Hugo de Jonge eind oktober bij de presentatie van het concept-verkiezingsprogramma Novum RegioFoto

Hugo de Jonge trekt zich terug als de lijsttrekker van het CDA omdat hij het als minister van Volksgezondheid te druk heeft met de aanpak van de coronacrisis. Het is nog niet duidelijk wie de CDA-lijst voor de verkiezingen van maart nu gaat aanvoeren.

De Jonge zegt zich te willen richten op de coronacrisis, over wie hem moet opvolgen als lijsttrekker wil hij zich niet uitlaten:

Hugo de Jonge: 'Hoezeer ik ook houd van partij, deze crisis gaat voor'

De Jonge zei vanavond bij het CDA-partijbureau dat het bestrijden van de coronacrisis en het partijleiderschap niet te combineren zijn. "Hoeveel ik ook hou van de partij, ik zie dat ik niet allebei kan doen, vandaar dat ik deze keuze heb gemaakt", zei hij. Hij is ook niet beschikbaar voor een andere plek op de CDA-lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen. Een ministerspost in het volgende kabinet sluit hij niet uit.

De Jonge ontkende niet dat de kritiek binnen de partij op zijn functioneren een rol heeft gespeeld. "Er is altijd deining binnen een partij bij het wisselen van de leider. Daar kan je in meegaan als je de tijd hebt, maar die tijd heb ik niet." Hij heeft zijn besluit vanmorgen aan partijvoorzitter Rutger Ploum meegedeeld.

Winnaar

Van de zomer kwam De Jonge als winnaar naar voren in een door het CDA georganiseerde verkiezing. Pieter Omtzigt werd tweede en wat de partij noemde de 'running mate' van De Jonge.

Ploum noemt De Jonge iemand die een ongelooflijk warm hart heeft voor de partij en veel nieuwe energie heeft gebracht. "Dat hij het landsbelang voor het partijbelang laat gaan, is zeer begrijpelijk en ook het juiste. Het tekent zijn plichtsbesef", zegt Ploum.

Premier Rutte heeft respect voor het besluit, zegt hij in een eerste reactie. "We blijven samen doorknokken in deze crisis." CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma noemt de stap van De Jonge "een zwaar besluit en een krachtig besluit". Martijn van Helvert heeft naar eigen zeggen respect voor zijn collega. "Het is een moedig besluit om alle energie te steken in de strijd tegen corona. Landsbelang gaat voor partijbelang." Minister Bijleveld van Defensie twittert "respect Hugo".

Het bericht kwam aan de vooravond van een CDA-verkiezingscongres morgen en zaterdag. Daar zou het verkiezingsprogramma vastgesteld, maar voorzitter Ploum laat weten dat het congres nu wordt uitgesteld.

Afgelopen weekend uitten CDA'ers kritiek op De Jonge in De Telegraaf, sommige anoniem, anderen met naam en toenaam. Het is niet duidelijk in hoeverre dat van invloed is geweest op het besluit van De Jonge. De kritiek was dat hij veel in het nieuws was, maar zelden positief. Daar kwam bij dat de partij het niet goed doet in de peilingen.

"We gaan op het ravijn af", werd een hooggeplaatste CDA'er geciteerd. Volgens Kamerlid Martijn van Helvert ging het "stroef". Een voormalig voorzitter van de afdeling Overijssel vroeg zich af of De Jonge de verkiezingsrace wel zou volhouden.

Omtzigt

Het is niet zeker dat de tweede man bij de leiderschapsverkiezingen, Kamerlid Pieter Omzigt, nu lijsttrekker wordt. "De partijvoorzitter heeft laten weten dat de partij zich daarop beraadt", zei politiek verslaggever Arjan Noorlander in Nieuwsuur. Er zijn berichten dat er weer een beroep op minister Hoekstra van Financiën wordt gedaan.

Diens naam werd in de aanloop naar de lijsttrekkersverkiezing veelvuldig genoemd, maar Hoekstra liet in juni weten niet beschikbaar te zijn. Hij deed niet mee aan de verkiezing in de maand erna.

STER reclame