liveblog
NOS NieuwsAangepast

Knot: 200 miljoen aan Russische tegoeden bevroren • VS: stilte China over invasie spreekt boekdelen

liveblog gesloten

Blog gesloten

Dit blog is nu gesloten. Lees de ontwikkelingen van vandaag (vrijdag 18 maart) in het nieuwe blog.

Inmiddels 200 miljoen euro aan Russische tegoeden bevroren

Er is meer Russisch geld bevroren dan begin deze week werd gemeld door minister Kaag van Financiën. Zij schreef in een brief aan de Tweede Kamer dat er 6 miljoen euro aan Russische tegoeden is bevroren in Nederland. Volgens de president van De Nederlandsche Bank, Klaas Knot, gaat het inmiddels om 200 miljoen euro. Dat maakte hij bekend in Nieuwsuur.

Knot zegt dat het verschil zo groot is omdat nog niet alle bevriezingen van tegoeden waren doorgegeven. Het bedrag van 6 miljoen riep vragen op, omdat een land als België bijvoorbeeld al 10 miljard euro heeft bevroren. Knot verwacht niet dat we in Nederland ook aan zo'n bedrag komen. "Die vergelijking met België is niet helemaal fair. België speelt een veel grotere rol in het internationale betalingsverkeer."

In Nederland verlopen de meeste banden met Rusland via een trustkantoor. "Dat is een administratiekantoor, maar de bezittingen bevinden zich gewoon niet in Nederland. Daar valt weinig te bevriezen."

Wel worden trustkantoren gedwongen om te stoppen met financiële dienstverlening aan Russische klanten, inmiddels zijn er zo'n honderd meldingen binnengekomen van trustkantoren. Maar dat levert "geen spectaculaire bedragen" op, zegt Knot.

65 van 100 gestrande Turkse burgers uit Marioepol weg

Van de honderd Turkse burgers die nog in de belegerde stad Marioepol zaten, zijn er 65 inmiddels gevlucht. Dat meldt het Turkse staatspersbureau Anadolu.

Gisteren maakte de Turkse minister van Buitenlandse Zaken bekend dat er nog zeker honderd mensen vastzaten in de stad, die al dagenlang het doelwit van Russische beschietingen is. In een gemeenschappelijke persconferentie met zijn Oekraïense ambtgenoot riep hij op tot een 24 uur durend staakt-het-vuren. Vandaag konden in totaal 3810 mensen de stad ontsnappen, zei vicepremier Veresjtsjoek.

Volgens de Oekraïense autoriteiten voerden de Russen afgelopen zondag nog een bombardement uit op een moskee in de stad. Daar hielden zich op dat moment 80 mensen schuil.

De Turkse president Erdogan heeft ondertussen aangeboden te bemiddelen in het conflict. Hij nodigde Zelensky en Poetin uit voor afrondende vredesbesprekingen in Turkije.

Vluchtelingen opgevangen in Bredase gevangenis de Koepel

In de gevangenis De Koepel in Breda worden voorbereidingen getroffen voor de opvang van 400 Oekraïense vluchtelingen. De cadetten van de Koninklijke Militaire Academie helpen daarbij, schrijft defensie op Facebook. "Zij steken de handen uit de mouwen om te helpen met tillen, het in elkaar zetten van bedden en het leggen van tegels. Alles om zo snel mogelijk een warme en veilige opvang te creëren voor de Oekraïense vluchtelingen."

Facebook Defensie Ondersteuningscommando

Geen Europese Marsmissie meer dit jaar, zegt ESA

Door de oorlog in Oekraïne zal er dit jaar geen Europese Marsmissie meer plaatsvinden. Dat zegt het Europees Ruimteagentschap ESA.

Het agentschap had het tweede deel van het zogenoemde ExoMars-programma dit jaar willen optuigen met de Russische ruimtevaartorganisatie Roskosmos. Maar dat is zowel praktisch als politiek gezien niet meer mogelijk, zegt ESA.

