Donald Trump en zijn vrouw Melania op weg naar hun vakantieverblijf Mar-a-Lago AP

De Amerikaanse president Donald Trump heeft gratie verleend aan zijn oud-campagneleider Paul Manafort en zijn goede vriend Roger Stone. Eerder schold hij de straf van laatstgenoemde al kwijt. De belangrijkste veroordelingen die voortvloeiden uit het Ruslandonderzoek vaagt hij daarmee weg.

Ook Charles Kushner, de vader van Trumps schoonzoon Jared Kushner, kreeg gratie. Deze vastgoedontwikkelaar kreeg in 2005 twee jaar cel wegens belastingontduiking en het beïnvloeden van getuigen. Zo liet Kushner filmen hoe een prostituee zijn zwager verleidde om medewerking van zijn zus te krijgen.

Het is de tweede keer in twee dagen dat Trump aan een groep mensen gratie verleent. Hij schold van bijna vijftig mensen hun straf kwijt.

Gisteren verleende hij onder andere gratie aan de Nederlandse advocaat Alex van der Zwaan en zijn oud-campagne-adviseur George Papadopoulos. Beiden zijn vervolgd op basis van het Ruslandonderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller.

Paul Manafort werd ook onderzocht door Mueller. Hij zat een celstraf van 7,5 jaar uit voor belasting- en bankfraude voor een zaak die voortvloeide uit het Ruslandonderzoek.

Namen uit het Ruslandonderzoek

Dat Trump in de laatste dagen van zijn presidentschap gratie zou verlenen aan vertrouwelingen komt niet als een verrassing. Vorige maand ontliep zijn voormalige veiligheidsadviseur Michael Flynn al zijn straf.

"Dit zijn voor een groot deel mensen die voortvloeien uit het Ruslandonderzoek", zegt correspondent Lucas Waagmeester. "Trump heeft altijd gezegd dat dit onderzoek een heksenjacht was, een farce. Het komt daarom niet onverwacht dat hij deze mensen gratie verleent."

Dat een president in zijn nadagen in het Witte Huis de straf kwijtscheldt van groepen mensen is gebruikelijk. In veel gevallen gebeurt dit ook bij omstreden gevallen, omdat een vertrekkend president weinig last heeft van bijbehorende kritiek.

Politieke vrienden

Trump verleent ook niet aan opzienbarend veel mensen gratie, zegt Waagmeester. "Maar wat vooral ten opzichte van zijn voorgangers opvalt is dat hij gratie verleent aan politieke vrienden, of mensen die ideologisch aan hem verbonden zijn. Als je bijvoorbeeld naar Obama kijkt zie je dat hij vooral gratie verleende aan mensen die heel oud waren en een levenslange gevangenisstraf uitzaten, of mensen die voor relatief kleine drugsvergrijpen gigantische straffen hadden gekregen."

"Bij Trump is dat anders. Het is overduidelijk dat Roger Stone strafbare feiten heeft gepleegd. Het gaat hier om mensen die gelogen hebben in een justitieel onderzoek, zoals Flynn. Dat zijn hier in de VS grote misdrijven", zegt Waagmeester. "Maar politieke vrienden krijgen van Trump genade. Dat is het commentaar dat je hier nu ziet."

In het verleden waren er meer presidenten die dit deden. Zo verleende Bill Clinton gratie aan zijn halfbroer, en schold hij de straf van een zakenman kwijt die later een groot bedrag aan zijn campagne doneerde. Een ander bekend voorbeeld is Richard Nixon. Als president had hij strafbare feiten gepleegd. Toch kreeg hij gratie van zijn opvolger Gerald Ford.

Zichzelf gratie verlenen

Verwacht wordt dat Trump in de komende weken nog tal van mensen uit zijn directe omgeving gratie zal verlenen. Vooral betrokkenen in het Ruslandonderzoek kunnen daar volgens Waagmeester op rekenen. "Ook Jared Kushner wordt bijvoorbeeld genoemd als kandidaat." De schoonzoon van Trump is als zijn adviseur nauw bij hem betrokken. "Door gratie te verlenen kan hij voor al zijn handelen tot nu toe niet vervolgd worden."

In Washington wordt gesuggereerd dat Trump ook zal proberen zichzelf gratie te verlenen. Technisch zou dat kunnen door kort af te treden, en zijn vicepresident Pence de gratie uit te laten spreken. "Maar het interessante is dat gratie verlenen alleen op federaal niveau kan. In de staat New York zit een aanklager achter hem aan voor belastingontduiking. Zelfs als hij zichzelf gratie verleent kan hij daar nog vervolgd worden."

STER reclame