NOS Nieuws Binnenland Buitenland Aangepast

Hoekstra belooft steun aan Zelensky • Fins advies voor toetreding tot NAVO

Liveblog gesloten
  • Eerste president onafhankelijk Oekraïne overleden

    De eerste president van een onafhankelijk Oekraïne, Leonid Kravtsjoek, is overleden. Dat heeft de burgemeester van Kiev, Klitsjko, bekendgemaakt. Kravtsjoek, die president was tussen 1991 en 1994, was al lange tijd ziek. Hij was 88 jaar.

    Oud-parlementsvoorzitter Razoemkov spreekt van "een groot verlies voor heel Oekraïne". Hij noemt de oud-president "een leider die stond voor de grondbeginselen van de moderne Oekraïense staat". Kravtsjoek was op 8 december 1991 samen met de Russische leider Boris Jeltsin en de Belarussische leider Sjoesjkevitsj een van de ondertekenaars van het Akkoord van Bialowieza. Daarmee werd de soevereiniteit van de deelnemende staten erkend, waarmee het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS) ontstond als alternatief voor de Sovjet-Unie.

    "We hebben een lange weg bewandeld naar Bialowieza. Het was geen ongeluk: we hebben hier welbewust voor gekozen omdat we geen andere optie hadden", zei Kravtsjoek later over zijn deelname aan het akkoord. Daar voegde hij aan toe dat mensen de koers van de geschiedenis kunnen beïnvloeden en dat geschiedenis soms heel snel en onvoorspelbaar wordt geschreven.

    Burgemeester Klitsjko van Kiev zegt dat de nalatenschap van Kravtsjoek juist nu, op het moment dat Oekraïne Russische troepen probeert te verdrijven, belangrijk is. "We zullen de soevereiniteit die we ruim dertig jaar geleden hebben verkregen behouden. We zullen ons niet terugtrekken", aldus Klitsjko.

  • NAVO-chef Stoltenberg besmet met coronavirus

    Secretaris-generaal Jens Stoltenberg van de NAVO is besmet met het coronavirus, meldt een woordvoerder van het militaire bondgenootschap. Hij heeft milde symptomen en is volledig gevaccineerd. Volgens zijn woordvoerder volgt hij de Belgische coronaregels en werkt hij voorlopig vanuit huis.

    Of zijn besmetting gevolgen heeft voor regeringsleiders met wie hij vanwege de oorlog in Oekraïne in een ruimte is geweest, is niet bekendgemaakt.

  • Defensiecommissie Fins parlement adviseert toetreding tot NAVO

    Toetreden tot de NAVO is de beste optie voor Finland om zijn nationale veiligheid te garanderen, zegt de defensiecommissie van het Finse parlement.

    Finland is neutraal vanwege de 1300 kilometer lange grens die het deelt met Rusland. Maar de situatie op het gebied van veiligheid is radicaal veranderd als gevolg van de Russische aanval op Oekraïne, zei commissievoorzitter Orpo volgens de publieke omroep YLE.

    Het advies van de commissie loopt vooruit op de officiële beslissing van Finland of het zich bij het bondgenootschap aansluit. Vermoedelijk zal de Finse president daar donderdag meer over bekendmaken.

    De Britse premier Johnson zal morgen naar Finland en Zweden reizen om over een mogelijke toetreding te praten. Ook Zweden overweegt nog lid te worden van de NAVO. "Het gaat niet alleen om Oekraïne, maar ook om de veiligheid aan de hele grens van Europa", zegt een woordvoerder van Johnson over zijn aankomende bezoek.

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Zweden en Finland willen misschien bij de NAVO, maar kan dat zomaar?
  • Hoekstra na gesprek met Zelensky: 'vol doorgaan met steun'

    Minister van Buitenlandse Zaken Hoekstra heeft een gesprek gehad met de Oekraïense president Zelensky. Volgens Hoekstra heeft Zelensky zijn dank uitgesproken voor de steun die Nederland levert.

    "Hij is zeer expliciet over wat Nederland allemaal gedaan heeft", zegt Hoekstra. "Hij waardeert de wapenleveringen, de sancties en het team dat bewijzen aan het verzamelen is voor oorlogsmisdaden. Aan de andere kant zegt hij: we zijn nog niet klaar, de oorlog duurt voort. We hebben meer nodig en straks moeten we het land opbouwen, help ons alsjeblieft." Hoekstra heeft Zelensky gezegd dat Nederland het land daarin zal blijven steunen.

    Zelensky had het ook met Hoekstra over de kandidaat-status voor een mogelijke toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie. De EU komt in juni met een voorstel daarover. Hoekstra zegt dat het kabinet daar open naar gaat kijken. "Maar hier is nu het allerbelangrijkst dat we helpen met wapens, sancties en bij de wederopbouw. Ik vind dat we daar vol mee door moeten gaan. Ze vechten ook voor onze vrijheid, stabiliteit en veiligheid."

