NOS Nieuws Binnenland Buitenland Aangepast

Oekraïne: 200 lijken in puin flatgebouw Marioepol • 'Rusland vertraagt offensief opzettelijk'

  • Welkom in het liveblog van dinsdag 24 mei over de oorlog in Oekraïne
  • Oekraïne: 200 lijken gevonden in ingestort gebouw in Marioepol
  • Stoltenberg: dodental door wereldhonger kan groter zijn dan aantal oorlogsslachtoffers
  • 'Russische offensief opzettelijk vertraagd om burgers aftocht te bieden'
  • VK: Oekraïne nog in controle rond Severodonetsk
  • '14 burgerdoden bij Russische aanvallen in Donbas'

    Volgens de Oekraïense autoriteiten zijn vandaag minstens veertien burgers gedood door Russische troepen in de Donbas. In de omgeving van de oostelijke regio's Donetsk en Loegansk is vandaag zwaar gevochten.

    Het Russische leger heeft op grote schaal tanks, artillerie, vliegtuigen, raketten en mortieren ingezet, meldt Oekraïne. Russische media schrijven op hun beurt dat het Oekraïense leger nederzettingen van pro-Russische milities in het gebied heeft beschoten.

    Volgens de VN zijn ruim 3930 Oekraïense burgers gedood sinds het begin van de Russische invasie. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk wel veel hoger, stelt de VN.

  • 'Russische oud-generaal gedood bij luchtgevecht boven Oekraïne'

    De gepensioneerde Russische luchtmachtgeneraal-majoor Kanamat Botasjev is bij een luchtgevecht om het leven gekomen. Dat meldt de Russischtalige BBC. Botasjev werd boven de oostelijke regio Loegansk in Oekraïne neergeschoten. Hij zou tot nu toe de hoogste Russische piloot zijn van wie bekend is dat hij is omgekomen.

    De BBC schrijft dat deelname van zo'n hooggeplaatste officier aan luchtgevechten kan duiden op de moeilijke taken die Moskou oplegt aan militaire piloten. Ook kan het wijzen op een gebrek aan hooggekwalificeerde specialisten.

    De 63-jarige Botasjev vloog zondag in een Russisch Su-25 aanvalsvliegtuig. Zijn toestel werd door een Stinger-raket geraakt. Zijn dood is niet officieel bevestigd. Volgens Oekraïense bronnen is hij de negende Russische generaal die is omgekomen in de oorlog.

    Een Russische Su-27 gevechtsvliegtuig ANP
  • Oud-bondskanselier Schröder ziet af van toppositie bij Gazprom

    Voormalig bondskanselier van Duitsland Gerhard Schröder ziet af van een toppositie bij het Russische staatsgasbedrijf Gazprom. Hij neemt geen zitting in de raad van commissarissen, laat Schröder weten via sociale media.

    Eerder vandaag meldden Duitse media dat de voormalige regeringsleider officieel door het energiebedrijf was voorgedragen. Maar Schröder meldt nu op LinkedIn dat hij dit aanbod van Gazprom al eerder had afgeslagen.

    De Duitser staat onder druk vanwege zijn nauwe banden met het Kremlin. Vorige week stapte hij op uit de raad van toezicht bij het Russische staatsolieconcern Rosneft.

  • Hongarije roept noodtoestand uit vanwege oorlog in Oekraïne

    De Hongaarse premier Victor Orbán heeft opnieuw de noodtoestand uitgeroepen. Dat deed hij afgelopen jaren eerder vanwege de migratiecrisis in Europa en daarna tijdens de coronapandemie. Nu doet hij het vanwege de oorlog in buurland Oekraïne. Op 1 juni loopt de noodtoestand door corona af.

    Met deze nieuwe noodtoestand zegt hij sneller kunnen te reageren op uitdagingen die de oorlog in Oekraïne met zich meebrengt. Hij benadrukt dat de oorlog een constante dreiging vormt voor Hongarije die "onze fysieke veiligheid in gevaar brengt en een bedreiging vormt voor de energie- en financiële zekerheid van onze economie en gezinnen".

    Orbán kan nu doorgaan met regeren met vrijwel onbeperkte macht. Hij heeft de bevoegdheid om maatregelen per decreet goed te keuren zonder parlementair toezicht. Met de nieuwe noodtoestand kan de regering "onmiddellijk reageren en Hongarije en Hongaarse families op alle mogelijke manieren beschermen", aldus Orbán.

    "De regering heeft opnieuw de spelregels aangepast aan haar eigen behoefte", schrijft Emese Pásztor van de Hongaarse Unie voor Burgerlijke Vrijheid. "Het zal het nieuwe normaal worden, dat een bedreiging vormt voor de grondrechten van ons allemaal."

