liveblog
NOS NieuwsAangepast

Forum grote winnaar verkiezingen #PS19, blijft VVD net voor

liveblog gesloten

Zo verliep de uitslagenavond

Samenvatting uitslagenavond: Forum grote winnaar, Rutte gaat kopjes koffie drinken

Topdrukte op Bonaire

De stembureaus op Bonaire gaan bijna dicht en dikke rijen kiezers staan nog buiten de stemlokalen te wachten om hun stem uit te brengen, meldt NOS-correspondent Dick Drayer. Iedereen die voor sluitingstijd aansluit mag nog stemmen, kom je later aan dan heb je pech.

Reden voor de enorme drukte in de laatste twee uur is het feit dat Bonairianen tot nog toe altijd een halve dag vrij kregen om hun stem uit te komen brengen. Maar dat is sinds deze verkiezing niet meer het geval. Stemmen doe je in je eigen tijd. Wel, daar hebben veel mensen geen rekening mee gehouden, en is het topdrukte bij veel stembureau's.

Dick Drayer
De rij voor een stembureau op Bonaire

ANP: Forum grootste partij

Forum voor Democratie heeft bij de Provinciale Statenverkiezingen de meeste stemmen gekregen, blijkt uit de voorlopige prognose van ANP. De VVD werd tweede. Voor beide partijen betekent dat 12 zetels in de Eerste Kamer. Nieuwkomer Forum evenaart daarmee in een keer de VVD, die 1 zetel moet inleveren.

GroenLinks bijna verdubbeld in Utrecht

In Utrecht is GroenLinks veruit de grootste partij geworden. De partij behaalde 27,8 procent van de stemmen voor de Provinciale Staten - bijna het dubbele van vier jaar geleden, toen was dat 14,6 procent.

Forum voor Democratie behaalde in Utrecht 6,8 procent van de stemmen. SP daalde van 9,5 procent vier jaar geleden naar 3,7 procent bij de deze verkiezingen. Ook D66 incasseerde verlies: van 25,6 procent tot 14,5 procent.

Forum wint in Rotterdam

Forum voor Democratie heeft ook in Rotterdam de meeste stemmen gekregen. De nieuwkomer behaalde 15,7 procent van de stemmen bij de Provinciale Statenverkiezingen. VVD werd tweede met 12,8 procent, een verlies van 1,5 procentpunt.

GroenLinks wint ook fors en is nu de derde partij in Rotterdam: 12,2 procent van de stemmen tegen 6,5 procent vier jaar geleden. De opkomst in Rotterdam was een stuk hoger dan in 2015. Toen kwam 35,1 procent van de stemgerechtigden naar de stembus. Nu was dat 44,9 procent.

SP in Oss nog wel de grootste

De SP heeft bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten in Oss de meeste stemmen gekregen. De partij van Lilian Marijnissen, die in de Brabantse stad woont, verloor wel flink. Vier jaar geleden kreeg de SP 24,8 procent van de stemmen en nu 17,6.

Forum voor Democratie volgt op de tweede plaats in Oss met 15,1 procent, kort daarna gevolgd door de VVD met 14,5.

Baudet: 'We willen echt iets veranderen'

Thierry Baudet van Forum voor Democratie zegt dat zijn partij openstaat om in gesprek te gaan "met iedereen". Maar zijn inzet is nog altijd om nieuwe Tweede Kamerverkiezingen af te dwingen.

"Ik denk dat Forum de aangewezen partij is om maximaal druk te zetten en om dingen te realiseren. We willen écht iets veranderen."

'Rutte moet zich afvragen of hij nog de premier van Nederland wil zijn'

GroenLinks grootste in Haarlem

GroenLinks is in Haarlem veruit de grootste partij geworden. Bijna 20 procent van de Haarlemmers stemde op de partij, een ruime verdubbeling ten opzichte van de provinciale verkiezingen van 2015. D66, PvdA en VVD volgen op ruime afstand met elk circa 12 procent van de stemmen. Forum voor Democratie heeft in Haarlem ruim 11 procent van de stemmen behaald.

Een overzicht van de verkiezingsuitslag vind je op deze pagina.

Tv-uitzending afgelopen

De verkiezingsavond op tv is zojuist afgelopen. In dit liveblog gaan we door met nieuws, uitslagen en reacties.