    De ontmoeting was samen met de Duitse minister van Buitenlandse Zaken:

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Minister Hoekstra bezoekt Zelensky
  • Hoekstra hijst de vlag op ambassade in Kiev

    Minister Hoekstra heropende tijdens zijn bezoek aan Oekraïne de Nederlandse ambassade in Kiev. Hij hees daarbij de Nederlandse vlag:

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Hoekstra hijst de vlag van de ambassade in Kiev
  • Inlichtingendienst VS: Poetin bereidt zich voor op langer durend conflict

    De Verenigde Staten denken dat de Russische president Poetin voorbereidingen treft voor een nog langer voortdurend conflict in Oekraïne. Bij een Russische overwinning op de Donbas, het gebied in het oosten waar Rusland nu de focus op heeft gelegd, zal de oorlog mogelijk nog niet over zijn.

    "We zijn van mening dat president Poetin zich voorbereidt op een langdurig conflict in Oekraïne, waarin hij nog steeds van plan is om doelen buiten de Donbas te bereiken", zei de directeur van de Nationale Veiligheidsdiensten Haines in een bijeenkomst.

  • EU: Rusland zat achter cyberaanval op satellietnetwerk

    De Europese Unie zegt dat Rusland achter een cyberaanval zat op een satellietnetwerk, vlak voordat Rusland eind februari Oekraïne binnenviel. Daardoor zou de communicatie van verschillende overheidsinstanties en bedrijven in Oekraïne zijn verstoord. De aanval trof ook enkele EU-lidstaten. Het is voor het eerst dat de EU zo sterk naar Rusland als schuldige van een cyberaanval wijst.

    De operatie is "weer een nieuw voorbeeld van Ruslands voortdurende patroon van onverantwoordelijk gedrag in cyberspace", stelt EU-buitenlandchef Borrell. Dat kan "de veiligheid van Europese burgers in gevaar brengen".

  • Duitse buitenlandminister: verder zonder energie van 'Russische agressor'

    De Duitse minister voor Buitenlandse Zaken Baerbock heeft tijdens haar bezoek aan Kiev gezegd dat Duitsland in de toekomst verder wil zonder energie van de 'Russische agressor'. "Daarom zijn we continu onze afhankelijkheid van Russische energie aan het verminderen", zei ze in een persconferentie samen met haar Oekraïense collega Koeleba. Ze herhaalde nogmaals dat Duitsland zonder twijfel aan de zijde van Oekraïne staat.

    Koeleba is vandaag samen met buitenlandminister Hoekstra op bezoek in Oekraïne. Hoekstra heeft ook een ontmoeting met zijn Oekraïense ambtsgenoot Koeleba en president Zelensky.

  • 3381 geregistreerde burgerdoden, 'geloofwaardige informatie over martelen Russen'

    Bij de Verenigde Naties zijn sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne tot nu toe 3381 burgerdoden geregistreerd. Nog eens 3680 mensen zijn gewond geraakt. De werkelijke cijfers liggen hoger, omdat het hier alleen om bevestigde aantallen gaat.

    De missie van de VN die de mensenrechtensituatie in Oekraïne onderzoekt zegt veel leed te zien tijdens hun bezoeken aan Oekraïense steden. "In het dorp Yahidne in de regio Tsjernihiv ontmoetten we een 70-jarige man die 24 dagen in de kelder van een plaatselijke school doorbracht", geven de leden van de missie als voorbeeld. "Hij vertelde ons met tranen in zijn ogen dat hij een kamer van 76 vierkante meter deelde met 138 mensen - de jongste was net twee maanden oud. De ruimte was zo vol dat hij staand moest slapen en zich vastbond aan een houten rail om niet te vallen."

    De VN-missie zegt ook geloofwaardige informatie te hebben ontvangen over marteling van Russische krijgsgevangenen door leden van het Oekraïense leger. De Russen zouden slecht worden behandeld en niet mogen communiceren met advocaten of familie.

    Van beide kanten ziet de VN-missie video's verschijnen van gevangenen in onmenselijke omstandigheden die vernederende verklaringen moeten afleggen. De VN brengt in herinnering dat dit in strijd is met internationale wetten en dat dit onmiddellijk moet stoppen.

  • Meer dan 8 miljoen vluchtelingen binnen Oekraïne

    Sinds de start van de Russische invasie zijn meer dan 8 miljoen Oekraïners binnen het land op de vlucht geslagen, schat de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties. De organisatie schat dat vier op de tien ontheemden overweegt om verder te reizen, omdat de humanitaire crisis in Oekraïne steeds groter wordt.

    Vluchtelingen zeggen financiële steun nodig te hebben. Het gaat volgens de VN om twee op de drie mensen. Meer dan 70 procent zegt het geld nodig te hebben voor voedsel en/of medische kosten. Ook zijn er steeds meer Oekraïners die melden dat hun woning is beschadigd.

