Reuters

Vanmiddag en vanavond worden Facebook en Twitter gehoord door leden van de Amerikaanse Senaat en het Huis van Afgevaardigden over politieke beïnvloeding en moderatie. In dit artikel volgden we de twee hoorzittingen.

De belangrijkste punten van de twee hoorzittingen

De zitting met Twitter-ceo Jack Dorsey gaat nog door, maar het beeld is na uren ondervraging van zowel Facebook-coo Sheryl Sandberg als Dorsey wel duidelijk:

  • Er lijkt - meer dan vorig jaar - erkenning te zijn voor het werk dat Facebook en Twitter doen om beïnvloeding van de gebruikers op platforms te voorkomen. Tegelijkertijd geven zowel de techbedrijven als de politici aan dat samenwerking en regulering nodig is. Hoe dit er precies uit gaat zien, blijft onduidelijk.
  • Google was de grote afwezige vandaag en het is de vraag hoe verstandig die keuze achteraf was. Senator Marco Rubio suggereerde dat de zoekgigant niet wilde komen omdat die de laatste tijd negatief in het nieuws is vanwege een mogelijke terugkeer naar China.
  • De hoorzitting in het Huis was anders van toon. Vanaf het begin was het duidelijk dat het deels draaide om beschuldigingen van Republikeinen over politieke vooringenomenheid van Twitter in zijn algoritme, om zo conservatieve meningen te dwarsbomen. Dorsey ontkende keer op keer dat dit het geval was, maar leek de conservatieve politici niet echt op andere gedachten te kunnen brengen.
  • Ook werd er veel gesproken over het verwijderbeleid van het platform, dat al jaren onder vuur ligt. Opvallend daarbij was dat de topman niet in staat was om te vertellen hoeveel mensen bij Twitter het platform modereren.

22:00 uur - Kritiek op verwijderbeleid

Dorsey werd door meerdere Afgevaardigden gevraagd naar het verwijderbeleid van zijn platform. Daarbij werd een bewerkte foto van de dochter van de recent overleden senator John McCain, Megan McCain, meerderde keren genoemd. Een Twittergebruiker plaatste een foto van haar, terwijl ze huilend bij de kist van haar vader stond. De plaatser had er een pistool in geshopt die was gericht op de 33-jarige vrouw.

De foto bleef urenlang op Twitter staan en de politici wilden weten waardoor dat kon gebeuren. Dorsey noemde dit onder meer "onacceptabel" en erkende dat er veel moet verbeteren. Een ander voorbeeld dat langskwam, was dat er tweets op het platform te vinden waren waarin drugs te koop werden aangeboden. De Republikein McKinley vroeg de topman vervolgens op kritische toon waardoor dit kon gebeuren.

Dorsey hoorde het rustig aan en beloofde er naar te kijken. McKinley eindigde met: "Ga hier serieus mee om." De Afgevaardigde die hierna kwam, complimenteerde Dorsey vervolgens voor zijn diplomatieke toon.

21:00 uur - Tweede hoorzitting veel politieker

Waar Facebook-coo Sheryl Sandberg na de hoorzitting kon gaan genieten van een 'vrije' middag, wordt Twitter-baas Jack Dorsey nog uren gehoord door leden van het Huis van Afgevaardigden. Die hoorzitting is nu ongeveer een uur bezig. Wat direct opvalt is dat deze zitting, zoals verwacht, een stuk politieker is.

Daarbij staan de Democraten en Republikeinen recht tegenover elkaar. Conservatieven beschuldigen Twitter ervan Republikeinse Twittergebruikers via het algoritme minder zichtbaar te maken, er is in hun ogen sprake van politieke vooringenomenheid. De Democraten merken vervolgens op dat dit onzin is. Dorsey heeft dit zelf meerdere keren met klem ontkend. Desondanks blijven de Republikeinen er naar vragen. Ook verwijzen meerdere Republikeinse Afgevaardigden naar het zogeheten shadow banning (het idee dat bepaalde - in dit geval conservatieve - gebruikers bewust niet zichtbaar zijn voor de rest van het Twitter-publiek), waarvan Twitter eerder al heeft gezegd dat het niet gebeurt.

Ook werd de zitting kort onderbroken door een demonstrant die president Trump om hulp vroeg en claimde dat Dorsey de verkiezingen probeert te beïnvloeden. Het gaat om de far-right-activiste Laura Loomer, die net als onder meer complottheoriedenker Alex Jones vandaag aanwezig is bij de hoorzittingen.

Congreslid Billy Long grijpt in wanneer Loomer de hoorzitting onderbreekt, door zijn oude beroep van veilingmeester weer even op te pakken:

Congreslid overstemt activist met veilingpraat

Verder was het opvallend dat de Twitter-ceo geen antwoord had op de vraag hoeveel moderatoren voor het bedrijf werken. Facebook is daar al tijden open over en spreekt over 20.000 mensen die wereldwijd voor het bedrijf content beoordelen. Hij moest op de vraag terugkomen.

18:10 uur - Conclusie van eerste hoorzitting

Na ruim 2,5 uur is de Senaatszitting met Facebook en Twitter afgelopen. Naast de complimenten en kritiek werd de zitting ook gezien als een plek van inhoudelijke discussie. Weliswaar had elke senator slechts zeven minuten de tijd - iets dat tijdens de hoorzittingen met Mark Zuckerberg een groot nadeel bleek - toch werden er een aantal kritische vragen gesteld.

