Niemand die het weet.

Zeker is volgens Kwarten dat Amerika zich onder Donald Trump heeft onderscheiden in anti-Iraanse maatregelen. Hij noemt als voorbeelden: het terugtrekken uit het nucleair akkoord en het plaatsen van de Revolutionaire Garde op de terreurlijst.

Opmaat naar een oorlog?

"Bovendien maakt hij de handel met Iran steeds moeilijker. Niet alleen voor landen in Europa, maar recent ook voor India en China, landen die tot voor kort door Amerika in dit opzicht werden ontzien. Amerika poogt in handelsopzicht Iran droog te leggen."

De spanning in het gebied wordt verder opgebouwd door het sturen van vliegdekschepen en troepenopbouw naar en in het gebied. Kwarten: "Ook hier geldt weer: niemand weet waarom. Is het alleen een dreigement, of daadwerkelijk de opmaat naar een oorlog, of de preparatie voor een oorlog? We moeten het in elk geval héél serieus nemen."

Zodra er echt gevaar dreigt, zoals nu, sluiten de rangen zich. Dan is Iran als één verenigd tegen Amerika.

Arabist Leo Kwarten

Al even vreemd en onverklaarbaar is de recente provocatie van Iran, vindt Kwarten. Dat zou vier olietankers onklaar hebben gemaakt. "De vraag is of dat daadwerkelijk het geval is. Als het zo is, geeft het Amerika een perfect alibi om ten strijde te trekken."

Volgens de Amerikaanse veiligheidsadviseur John Bolton is of was Iran bezig om aanvallen voor te bereiden op Amerikaanse troepen die gelegerd zijn in het Midden-Oosten. Iran op zijn beurt heeft Iran de opbouw van Amerikaans oorlogsmaterieel in de regio 'psychologische oorlogsvoering' genoemd, bedoeld om het land te intimideren.

Maar Iran spreekt niet met één mond, zegt Kwarten. "Er zijn verschillende facties. Maar zodra er echt gevaar dreigt, zoals nu, sluiten de rangen zich. Dan is Iran als één verenigd tegen Amerika."

STER reclame