  • Von der Leyen verwacht geen doorbraak op EU-top over olieboycot

    Een boycot van Russische olie door de Europese Unie lijkt er voorlopig niet te komen. De kwestie is nog te ingewikkeld om volgende week op de EU-top in Brussel op te lossen, denkt voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie. Drie weken geleden lag het voorstel voor het eerst op tafel, maar vooral Hongarije verzet zich ertegen. Premier Orbán weigert een eventuele boycot op de top maandag te bespreken.

    Onder meer Duitsland had eerder aangegeven dat de EU-landen vóór de top tot een overeenkomst moesten zien te komen. Aan Hongarije is al uitstel en financiële hulp aangeboden, maar Orban vindt dat onvoldoende.

    Von der Leyen vindt nu dat de EU-landen moeten beslissen in hoeverre ze bereid zijn om Hongarije tegemoet te komen. Orbán eist schadeloosstelling. "We moeten oplossingen vinden voor de Hongaarse zorgen over energiezekerheid voor welke sanctie dan ook tegen Russische olie-invoer kan worden aangenomen", aldus Orbán.

  • 'Westerse vertegenwoordigers welkom bij rechtszaak strijders Azovstal-staalfabriek'

    Als er een rechtszaak komt tegen de gevangengenomen strijders uit de Azovstal-staalfabriek worden westerse vertegenwoordigers ook uitgenodigd. Dat heeft Denis Poesjilin, de leider van de pro-Russische separatisten in Donetsk, tegen het Russische persbureau Interfax gezegd.

    Gisteren zei hij al dat er voorbereidingen worden getroffen voor een tribunaal in Donetsk. Hij meldde dat naar aanleiding van de veroordeling van een Russische militair door een Oekraïense rechtbank. De Rus kreeg levenslang voor het doodschieten van een ongewapende burger.

    Volgens Rusland zijn leden van het Azov-regiment nazistisch. Oekraïne wil de gevangenen ruilen tegen Russische krijgsgevangenen, maar Russische parlementariërs zien liever een rechtszaak tegen de militairen. Het is onduidelijk wanneer het proces plaatsvindt en hoeveel militairen terecht zullen staan.

  • Dronebeelden bij Azovstalterrein met Oekraïense strijders die zich overgeven

    Telegramkanaal Nexta heeft dronebeelden gepubliceerd van de Azovstal-staalfabriek in Marioepol. De kapotgeschoten staalfabriek in Marioepol is het decor van de gebroken weerstand van Oekraïense militairen na twee maanden beleg door de Russen.

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Drone filmt bij Azovstalterrein Oekraïense strijders die zich overgeven
  • Oekraïne: 200 lijken gevonden in ingestort flatgebouw in Marioepol

    In de kelder van een ingestort flatgebouw in Marioepol zouden arbeiders ongeveer 200 lichamen hebben gevonden. Volgens Oekraïense autoriteiten deden de arbeiders deze lugubere vondst toen ze puin aan het ruimen waren. Hoe lang de lichamen daar al liggen is onbekend, maar volgens een adviseur van de burgemeester van de havenstad zijn de lichamen in staat van ontbinding en hing er een stank in de buurt.

    Maandenlang is er gevochten in en om Marioepol waarbij de stad grotendeels verwoest is.

  • Rusland overweegt maximumleeftijd bij aanmelden voor het leger af te schaffen

    Het Russische parlement overweegt om de maximumleeftijd voor inschrijving in het leger op te heffen. De Britse krant The Guardian schrijft dat dat een teken is dat het land geconfronteerd wordt met een tekort aan manschappen om het offensief in Oekraïne voort te zetten.

    Op dit moment kunnen Russen van 18 tot 40 jaar zich aanmelden bij het leger. In een conceptwetsvoorstel dat vandaag besproken wordt in de Doema staat het voorstel om die leeftijdsgrens volledig op te heffen.

  • Oekraïense kinderen spelen oorlogje: 'Poetin en zijn soldaatjes mogen hier niet komen'

    In Stojanka, bij Kiev, spelen kinderen de oorlog na, die ze van dichtbij hebben meegemaakt. Hun dorp lagen weken onder vuur, totdat de Russen zich terugtrokken in maart na hevig Oekraïens verzet.

    "Als we groot zijn willen we soldaten worden en in het leger gaan", zegt een van de kinderen in deze video:

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Oekraïense kinderen spelen oorlogje: 'Poetin en zijn soldaatjes mogen hier niet komen'
  • Mart de Kruif: ongekende verliezen in Oekraïne

    Volgens de Oekraïense president Zelensky sneuvelen momenteel 50 tot 100 Oekraïense soldaten per dag in de Donbas, maar het zicht op de totale militaire verliezen in Oekraïne is beperkt. Generaal buiten dienst Mart de Kruif vertelt in podcast De Dag dat dat onder meer komt doordat de Oekraïeners de geneeskundige keten in eigen hand hebben. Propaganda speelt ook een rol, Oekraïne legt vooral de nadruk op verliezen bij de Russen. Volgens De Kruif zijn er al tienduizenden doden gevallen en hij zegt dat de militaire slijtage ongekend hoog is, net als aan Russische zijde.