Marijnissen (SP): zwaar verlies

Het verlies van de SP bij de verkiezingen voor de Provinciale Statenverkiezingen kwam voor partijleider Lilian Marijnissen niet als een grote verrassing. "We hadden het enigszins ingecalculeerd. Dat neemt niet weg dat we hier liever met een beter resultaat op het podium hadden gestaan", zei ze in Den Haag.

Volgens de exitpolls gaat de SP terug van 9 naar 4 zetels in de Eerste Kamer. "Er is geen eenduidig antwoord voor dit zware verlies", aldus Marijnissen.

'Dit zijn niet onze verkiezingen'

Baudets speech van 21 minuten

Bekijk hier de volledige toespraak van Thierry Baudet

Forum snoept vooral stemmers van PVV

De grote winst van Forum voor Democratie tijdens de verkiezingen voor Provinciale Staten gaat vooral ten koste van de PVV. Dertig procent van de Forum-kiezers stemde tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 nog op de partij van Geert Wilders, blijkt uit een enquête van onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS.

Rutte: Forum is de grote winnaar

Premier Rutte vindt het jammer dat hij niet gewonnen heeft, maar is trots dat zijn partij weer de grootste is geworden bij de Provinciale Staten. Dat zegt in een reactie tegen de NOS op de voorlopige uitslagen. Ook feliciteert hij Baudet. "Forum voor Democratie is de grote winnaar van vanavond."

De VVD'er hoopt dat Forum zijn zetels in de Eerste Kamer constructief gaat gebruiken. "Hun winst betekent dat deze partij kan laten zien of ze bereid zijn het bestuur van het land van een brede basis te voorzien."

GroenLinks grootste in Amsterdam

GroenLinks is met afstand de grootste partij geworden in Amsterdam. Dat bleek na het tellen van 89 procent van de stemmen. De partij kreeg bijna 24 procent van de stemmen. D66 werd tweede met 13,5 procent, blijkt uit gegevens van de ANP Verkiezingsdienst. De PvdA staat derde met 11,3 procent.

Op deze pagina vind je de resultaten in jouw gemeente of provincie.

Baudet: land heeft ons nodig

"De uil van Minerva spreidt zijn vleugels bij het invallen van de schemering." Met die woorden begint Thierry Baudet zijn speech voor Forum voor Democratie-aanhangers in Zeist, verwijzend naar een symbool van kennis en wijsheid in de Romeinse mythologie.

De FvD-leider hekelt in de minuten daarna het beleid van het huidige kabinet. Hij noemt premier Rutte onder meer een economisch onbenul en spreekt van klimaathekserij. Baudet zegt dat met de overwinning van zijn partij de "arrogantie en stupiditeit" van de zittende bestuurders is afgestraft. Zijn aanhangers scanderen tussendoor "Thierry, Thierry, Thierry!".

"Wij zijn naar het front geroepen omdat het moet, omdat het land ons nodig heeft", zegt Baudet. "Vandaag hebben we gekozen om weer te strijden. Als ik terugkijk op de laatste drie jaar, dan is dat het mooiste wat we hebben bereikt. Die zin om er weer voor te gaan, het geloof in de toekomst."

Aanslag weinig invloed op stemgedrag in Utrecht

De aanslag in Utrecht lijkt weinig invloed te hebben gehad op het stemgedrag voor de Provinciale Statenverkiezingen. Driekwart van de kiezers zegt dat het niet heeft bijgedragen aan het uitbrengen van hun stem, blijkt uit representatief onderzoek van Ipsos in opdracht van de NOS.

GroenLinks in Hilversum

GroenLinks heeft in Hilversum een grote slag geslagen. De partij kreeg 15,2 procent van de stemmen, tegen 6 procent vier jaar geleden.

De VVD bleef de grootste partij, met 16,5 procent - dat was eerder 19 procent. D66 heeft 12,7 procent, dat was 16,9 procent. Nieuwkomer Forum voor Democratie (FVD) kreeg 12,6 procent van de kiezers achter zich. De PVV zakte naar 5,3 procent, van 9,6 procent.