    Het aantal mensen dat naar het buitenland is gevlucht sinds het uitbreken van de oorlog is opgelopen naar ruim 5,9 miljoen. Zo'n 1,5 miljoen van deze Oekraïners zijn volgens de VN inmiddels weer teruggekeerd.

  • Nederlandse ambassade in Kiev heropend

    De Nederlandse ambassade in Kiev is officieel heropend door minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken).

    De ambassade werd vanaf 22 februari verplaatst naar Lviv vanwege de veiligheidssituatie in de hoofdstad. Omdat het ook in Lviv niet meer veilig was, werd het ambassadepersoneel kort daarna verplaatst naar Polen. Ook ambassadepersoneel van andere landen die waren weggegaan, komt langzaam weer terug naar Kiev.

  • Hoekstra tijdens bezoek aan Irpin: 'Verschrikkelijk om dit te zien'

    Tijdens zijn bezoek aan Oekraïne bezocht minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) de stad Irpin. Deze voorstad van Kiev werd door het Russische leger zwaar bestookt:

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Hoekstra in Oekraïne: verschrikkelijk om te zien
  • 'Westerse wapens hebben verschil gemaakt in strijd Oekraïne'

    De wapens die het Westen geleverd heeft aan Oekraïne, hebben een groot verschil gemaakt in de strijd tegen Rusland, zegt Oost-Europadeskundige Bob Deen in gesprek met de NOS.

    "Een aantal van die wapens werden al in januari en februari geleverd. Die hebben geholpen om de Russische opmars te stuiten." Het ging daarbij vooral om wapens waarmee vanaf de schouder projectielen kunnen worden afgeschoten zoals Javelins.

    Deen zegt dat er enorme aantallen wapens aan Oekraïne zijn geleverd. "Vooral van de Amerikanen, maar ook wat de Britten leveren en de Nederlanders." Hij noemt onder meer de pantserhouwitsers die Nederland levert, de zwaarste wapens die de landmacht heeft. "Dat zijn er niet veel, maar die hebben een enorm bereik". Hij denkt dat deze wapens ook kunnen helpen bij een eventueel tegenoffensief van de Oekraïners in een nieuwe fase van de oorlog.

    Tegenover de Westerse wapenleveranties aan Oekraïne staat de stokkende aanvoer van wapens voor het Russische leger, zegt Deen. "Onder meer door de westerse sancties kan Rusland zijn voorraden maar moeilijk aanvullen. Terwijl Oekraïne nog steeds nieuwe wapens geleverd krijgt. En dat gaat niet meer om oude Sovjetwapens waar wij mee begonnen, maar geavanceerd NAVO-materieel."

    Bekijk het volledige interview met Bob Deen hieronder:

  • Rusland bevestigt Oekraïense pogingen om Slangeneiland te heroveren

    Rusland heeft de afgelopen dagen meerdere aanvallen op Slangeneiland in de Zwarte Zee afgeslagen, zegt het ministerie van Defensie in Moskou. Het Oekraïense eilandje is in Russische handen, maar al dagen komen berichten naar buiten over gevechten rond het eiland.

    Volgens een woordvoerder van het ministerie heeft Oekraïne "meerdere wanhopige pogingen gedaan" om het eiland via de lucht en over zee aan te vallen. Volgens de woordvoerder zijn 50 Oekraïense militairen hierbij om het leven gekomen. Het Oekraïense leger bracht al eerder beelden naar buiten van aanvallen op Russische doelen bij het eiland.

    Slangeneiland werd voor Oekraïne symbool van het verzet tegen de Russische invasie. Toen het Russische leger Oekraïense grenswachten op het eiland vroeg zich over te geven, antwoordden die met "krijg de klere." Aanvankelijk leek het alsof alle grenswachten waren omgekomen. Later bleek dat een aantal van hen gevangen was genomen. Zij zijn bij een gevangenenruil weer uitgeleverd aan Oekraïne.

  • Ook Duitse minister van Buitenlandse Zaken in Oekraïne

    De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock is samen met haar Nederlandse collega Hoekstra naar Oekraïne gereisd. Ze is daarmee de hoogste Duitse overheidsfunctionaris die het land bezoekt sinds het begin van de oorlog.

    Vorige maand wilde de Duitse president Steinmeier het land bezoeken. Hij werd naar eigen zeggen echter geweigerd door de Oekraïense regering. De reden zou zijn dat hij in zijn tijd als minister van Buitenlandse Zaken groot voorstander was van goede betrekkingen met Rusland. Na een gesprek met de Oekraïense president Zelensky lijkt de lucht geklaard en is Steinmeier alsnog welkom.

    Baerbock en Hoekstra volgen elk een eigen programma in Oekraïne. De Duitse minister begon haar bezoek in Boetsja, de stad waar na de Russische aftocht veel vermoorde burgers op straat werden aangetroffen.