"De lancering gaat dit jaar niet door", schrijft ESA in een verklaring. Volgens persbureau EPA komt het er in de praktijk op neer dat het Europees Ruimteagentschap de komende jaren geen Marsmissie zal kunnen uitvoeren. EPA meldt dat de eerstvolgende lanceermogelijkheid in 2024 is, maar deskundigen vragen zich af of dat haalbaar is.

Schade bombardement op theater Marioepol nog niet duidelijk

Een dag na het bombarderen van het theater in Marioepol, zijn de gevolgen van de aanval nog niet volledig vastgesteld. Weliswaar is duidelijk dat er overlevenden zijn die onder het puin vandaan worden gehaald, maar hoeveel mensen er zijn gered is niet vast te stellen. De Oekraïense politica Olga Stefanysjyna sprak vanochtend over 130 mensen die de luchtaanval hebben overleefd. Reddingswerkers zijn nog altijd ter plaatse.

Lees hieronder het hele artikel:

Moederbedrijf Burger King: franchisenemer wil niet sluiten

Het moederbedrijf van Burger King wil de fastfoodrestaurants in Rusland wel sluiten, maar is daar contractueel niet toe in staat. Dat heeft Restaurant Brands International Inc gezegd. Burger King heeft een joint venture met het Russische bedrijf en de twee zijn dus samen eigenaar. Het verkopen van het Burger King-deel aan de Russen stuit op een njet.

Vooralsnog weigert de Russische franchisenemer van Burger King de 800 filialen dicht te doen. "Willen we alle Burger King-activiteiten in Rusland per direct opschorten? Ja. Kunnen we vandaag een opschorting afdwingen? Nee", schrijft het bedrijf in een verklaring.

Andere ketens kondigden eerder aan voorlopig wel alle activiteiten in Rusland te staken vanwege de invasie. Het ging onder meer om McDonald's:

'Onduidelijk wat ze met sluiting McDonald's willen bereiken'

VS: stilte China over invasie spreekt boekdelen

Dat China de invasie van Poetin nog niet heeft veroordeeld, spreekt wat de Verenigde Staten betreft boekdelen. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken gezegd.

De Amerikaanse president Biden en president Xi Jinping telefoneren morgen met elkaar over de oorlog in Oekraïne. Volgens Blinken zal Biden zijn Chinese ambtgenoot duidelijk maken dat de VS China verantwoordelijk houdt, als dat land ervoor kiest Moskou te steunen.

President Poetin en Xi Jinping ontmoetten elkaar in februari in Peking - dus vóór de invasie in Oekraïne - en sloten "een vriendschap die geen grenzen kent", waarbij samenwerking "op geen enkel terrein werd uitgesloten". De toenadering baart het Westen grote zorgen. Het Witte Huis vreest dat China militaire uitrusting aan Rusland zal leveren.

Ook Blinken spreekt van oorlogsmisdaden in Oekraïne

Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken heeft gezegd dat Rusland in Oekraïne oorlogsmisdaden heeft gepleegd. Volgens hem zijn deskundigen in de Verenigde Staten bezig met het verzamelen van bewijsmateriaal. "Het opzettelijk aanvallen van burgers is een oorlogsmisdaad", zei Blinken vandaag tegen journalisten. "Wat de Russen doen, is moeilijk anders te zien", voegde hij toe.

Gisteren noemde de Amerikaanse president Biden Poetin een oorlogsmisdadiger, tot grote verontwaardiging van het Kremlin.

'Europese energiebedrijven dreigen in acute geldproblemen te komen'

Europese energiebedrijven dreigen in acute geldproblemen te komen door de enorme prijsstijgingen op de markt voor gas, olie en stroom. In het ergste geval valt een groot energiebedrijf om en ontstaat een domino-effect in de sector, net zoals ten tijde van de bankencrisis, zeggen handelaren tegen Het Financieele Dagblad.

"De markt zit nu in een trein met aan beide kanten een afgrond. Hoe langer prijzen hoog blijven hoe groter de kans is dat dat treintje de afgrond in rijdt", aldus een energiehandelaar in Nederland, die niet met zijn naam in de krant wil.