Zo was de Democratische senator Harris scherp op Facebook-coo Sandberg en bracht bijvoorbeeld ter sprake dat opruiende content goed werkt op Facebook. Dat valt volgens haar slecht te rijmen met het feit dat juist die content ook vaak tegen de regels van het platform ingaat. Dit leidde tot een soort heen-en-weer gepingel tussen Harris en Sandberg, waarbij de Facebook-coo uiteindelijk wat kortaf reageerde en beloofde op de vragen terug te komen.

Ook werden er vragen gesteld over hoe Facebook en Twitter herkennen hoe iets nep is. Zo merkte de Republikeinse senator Collins op dat niet Twitter, maar onderzoekers van een universiteit haar erop wezen dat haar account last had van Russische trollen.

Daarnaast leek iedereen ervan overtuigd te zijn dat een zekere vorm van regulering nodig is. "Er is nog veel werk te doen", zei de Democratische senator Warner. "En ik ben sceptisch over het idee dat het jullie uiteindelijk lukt om zelfstandig deze problemen op te lossen. Het Congres moet actie ondernemen." De volgende vraag is dan wel: wat voor regulering dan? Er wordt onder meer gedacht over wetgeving om politieke inmenging via sociale netwerken te voorkomen en over strengere privacyregels voor gebruikersdata.

Om 19.30 uur begint de volgende hoorzitting, met alleen Jack Dorsey van Twitter.

17:00 uur - In gesprek met een bot?

Het eerste deel van de hoorzitting met de Senaat bevatte nog weinig vuurwerk. De leden van de commissie waren vooral kritisch op feit dat Google ontbrak; ze hadden doelbewust een stoel naast die van Facebook en Twitter gezet die dus leeg bleef.

De twee bedrijven die wel waren komen opdagen, kregen daarentegen in het begin complimenten van de voorzitter en vicevoorzitter. "Mijn instinct is om jullie te complimenteren met de vlijt van jullie veiligheidsteam en jullie credit te geven voor het serieus nemen van dit probleem", zei voorzitter Burr. Tegelijkertijd merkte hij wel op dat de meest recente ontdekking van politieke beïnvloeding was gevonden door een beveiligingsbedrijf en niet Facebook zelf. Sheryl Sandberg, Facebooks coo, noemde dat juist een teken dat "het systeem werkt".

Fotografen en cameramensen leggen het begin van de hoorzitting vast Reuters

Twitter-ceo Jack Dorsey liet daarnaast weten een manier te zoeken om gebruikers erop te wijzen dat ze in gesprek zijn met een bot. "Het is een idee waar we de afgelopen tijd over hebben nagedacht, we gaan iets doen in deze richting."

Wall Street is tot nu toe overigens niet onder de indruk van Dorsey's verklaring. Het aandeel van Twitter staat fors in de min.

Dat kan mogelijk te maken hebben met de manier waarop hij overkwam. Het viel The New York Times op dat er grote verschillen zitten in de presentatiestijl van de twee topmensen: "Sandberg maakte regelmatig oogcontact met de senatoren, terwijl Dorsey tussen de vragen door op zijn telefoon leek te kijken."

Tijdens de zitting kwam complotdenker Alex Jones binnenwandelen. Op Twitter was er onder de aanwezige journalisten veel aandacht voor zijn komst. Het feit dat Facebook vier van zijn pagina's heeft verwijderd en hij wel op Twitter mag blijven staan, kwam tot nu toe niet aan bod.

Vooruitblik: hoorzittingen over inmenging en moderatie

Langzamerhand leren de vertegenwoordigers van techgiganten de gangen van het Amerikaanse Congres kennen. Opnieuw zijn Facebook, Twitter en Google uitgenodigd om te komen praten over wat er gebeurt op hun platforms. Ditmaal gaat het over politieke beïnvloeding door buitenlandse partijen (lees: Rusland en Iran) en over de vraag of Twitter conservatieve stemmen minder zichtbaar maakt.

Namens Facebook zal Sheryl Sandberg, de chief operating officer en al jaren de steun en toeverlaat van topman Mark Zuckerberg, het woord voeren. Twitter heeft uiteindelijk besloten topman Jack Dorsey te sturen.

Opvallende afwezige is Google. De Senaat had topman Sundar Pichai of Larry Page, de baas van het moederbedrijf van Google, uitgenodigd maar die lieten weten alleen Kent Walker te willen sturen. Hij is in de ogen van de politici 'slechts' een senior vicepresident en daar ging de commissievoorzitter dus niet mee akkoord. De kans bestaat dat de Senaat, uit onvrede, demonstratief een stoel naast Sandberg en Dorsey leeg laat.

Sandberg en Dorsey zullen tijdens de hoorzitting in ieder geval vragen moeten beantwoorden over beïnvloedingscampagnes die in juli en augustus zijn gevonden. De platforms ontdekten honderden nep-accounts, -pagina's en -groepen die deels werden gelinkt aan Rusland en Iran. Daarnaast zal Dorsey zich nog apart moeten verweren tegen de beschuldiging dat Twitter conservatieve benadeelt door ze bewust via het algoritme minder zichtbaar te maken. Het platform ontkent dit.

Daarbij zou het ook kunnen gaan over de keuze van Twitter om complottheoriedenker Alex Jones op zijn site te laten. Evengoed kan ook Facebook, die pagina's van hem verwijderde, hier kritisch over worden bevraagd.

STER reclame