NOS Nieuws Buitenland Aangepast

Biden: Poetin is een oorlogsmisdadiger • 'Ontvoerde burgemeester Melitopol bevrijd'

  • Welkom in het liveblog over dag 21 van de oorlog in Oekraïne.
  • De opgepakte burgemeester van de Zuid-Oekraïense stad Melitopol zou zijn vrijgelaten.
  • Russische troepen hebben een luchtaanval uitgevoerd op een theater in Marioepol, zeggen de Oekraïense autoriteiten.
  • Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) heeft bepaald dat Rusland het militaire geweld in Oekraïne per direct moet staken.
  • De Oekraïense president Zelensky heeft het Amerikaanse Congres gevraagd om meer militaire steun.
  • Satellietfoto toont woord 'kinderen' voor geraakt theater Marioepol

    Het Amerikaanse ruimtetechnologiebedrijf Maxar Technologies heeft satellietbeelden vrijgegeven van het theater in Marioepol. Dat was eerder vandaag doelwit van een luchtaanval. Op de satellietfoto is te zien dat op de grond voor en achter het theater in het Russisch het woord "kinderen" staat geschreven.

    Er is nog steeds niets bekend over het aantal slachtoffers. Volgens de locoburgemeester van de zwaar belegerde stad schuilden er in het theater tussen de 1000 en 1200 mensen. Ook op eerder gemaakte videobeelden is te zien dat er veel mensen binnen zijn. Wanneer die beelden precies gemaakt zijn, is op dit moment niet duidelijk.

  • Oud-directeur NAVO: 'plausibel scenario' dat Moldavië de volgende is

    De NAVO maakte vandaag bij monde van secretaris-generaal Stoltenberg bekend dat het militaire bondgenootschap overweegt "substantieel meer troepen" in te zetten aan de oostelijke grens van het NAVO-grondgebied. "Ik denk dat dat onontkoombaar wordt nu", zegt Timo Koster, tot 2018 directeur Defensiebeleid van de NAVO, in Nieuwsuur. "We zien Rusland steeds dichterbij komen. Wit-Rusland zit al in de zak van Poetin. Oekraïne, als je de militaire experts mag geloven, is een kwestie van tijd."

    "Vervolgens is de vraag: wat gebeurt er in Moldavië? Als dat scenario zich voltrekt, hebben we straks tien NAVO-landen die grenzen aan Rusland. Het handelen van Poetin is onvoorspelbaar, we kunnen er niet vanuit gaan dat hij stopt bij de grens van de NAVO. Dus we moeten troepen vooruit schuiven."

    Het is niet zo dat 'iedereen in Brussel' ervan uitgaat dat Poetin Moldavië gaat binnenvallen, zegt Koster. "Maar als je ziet wat de ambities zijn van Poetin, als je ziet dat de afvallige pro-Russische provincie Transnistrië de onafhankelijkheid heeft uitgeroepen, dan is dat een plausibel scenario."

  • Nepvideo waarin Zelensky oproept wapens neer te leggen gaat rond

    Op sociale media gaan nepbeelden rond waarin de Oekraïense president Zelensky "zijn" troepen oproept de wapens neer te leggen. Een screenshot van de beelden, waarin Zelensky publiekelijk capituleert, verscheen eerder vandaag ook op de kanalen van het Oekraïense Ukrayina 24. De zender zei later gehackt te zijn. Zelensky heeft op Instagram laten weten dat de beelden nep zijn.

    De video lijkt met behulp van deepfaketechnologie te zijn gemaakt. Als dat zo is, is het de eerste keer dat die techniek is ingezet tijdens de oorlog, schrijft de BBC. Experts hebben gewaarschuwd dat dergelijke video's de voorbode kunnen zijn van meer desinformatie over de oorlog.

  • BBC: Rusland overweegt nieuwe troepen te sturen

    Moskou overweegt om nieuwe troepen naar Oekraïne te sturen, omdat de opmars in het land stagneert. Dat meldt de BBC op basis van Amerikaanse inlichtingen. Volgens een Amerikaanse inlichtingenbron zou de Russische opmars min of meer tot stilstand zijn gekomen, met name rond Kiev. Moskou zou daarom overwegen of het nodig is vervangende troepen te sturen.

    Ook zei de bron dat Rusland in de oorlog inmiddels 980 rakketten heeft afgevuurd.

  • 'WHO stelt beoordeling Sputnik-vaccin uit om oorlog'

    De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelt de beoordeling van het Russische Sputnik V-vaccin tegen het coronavirus uit vanwege de oorlog. Inspecties die in Rusland zouden worden gedaan in het kader van de voorlopige goedkeuring van het vaccin, zijn uitgesteld. Dat zegt een woordvoerder van de WHO, meldt The New York Times.

    Op 7 maart zou in Rusland onderzoek worden gedaan, maar door praktische omstandigheden kon dat niet doorgaan. Zo zijn creditcardbetalingen met kaarten van Mastercard en Visa in het land geblokkeerd en vanuit het Westen vliegen is nauwelijks nog mogelijk.