Neppremier Oekraïne belde Britse minister

De Britse minister van Defensie Ben Wallace zegt vandaag gebeld te zijn door iemand die zich voordeed als de Oekraïense premier. Wallace, die nu in Polen is, zegt dat hij de oplichter doorkreeg door een reeks "misleidende vragen". Vervolgens heeft hij het gesprek beëindigd.

Volgens Wallace zit Rusland erachter: "Alle Russische desinformatie, verdraaiing en smerige trucjes kunnen de aandacht niet afleiden van mensenrechtenschendingen en de illegale invasie in Oekraïne. Een wanhopige poging."

Het is nog onduidelijk hoe de neppremier de minister aan de lijn kon krijgen. Daar wordt nu onderzoek naar gedaan. Volgens de BBC bestaat de vrees dat het gesprek is opgenomen en dat Wallace' woorden verknipt naar buiten worden gebracht.

Italië wil theater herbouwen

Italië wil Oekraïne helpen bij het herbouwen van het theater in Marioepol. Het gebouw werd gisteren door een luchtaanval met de grond gelijk gemaakt. Onbekend is nog hoeveel slachtoffers daarbij vielen. Honderden Oekraïners schuilden juist in het theater voor luchtaanvallen.

"Theaters in alle landen zijn van de hele mensheid", aldus minister van Cultuur Dario Franceschini.

Aantal slachtoffers Marioepol nog onduidelijk

Het is nog onduidelijk hoeveel slachtoffers er gisteren zijn gevallen bij het bombardement op een theater in Marioepol, zegt de gemeenteraad van de stad. Duidelijk is wel dat er in ieder geval overlevenden zijn. Honderden mensen schuilden in het theater voor Russische luchtaanvallen.

"Ondanks continue aanvallen wordt puin zoveel mogelijk opgeruimd en worden er mensen gered. Informatie over slachtoffers wordt nog geverifieerd", aldus de gemeenteraad. Er zijn geen cijfers bekendgemaakt over het aantal mensen dat is gered.

Volgens de gemeenteraad zijn er zo'n 30.000 mensen gevlucht uit de stad. 350.000 Oekraïners zitten verdeeld over de stad in schuilplaatsen.

Kabinet: geen werkvergunning Oekraïners, mogelijk tijdelijke onderwijsvoorzieningen

Oekraïners kunnen binnenkort zonder werkvergunning aan de slag in Nederland, schrijft het kabinet aan de Tweede Kamer. Het kabinet hoopt dat de vrijstelling voor de vergunningsplicht op 1 april in kan gaan. Werkgevers moeten er op het moment dat ze een Oekraïner in dienst nemen wel melding van maken.

In de brief zegt het kabinet ook rekening te houden met 15.000 tot 25.000 Oekraïense kinderen die als vluchteling naar Nederland komen en leerplichtig zijn. Voorbereidingen voor het onderwijs worden nu getroffen. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap onderzoekt nu of er ook docenten uit de Oekraïense gemeenschap geworven kunnen worden.

Als er in sommige regio's niet voldoende plek is voor Oekraïense leerlingen, komen er tijdelijke voorzieningen.

'Arnie' spreekt zich uit over oorlog

Schwarzenegger over Oekraïne: 'Dit is niet de oorlog van het Russische volk'

Acteur en voormalig gouverneur van Californië Arnold Schwarzenegger heeft zich uitgesproken tegen de Russische invasie van Oekraïne. Dat deed hij in een videoboodschap van ruim negen minuten, waarin hij het ook over zijn eigen familiegeschiedenis heeft.

Erdogan: Poetin uitgenodigd voor vredesbesprekingen

De Turkse president Erdogan heeft vandaag gebeld met de Russische president Poetin. Daarin heeft hij hem opnieuw uitgenodigd om vredesbesprekingen te voeren in Turkije met de Oekraïense president Zelensky. Turkije probeert zich net als Israël in dit conflict op te stellen als bemiddelaar, vanwege de banden met zowel Rusland als Oekraïne. Volgens Erdogan moeten sommige zaken besproken worden door de leiders, in plaats van door lagere afgevaardigden.

