Wereldleiders gooien een muntje in de Trevi-fontein AFP

Op de G20-top zijn de leiders van de rijkste landen ter wereld en de Europese Unie officieel akkoord gegaan met een belasting van minimaal 15 procent voor multinationals.

Met een wereldwijd tarief wordt het voor bedrijven veel moeilijker om belasting te ontwijken via belastingparadijzen, is het idee. Dat zou wereldwijd vele miljarden aan extra belastinginkomsten kunnen opleveren. Bedrijven als Google en Facebook betalen op dit moment nauwelijks belasting.

Eerder deze maand werd al een historische deal over het minimumtarief gesloten tussen 136 landen die aangesloten zijn bij de Organisatie voor Economische Ontwikkeling en Samenwerking (OESO).

De maatregel gaat per 2023 in.

'Vernietigende race'

De mondiale coördinatie van belastingtarieven was een voorstel van de Verenigde Staten. De Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen zegt dat met de afspraak een einde wordt gemaakt aan "de vernietigende race to the bottom op het gebied van belastingen voor bedrijven". Zij sprak van een historisch akkoord.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel spreekt van een "duidelijk signaal van gerechtigheid in tijden van digitalisering". President Biden wilde oorspronkelijk een wereldwijde minimumheffing van 21 procent. Desondanks uit hij op Twitter zijn vreugde over het akkoord, dat hij een game changer noemt:

De G20-landen vertegenwoordigen samen zo'n 90 procent van het wereldwijde bruto nationaal product. Naast de (westerse) G7-landen maken onder andere China, Rusland, India, Saudi-Arabië en Brazilië onderdeel uit van het overleg.

De EU zit namens alle 27 lidstaten, waarvan een deel ook zelf vertegenwoordigd is, aan tafel. Onder meer Hongarije, Cyprus en Ierland hanteren op dit moment nog een lager tarief. De Cypriotische minister van Financiën zei onlangs dat landen zelf over hun belastingpolitiek gaan.

Veel leiders brachten tijdens de G20-top ook een bezoek aan de historische Trevifontein. Daar hoort de traditie bij om een muntje in het water te gooien:

Wereldleiders gooien muntje in Trevifontein in Rome

Eerder zei Oxfam Novib in reactie op het akkoord tussen de 136 OESO-landen dat belastingparadijzen hierdoor helemaal geen verleden tijd zijn. "De belastingduivel zit in de details", zeiden ze toen. Door een ingewikkeld systeem van vrijstellingen zouden bedrijven er alsnog makkelijk vanaf kunnen komen, vreest de ontwikkelingsorganisatie.

Ook Tax Justice Network was kritisch, omdat het plan niet in de buurt komt van de oorspronkelijke ambities. Volgens hen raakt de maatregel maar 100 bedrijven en kunnen die alsnog met winst schuiven, waardoor zij weinig belasting betalen.

Het demissionaire kabinet liet eerder weten blij te zijn met een wereldwijd minimumtarief. Volgens deskundigen kan zo'n tarief voor de Nederlandse schatkist goed uitpakken, maar veel hangt af van de precieze uitvoering. Het voorstel heeft pas effect als landen individueel hun wetgeving aanpassen. Dat kun dus tot verschillen tussen landen leiden.

Ook klimaat en vaccins op agenda

De G20 zijn dit weekend bijeen in Rome. Onder meer de Russische president Poetin en Chinese leider Xi Jinping volgen de conferentie digitaal. Zij grepen de top aan om andere wereldleiders op te roepen de coronavaccins van Russische en Chinese makelij te erkennen. Het Europees Medicijn Agentschap onderzoekt op dit moment of het Russische Spoetnik V goedgekeurd kan worden.

Een ander groot thema op de G20-top is het terugdringen van de klimaatverandering. Gisteren bleek uit een uitgelekte conceptverklaring dat de regeringsleiders hebben afgesproken meer te doen tegen de opwarming van de aarde. Hoe is nog niet duidelijk. Verder spraken de VS en de EU in de zijlijn van de top af wederzijdse importheffingen op staal en aluminium op te heffen.

STER reclame