    De WHO zou ter plaatse bekijken of het mogelijk was het Russische vaccin voorwaardelijk op de markt toe te laten. Onduidelijk is wanneer de beoordeling wel kan plaatsvinden.

  • Ontvoerde burgemeester Fedorov belt met Zelensky

    Op sociale media zijn beelden verspreid van een gesprek tussen burgemeester Ivan Fedorov en president Zelensky van eerder vandaag. Te horen is onder meer hoe Fedorov de Oekraïense leider bedankt dat hij hem "niet in de steek heeft gelaten". Ook zegt hij dat hij waarschijnlijk "een of twee dagen" nodig heeft om te herstellen. Fedorov: "Daarna kan ik weer bijdragen aan onze overwinning".

    Fedorov is de burgemeester van de Zuid-Oekraïense stad Melitopol. Zijn stad viel als een van de Oekraïense plaatsen in Russische handen na de invasie. Fedorov werd vijf dagen geleden meegenomen door Russische troepen, zeggen de Oekraïners. Rusland heeft nog niet gereageerd op het nieuws rond Fedorov.

  • Kremlin: uitspraken Biden zijn onacceptabel

    Het Kremlin heeft gereageerd op de aantijgingen van de Amerikaanse president Biden van vanavond. Het Kremlin vindt dat er sprake is van "onacceptabele en onvergeeflijke taal". Dat meldt staatspersbureau Tass, op basis van een woordvoerder. Moskou verwijst naar een media-optreden van Biden van eerder vanavond. Hij noemde de Russische leider tegenover de pers een oorlogsmisdadiger vanwege de invasie in Oekraïne.

  • Biden: Poetin is een oorlogsmisdadiger

    De Amerikaanse president Biden heeft zijn ambtgenoot Poetin een oorlogscrimineel genoemd vanwege de invasie van Oekraïne. Die uitspraak deed hij tegenover verslaggevers in het Witte Huis. Een woordvoerder voegde later toe dat Washington nog geen tekenen van de-escalatie aan de Russische kant ziet.

    De Amerikaanse Senaat nam afgelopen nacht al een resolutie aan waarin Poetin wordt bestempeld als oorlogsmisdadiger. De Senaat riep het Internationaal Strafhof in Den Haag en landen op zich op het Russische leger te richten, wanneer zij onderzoek doen naar mogelijke oorlogsmisdaden in Oekraïne.

    Bekijk hieronder de beelden:

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    President Biden: Poetin is een oorlogsmisdadiger
  • Rusland ontkent bombardementen op theater Marioepol

    Het Russische ministerie van Defensie heeft ontkend luchtaanvallen te hebben uitgevoerd op een theater in Marioepol. Dat meldt staatspersbureau RIA.

    Volgens Oekraïense autoriteiten hebben de Russen het theater vanuit de lucht bestookt op dat moment dat daar burgers ondergedoken waren.

    In een reactie wijst het Russische ministerie naar het Azov-bataljon, de extreemrechtse militie die de stad jaren geleden heroverde op pro-Russische rebellen. Het ministerie spreekt van een "bloedige provocatie" van de kant van de anti-Russische militie.

    De Engelstalige krant de Kyiv Post deelde online beelden van het theater. Op de tweede foto is volgens de krant de schade aan het gebouw te zien:

  • 'Ontvoerde burgemeester Melitopol bevrijd'

    De opgepakte burgemeester van de Zuid-Oekraïense stad Melitopol is vrij. Dat meldt een woordvoerder van de Oekraïense president Zelensky op Telegram. Ivan Fedorov zou tijdens een speciale operatie van Oekraïense militairen zijn bevrijd.

    De president zou al contact hebben gehad met Fedorov, die nu in Zaporizja zou zijn. Meer details zijn niet bekendgemaakt. Lokale media melden dat Fedorov binnenkort zijn werkzaamheden weer oppakt.

    Fedorov werd vijf dagen geleden opgepakt en naar de volksrepubliek Loegansk gebracht, waar pro-Russische separatisten de macht hebben. Volgens Oekraïense media zaten Russen achter zijn ontvoering.

    Naast Fedorov werden de voorbije dagen ook andere burgemeesters ontvoerd. Zo werd afgelopen zondag Jevjen Matviiv van het stadje Dniprorudne naar een onbekende bestemming afgevoerd.

  • VS stuurt voor 800 miljoen dollar aan extra wapens, drones naar Oekraïne

    De VS breidt de militaire steun aan Oekraïne uit. President Biden kondigde aan dat er onder meer 800 Stinger-luchtdoelraketten, 7000 vuurwapens en ook extra antitankwapens naar het land worden gestuurd. Verder schenken de Amerikanen drones aan de Oekraïners. Het is niet duidelijk of het om aanvalsdrones gaat.

    "We geven de Oekraïners de wapens om te vechten en zichzelf te verdedigen in de moeilijke dagen die ze nog voor zich hebben", zei Biden. Het pakket is goed voor zo'n 800 miljoen dollar aan militaire steun.