Intussen was de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu op bezoek in het West-Oekraïense Lviv. Daarbij riep Cavusoglu op tot een humanitaire wapenstilstand in de belegerde stad Marioepol. In die stad zijn ook honderd Turkse burgers.

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Koeleba. zei na het gesprek met Cavusoglu dat Turkije wat hem betreft een belangrijke rol heeft bij het tot stand brengen van besprekingen met Rusland. Turkije zou een van de landen moeten zijn die Oekraïne veiligheidsgaranties bieden, als er een akkoord met Rusland wordt bereikt.

HRW: Rusland gebruikte meermaals clustermunitie

Rusland heeft meerdere keren gebruikgemaakt van clustermunitie, stelt ngo Human Rights Watch (HRW). Na het bestuderen van foto- en videomateriaal en het interviewen van zes getuigen concludeert HRW dat er op 7, 11 en 13 maart door Russische troepen aanvallen zijn gepleegd met clustermunitie op Mykolajiv in Zuid-Oekraïne. Bij de aanval op 13 maart kwamen negen burgers om die in de rij stonden bij een geldautomaat, zegt HRW.

Volgens HRW is er door het gebruik van de munitie mogelijk sprake van oorlogsmisdaden. In 2008 werd in Dublin een verdrag gesloten dat clustermunitie verbiedt omdat het een groot risico vormt voor burgers. Clustermunitie kan kleinere explosieven verspreiden over een groot gebied. Die explosieven kunnen ook later nog ontploffen.

Rusland en Oekraïne hebben het verdrag, in tegenstelling tot 110 andere staten, nooit ondertekend.

Podcast De Dag: leven in een belegerde stad

De opmars van de Russen mag dan langzaam gaan, de horror van de oorlog wordt er niet minder op. Vooral uit Marioepol, dat al drie weken aanhoudend wordt gebombardeerd en beschoten, maar ook uit Charkov komen schokkende berichten en beelden. De stad Cherson staat al onder controle van Rusland. Hoe is het leven in deze gebieden?

Correspondent Michiel Driebergen is na een kort verblijf in Nederland weer teruggekeerd in Oekraïne, onder meer om antwoord te zoeken op die vraag. Maar contact met inwoners in deze belegerde steden is vaak moeilijk. Er zijn bijna geen journalisten en de communicatielijnen liggen plat. In podcast De Dag schetst hij aan de hand van berichten van zijn persoonlijke contacten en video's en foto's die wel naar buiten komen zo goed en zo kwaad als het kan een beeld van hoe het nu is in Marioepol, Charkov en Cherson.

Zwitserse banken: tot 190 miljard euro Russische tegoeden

Rijke Russen hebben tussen de 150 en 200 miljard franc aan tegoeden op Zwitserse banken. Omgerekend gaat dat om een bedrag van tussen de 144 en 192 miljard euro. Die schatting komt van de Swiss Bankers Association (SBA).

Hoewel Zwitserland normaal gesproken neutraal blijft bij internationale conflicten, heeft het land zich toch aangesloten bij de sancties van de Europese Unie, de VS en het Verenigd Koninkrijk. Dat betekent dat Zwitserland de tegoeden bevriest van Russen die op de sanctielijst voorkomen.

Het Zwitserse ministerie van Economische Zaken zei eerder geen schatting te kunnen maken van de hoogte van het bedrag dat bevroren moet worden. Volgens de SBA zijn de Russische tegoeden goed voor maar een klein van alle tegoeden die op Zwitserse rekeningen gestald zijn. Het zou om een percentage "laag in de enkele cijfers".

Evacués uit Marioepol komen aan in een nabijgelegen dorp: 'Alles was vernield'

Vluchtelingen uit Marioepol geëvacueerd

Rusland: rente op buitenlandse leningen is betaald

Rusland heeft naar eigen zeggen op tijd voldaan aan zijn renteverplichtingen op buitenlandse leningen. Het Russische ministerie van Financiën heeft verklaard dat de betalingsopdracht van in totaal 117 miljoen dollar aan rentebetalingen op 14 maart is verstuurd naar Citibank in Londen. De deadline was 15 maart.