    Verslaggever Sander van Hoorn vertelt vanuit Oekraïne wat er zichtbaar wordt van die ongekende verliezen aan Oekraïense kant. En hoe er daar officieus wordt gesproken van nog veel grotere dodentallen dan waar Zelensky over spreekt.

    Podcast De Dag over de Oekraïense militaire verliezen is hier te beluisteren.

  • Rusland: 'militaire operatie' opzettelijk vertraagd om burgers aftocht te bieden

    Volgens de Russische minister van Defensie vertraagt Rusland de "speciale operatie" in Oekraïne bewust zodat burgers zichzelf in veiligheid kunnen brengen. Dat meldt het Russische staatspersbureau RIA.

    Er wordt op meerdere plekken een staakt het vuren afgekondigd en er worden humanitaire corridors gemaakt zodat omsingelde burgers veilig kunnen vluchten, stelt Moskou. Dit wordt gedaan om slachtoffers te voorkomen. "Russische troepen vallen, in tegenstelling tot de strijdkrachten van Oekraïne , geen civiele infrastructuur aan waar burgers zich kunnen bevinden", schrijft RIA verder.

    De minister wees er verder op dat het westen wapens aan Oekraïne levert omdat ze bang zijn dat het land de oorlog verliest. Ook zouden er "militaire adviseurs en werknemers van particuliere militaire bedrijven" naar Oekraïne worden gestuurd om te assisteren in de strijd. In totaal zouden er meer dan 6000 buitenlandse huursoldaten actief zijn.

    Leden van Pro-Russische troepen in de regio Donetsk Reuters
  • Oekraïens ministerie: meisje kreeg granaatscherf in haar hoofd

    Een meisje uit de regio Donetsk werd na een Russische aanval het ziekenhuis binnengebracht met een granaatscherf in haar hoofd, schrijft het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken op Twitter.

    De 10-jarige Veronica zat met haar familie in een schuilkelder in het stadje Voehledar toen een Russische tank aanviel, schrijft het ministerie. Ze is de enige die de aanval zou hebben overleefd.

    Haar linkerduim raakte ze kwijt en haar rechterarm is deels verlamd. Op dit moment zou het meisje bezig zijn om te revalideren.

  • Stoltenberg: veiligheid belangrijker dan geldelijk gewin

    Westerse landen moeten hun veiligheid boven economische winst stellen, stelt NAVO-secretaris-generaal Stoltenberg. Daarmee reageert hij op een debat over het gebruik van Chinese technologie in het 5G-netwerk en de bouw van de aardgaspijplijn Nord Stream 2.

    "We moeten erkennen dat onze economische keuzes gevolgen hebben voor onze veiligheid. Vrijheid is belangrijker dan vrijhandel", zei Stoltenberg tegen ondernemers op het World Economic Forum in Zwitserland.

    Stoltenberg zegt dat hij niet tegen handel met China is, maar dat de controle houden over het eigen 5G-netwerk van essentieel belang is voor de veiligheid. "We kunnen niet in het belang van winst en vrijhandel die netwerken openstellen voor leveranciers die eigenlijk niet betrouwbaar zijn."

    NAVO Secretaris-generaal Jens Stoltenberg spreekt tijdens het World Economic Forum in Zwitserland Reuters
  • 'Dodental door wereldhonger kan groter zijn dan aantal oorlogsslachtoffers'

    Het dodental door wereldwijde voedseltekorten die ontstaan door de Russische invasie van Oekraïne kan groter zijn dan het aantal levens dat rechtstreeks in de oorlog verloren gaat, stelt de Britse minister van Transport.

    Hij heeft gesproken met zijn Oekraïense ambtgenoot om gedaan te krijgen dat er wel graan geëxporteerd wordt. "Wat me echt zorgen baart, is dat in Oekraïne veel mensen zijn omgekomen, en dat er op andere plaatsen in de wereld zelfs nog meer doden kunnen vallen gaan door graan- en voedseltekorten", zei hij tegen CNN.

    Het graan uit Oekraïne en Rusland zijn belangrijk voor de tarwevoorziening in de wereld. Samen zijn de landen goed voor een derde van de totale wereldhandel in het product waarvan onder meer brood wordt gemaakt. Ook de Poolse president heeft vandaag gewaarschuwd voor voedseltekorten vanwege de oorlog.