    Biden hield een toespraak nadat eerder vandaag de Oekraïense president Zelensky via een videoverbinding het Amerikaanse Congres had toegesproken. In die speech riep Zelensky de VS en het Westen op meer militaire hulp te bieden aan Oekraïne. Om de situatie in zijn land te omschrijven, herinnerde hij de Congresleden aan de Japanse aanval op Pearl Harbor in 1941 en de aanslagen op 11 september 2001.

  • NAVO-chef: mogelijk flink meer troepen naar oostgrens, maar geen nofly-zone

    De NAVO overweegt om "substantieel meer troepen" in te zetten aan de oostelijke flank van het militaire bondgenootschap, zegt NAVO-secretaris-generaal Stoltenberg. "Op land zouden we met onze nieuwe benadering substantieel meer eenheden in het oosten moeten hebben, met een hogere paraatheid en meer gereedstaand materieel", vindt Stoltenberg.

    De Oekraïense president Zelensky dringt al tijden aan op een no-flyzone boven zijn land en ook vandaag herhaalde hij deze hartenkreet in een videotoespraak tot het Amerikaanse Congres. Stoltenberg zei vandaag nogmaals dat de NAVO dat nu niet van plan is. "We zien het menselijk leed in Oekraïne, maar dat kan nog veel erger worden als de NAVO acties onderneemt die leiden tot een volledige oorlog tussen de NAVO en Rusland."

    Op zijn persconferentie in Brussel benadrukte de NAVO-chef verder dat de lidstaten ook niet van plan zijn om grondtroepen te sturen naar Oekraïne.

  • Na 25 jaar toch terug in Nederland, maar ook hier bang voor geluiden

    Na een reis van tien dagen met de auto vanuit Oekraïne kwam Bart van den Vossen maandag aan in Nederland. De Nederlander woont al 25 jaar in Oekraïne, maar nu werd het toch te gevaarlijk. De Nederlander sprak vandaag telefonisch met de NOS. Eenmaal hier is de angst voor de oorlog nog niet verdwenen, laat hij weten. Van den Vossen is bang voor geluiden, zoals het lawaai van een vliegtuig dat overvliegt of een tractor die voorbij raast en klinkt als een tank: "Ik had niet geweten dat dat kon".

    Eerder zei Van den Vossen nog dat hij hoopte dat hij het land niet zou hoeven verlaten. Via een appgroep hield hij contact met andere Nederlanders in Oekraïne. Toch besloot Van den Vossen naar Nederland te gaan. Zijn drie honden moest hij achterlaten, zegt hij geëmotioneerd. Ze konden eerst mee in de auto, maar moesten plaatsmaken voor kennissen die een stuk meereden. Twee huisdieren werden opgevangen door familieleden in Oekraïne. Nog een hond werd weggebracht, maar overleed een dag later door de stress van de harde knallen.

    Tijdens zijn reis naar Nederland zag Van den Vossen dat veel verkeersborden in Oekraïne zijn afgeplakt.

    Verkeersrichtingbord in Oekraïne op 9 kilometer van de Moldavische grens Bart van den Vossen
  • 'Luchtaanval op theater in Marioepol waar burgers schuilden'

    Russische troepen hebben een luchtaanval uitgevoerd op een theater in de belegerde havenstad Marioepol. De locoburgemeester van de stad heeft dat tegenover de BBC bevestigd. Op het moment van de aanval schuilden in het theater tussen de 1000 en 1200 burgers, schat hij. Onduidelijk is nog hoeveel slachtoffers er zijn gevallen.

    Ook zouden Russische militairen een burgerkonvooi hebben aangevallen dat Marioepol probeerde te ontvluchten. Vijf mensen, onder wie een kind, zijn daar daarbij gewond geraakt, aldus de Oekraïense autoriteiten. Het konvooi zou naar de stad Zaporizja onderweg zijn geweest.

  • Rusland blokkeert internettoegang tot de BBC

    Rusland heeft de toegang tot de websites van de Britse BBC geblokkeerd. Dat heeft Maria Zacharova, woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, laten weten op Telegram. Het gaat zowel om de reguliere site van de Britse zender, als de nieuwssite.

    Het blokkeren van de BBC-sites is volgens haar "nog maar het begin van een reeks reacties op de informatie-oorlog die het Westen momenteel voert". Het Russische staatspersbureau Interfax schrijft dat vandaag ongeveer dertig westerse mediakanalen zijn geblokkeerd. Het gaat onder meer om onderzoeksplatform Bellingcat.

    De BBC legde eerder de verslaggeving uit Rusland stil na de invoering van een verregaande mediawet. Die bepaalt dat burgers en journalisten een jarenlange celstraf riskeren als zij 'nepnieuws' verspreiden. De woorden "offensief", "invasie" en "oorlog" met betrekking tot de aanval op Oekraïne zijn strikt verboden.