Volgens het ministerie is de betalingsopdracht ook uitgevoerd. Later maakt het bekend of de betaling ook is goedgekeurd. Obligatiehouders in Europa hebben nog geen geld ontvangen.

De Russische regering heeft tot nu verklaard dat alle schulden worden afgelost, maar dat dit in roebels zou gebeuren. Rusland kan vanwege de sancties die het Westen heeft opgelegd niet in dollars betalen. Het land heeft in totaal zo'n 150 miljard dollar aan buitenlandse schulden.

Kredietbeoordelaar Fitch Ratings waarschuwde eerder deze week dat een betaling in roebels of enige andere valuta dan de dollar zal worden beschouwd als wanbetaling door Rusland. Het land zou dan na een wachtperiode van dertig dagen officieel als wanbetaler worden bestempeld.

Oekraïense jeugdvoetballer nu bij Poolse club

'Als ik voetbal, voel ik het verdriet even niet'

Geen Russische Kunstweek bij grote veilinghuizen

De verkoop van Russische kunst door de veilinghuizen Christie's, Sotheby's en Bonhams in juni gaat niet door. Als onderdeel van de sancties tegen Rusland is besloten de veiling in Londen af te blazen. De Russische Kunstweek wordt twee keer per jaar gehouden, in juni en november, en trekt altijd rijke Russische kopers.

President Poetin zei gisteren dat het Westen Rusland probeert te straffen door Russen te vervolgen en Russische kunst, muziek en literatuur in de ban te doen.

Bombardement op woonwijk Kiev

Bombardement in woonwijk Kiev: 'Er was een explosie in ons huis'

Waddinxveen koopt voormalig hotel voor langdurige opvang vluchtelingen

De gemeente Waddinxveen heeft een voormalig hotelpand gekocht om daar voor langere tijd Oekraïense vluchtelingen te huisvesten. Maandag tekende de burgemeester de koopovereenkomst. Voordat er vluchtelingen in kunnen, moet er nog wel wat gebeuren. In het pand ontbreken nog verwarming, ventilatie en een keuken. Er is dus geen sprake van opvang op korte termijn.

De gemeente Waddinxveen kreeg vanuit de Veiligheidsregio Hollands Midden het verzoek om tachtig plaatsen beschikbaar te stellen. Momenteel worden zo'n 75 vluchtelingen opgevangen in de Zuid-Hollandse gemeente. Zij verbleven de eerste anderhalve week in een sporthal, maar die locatie liet volgens de gemeente te wensen over. Daarom werden ze naar een andere plek gebracht.

"Nu we het pand van Hotel De Unie hebben, kunnen we ook op lange termijn vluchtelingen opvangen. De crisisnoodopvang was voor anderhalve week en bood de vluchtelingen heel weinig privacy. De huidige locatie is al veel geschikter en biedt hen onderdak voor ten minste een half jaar. Met het inrichten van Hotel De Unie hopen we opvang te kunnen bieden zolang dat nodig is", zegt burgemeester Evert Jan Nieuwenhuis tegen Omroep West.

'53 doden op één dag in Tsjernihiv'

In de stad Tsjernihiv zijn op één dag 53 burgers om het leven gekomen door Russische aanvallen, meldt de gouverneur van de regio. Het bericht is niet onafhankelijk geverifieerd. Tsjernihiv ligt in het noorden van Oekraïne, niet ver van de grens met Rusland en Belarus.

De stad is sinds het begin van de oorlog al doelwit van het Russische leger. Veel gebouwen zijn verwoest en er zijn problemen met gas, water en elektriciteit.

Gisteren meldde Oekraïne dat er 13 mensen werden gedood in een broodrij in de stad. Vandaag wordt opnieuw onderhandeld over een humanitaire corridor, zodat burgers de stad kunnen verlaten.

Marioepol bijna helemaal in puin, zegt loco-burgemeester

Bijna de hele stad Marioepol is verwoest of beschadigd, zegt loco-burgemeester Serhiy Orlov tegen Forbes Oekraïne. Hij schat dat 80 tot 90 procent van de stad is gebombardeerd. "Geen gebouw is onbeschadigd. Ofwel verwoest, ofwel beschadigd." Hij weet niet eens of zijn eigen huis er nog staat.