De hele speech van Klaver:

'Er is geen betere plek dan Utrecht om vanavond de democratie te vieren'

Klaver: het voelt vreemd om hier te staan

Jesse Klaver (GroenLinks) sprak zojuist zijn aanhang toe in Utrecht. Hij stond niet alleen stil bij de winst van zijn partij in exitpolls, maar ook bij de aanslag van afgelopen maandag.

"Het voelt vreemd om hier te zijn. Nog maar twee dagen geleden waren mensen getuigen van een verschrikkelijke daad. En het voelt raar om dan hier in een feestzaal te staan, waar we uitgelaten zijn vanwege de verkiezingen. Maar tegelijkertijd voelt het ook ontzettend goed, omdat we de democratie moeten vieren."

'Totale versnippering'

Josse de Voogd is verkiezingsgeograaf en ziet dat kiezers van Forum voor Democratie meer in Zuid-Holland wonen dan Limburg. "Ze komen uit gemeenten met relatief veel tuinders, uit ondernemersgemeenten."

'Je ziet totale versnippering van het politieke landschap'

Wat Rutte zegt na zijn 'Sweet Caroline'-opkomst

'Ik wil de winnaars feliciteren'

Rutte: VVD weer de grootste partij

Premier Rutte kwam zojuist op met op de achtergrond het nummer Sweet Caroline. En dat is niet de enige verwijzing van de VVD'er naar zijn blackout van gisteravond tijdens het slotdebat. "Ook namens Caroliene, hartelijk welkom." Caroliene is zijn politiek adviseur, waar hij gisteren om riep toen hij het even kwijt was.

Na het grapje begint Rutte aan zijn officiële reactie: "Het ziet ernaar uit dat de VVD voor de derde keer op een rij de grootste partij van Nederland is geworden bij de Provinciale Staten." Ook feliciteerde Rutte de winnaars, zoals Forum voor Democratie en GroenLinks.

Als laatste moest de premier concluderen "dat de coalitie zijn meerderheid niet gaat vasthouden in de Eerste Kamer."

Rutte komt op met 'Sweet Caroline'

Segers: fantastisch nieuws

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers is blij met de eerste uitslagen en de exitpoll van het aantal Eerste Kamerzetels voor zijn partij. In die Ipsos-exitpoll stijgt de ChristenUnie daar van 3 naar 4 zetels. "Fantastisch nieuws", zegt Segers.

Hij zegt dat de ChristenUnie "nooit is opgehouden om ons hart te laten spreken". Segers heeft ook een boodschap voor de partijen die veel zetels lijken te hebben gewonnen: "Er is vanuit de ChristenUnie altijd een uitgestoken hand geweest naar links en naar rechts. Mijn oproep aan alle partijen is: doe mee."

Gert-Jan Segers (CU) roept alle partijen op tot samenwerking

Duimpje omhoog van Thierry Baudet

Ipsos: verschuiving binnen rechts

Hoewel het nog te vroeg is om definitieve conclusies te trekken, is één ding al zeker: nieuwkomer Forum voor Democratie doet het goed. Maar wie zijn de Forum-stemmers? Volgens onderzoeksbureau Ipsos is er geen sprake van een 'ruk naar rechts', maar gaat het om een verschuiving binnen rechts.

Ongeveer 20 procent van alle FvD-stemmers stemde ook bij de Tweede Kamerverkiezingen op deze partij volgens Ipsos. Forum wint ook bij kiezers die in 2017 nog PVV (30 procent), VVD (16 procent) en CDA (10 procent) stemden. Daarmee stemde dus ongeveer driekwart van de huidge FvD-stemmers in 2017 al rechts.

Hiddema (Forum): ik word er een beetje stil van

Forum voor Democratie is opgetogen over de voorlopige verkiezingsuitslagen. Tweede Kamerlid Hiddema sprak over "een nieuwe lente en een nieuw geluid". "Wat een dag", voegde hij eraan toe. Volgens Hiddema heeft zijn partij "sans gène" campagne gevoerd op inhoud en is Forum nooit gevlucht naar "makkelijke weggetjes". Dat andere partijen meer de nadruk hebben gelegd op verbinding noemde Hiddema een trucje.

'Morgen worden jullie wakker, een nieuwe lente, een nieuw geluid'

Hoe krijg je een meerderheid in de Eerste Kamer?

Wilders: complimenten aan Baudet

'Volgens de exitpoll hebben wij een beperkt verlies gehad'