Het laatste dodental is van afgelopen zondag: 2358. "Dat zijn de lichamen op straat. Er zijn nog mensen onder het puin van wie we het niet weten. Daarom kan dit aantal anderhalf tot twee keer zo groot zijn."

Lijken worden begraven in massagraven. Er is maar weinig water, fabrieken zijn kapot, het lukt niet een humanitaire corridor te beginnen. "De Russen zijn niet in oorlog met het Oekraïense leger, maar met de Oekraïense bevolking."

Orlov weet niet wat hij het ergste van alles vindt. Maar een van de dingen is een moeder die vraagt hoe ze aan voeding voor haar baby kan komen, en het antwoord is dat dat er niet is.

"Ze schreeuwt niet, ze maakt geen ruzie, maar vraagt met kalme stem: 'Ik heb hier een kind in mijn armen, dat sterft van de honger, wat moet ik doen?' En dan heb je geen antwoord op die vraag."

Britten stationeren raketafweersysteem in Polen

Groot-Brittannië plaatst Sky Sabre raketafweersystemen in Polen, zegt de Britse minister van Defensie Ben Wallace. Er gaat 100 man aan personeel mee om Polen te helpen het luchtruim te beschermen tegen verdere Russische agressie.

NAVO-topman Stoltenberg zegt dat het bondgenootschap vastbesloten is verdere escalatie van de oorlog in Oekraïne te voorkomen. Dat zou het nog gevaarlijker maken en tot nog meer lijden, dood en verwoesting leiden, zei hij op een persconferentie in Berlijn met de Duitse bondskanselier Scholz. Hij voegde eraan toe dat hij de diplomatieke inspanningen van Scholz toejuicht, inclusief zijn persoonlijke contact met president Poetin.

Scholz zei dat iedereen in Rusland moet weten dat Poetin verantwoordelijk is voor de dood van Russische militairen in Oekraïne.

'Opmars Russen stagneert'

De opmars van Rusland stagneert. De Russen hebben naar schatting 7000 militairen verloren, dat is extreem veel. Dat zegt Frans Osinga, bijzonder hoogleraar Oorlogsstudies in Leiden en verbonden aan de Nederlandse Defensie Academie. "En wellicht wel 50 vliegtuigen, misschien meer met helikopters erbij."

Oekraïne heeft een tegenaanval uitgevoerd in de stad Cherson. "Het is niet zo dat Cherson plotseling bevrijd is, maar het is wel opmerkelijk dat Oekraïense troepen nog steeds in staat zijn om een tegenaanval te doen en daarmee de opmars te frustreren en misschien wel een doorbraak te forceren."

Het lukt Rusland niet de steden in te nemen. De beschietingen gaan wel door, hoewel dat wel heel veel munitie kost, zegt Osinga. "Al met al stagneert het behoorlijk voor Rusland, daar is iedereen van overtuigd, ook Poetin waarschijnlijk."

Osinga signaleert wel een opmars van het Russische leger in de Donbas-regio, vanuit het noorden. Oekraïne heeft daar een aanzienlijk deel van zijn leger geconcentreerd. "Daar probeert Rusland aansluiting te zoeken met de troepen die vanuit de Krim daar bezig zijn. Dat kan voor Oekraïne wel eens een probleem worden."

'Oekraïne-oorlog toont noodzaak militaire vliegoefeningen aan'

Het ministerie van Defensie kondigt aan dat er van 28 maart tot en met 8 april een internationale jachtvliegoefening wordt gehouden op de vliegbasis Leeuwarden. De oefening heet Frisian Flag 2022. Het militaire oefengebied ligt boven de Noordzee en Noord-Nederland.

Twee keer per dag stijgen zo'n 30 toestellen op voor de training.

"De huidige situatie aan de oostgrens van het NAVO-grondgebied maakt eens te meer duidelijk dat onze militairen te allen tijde inzetgereed moeten zijn voor elke opdracht die de politiek ons geeft. Daarom blijven oefeningen als Frisian Flag noodzakelijk", schrijft het ministerie.