Winterspelen openen deur voor vredesgesprekken in Korea

Aangepast
Getty

Bij de Olympische Spelen van 1988 in Seoul weigerde buurland Noord-Korea sporters af te vaardigen naar de aartsvijand. Dertig jaar later zullen Zuid-Korea en Noord-Korea onder een vlag het stadion van Pyeongchang binnenlopen.

Sport verbroedert. Met die olympische gedachte presenteerde het Internationaal Olympisch Comité dit weekeinde trots de bijzondere samenwerking tussen Noord-Korea en Zuid-Korea tijdens de Winterspelen.

De landen leven formeel nog altijd in staat van oorlog met elkaar, maar als op 9 februari de openingsceremonie in het Zuid-Koreaanse Pyeongchang begint, lopen de Korea's als één land achter één vlag het stadion binnen.

"De Spelen openen de deur voor vredesgesprekken op het Koreaanse schiereiland", stelde IOC-voorzitter Thomas Bach.

IOC-voorzitter Thomas Bach geflankeerd door ministers van Sport Kim Il-guk (l) en Do Jong-hwan (r) IOC

Er wordt zelfs een gezamenlijk ijshockeyteam geformeerd met vrouwen uit zowel het noorden als het zuiden van het Koreaanse schiereiland. En er doen alsnog 22 sporters uit Noord-Korea mee in Pyeongchang.

De minister van Sport van Zuid-Korea, Do Jong-hwan, bestempelt de plannen als "de meest ingrijpende gebeurtenis in de geschiedenis van de Spelen".

Zijn evenknie in Noord-Korea, Kim Il-guk, spreekt de hoop uit dat er door de Olympische Spelen "vrede en stabiliteit in de wereld" kan worden nagestreefd.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Bach: dit opent de deur voor vredesgesprekken

Met de goedkeuring voor de Noord-Koreaanse sporters, die actief zullen zijn in de sporten kunstrijden, shorttrack, skiën en langlaufen, maakte het IOC zaterdag een uitzondering. Want het land miste de deadline voor aanmelding van sporters voor de Spelen in Pyeongchang.

Politiek akkoord

De afspraken tussen de landen maken onderdeel uit van een politiek akkoord, waarbij Zuid-Korea onder meer heeft bedongen dat er gesprekken op hoog niveau komen over het raketprogramma van Noord-Korea.

Zuid-Korea overweegt dan weer om voor de Olympische Spelen tijdelijk een sanctie tegen Noord-Korea op te heffen om het bezoek van hoogwaardigheidsbekleders uit dat land mogelijk te maken.

De kunstschaatsers Ryom Tae-ok en Kim Ju-sik komen namens Noord-Korea uit op de Spelen in Pyeonchang AFP

Het is overigens niet de eerste keer dat beide Korea's samen optrekken op de Spelen, maar het is wel opvallend aangezien de Spelen dit keer op Zuid-Koreaans grondgebied zijn.

Van Seoul tot Pyeongchang

Bij de Olympische Spelen in het Zuid-Koreaanse Seoul, in 1988, ontbrak Noord-Korea nog. Tien jaar later bracht het IOC beide landen samen aan de onderhandelingstafel en dit leidde tot een gezamenlijk optreden op de Spelen van Sydney in 2000.

Ook in 2002 (tijdens de Aziatische Spelen), 2004 en 2006 liepen de landen gebroederlijk het stadion binnen, maar daarna bekoelden de verhoudingen weer. Formeel gezien zijn beide Korea's nog altijd in staat van oorlog met elkaar sinds de Koreaanse oorlog uitbrak in 1950.

September 2002, Aziatische Spelen: de Koreaanse unificatievlag tijdens de openingsceremonie Getty

Recente historie Korea en de Olympische Spelen

1988 Noord-Korea vaardigt geen sporters af naar de Zomerspelen in het Zuid-Koreaanse Seoul

1998 Het IOC begint onderhandelingen over een verzoening

2000 Noord- en Zuid-Korea lopen voor het eerst gezamenlijk achter de Koreaanse vlag bij de openingsceremonie in Sydney

2004 Noord- en Zuid-Korea lopen gezamenlijk achter de Koreaanse vlag bij de openingsceremonie in Athene

2006 Noord- en Zuid-Korea lopen gezamenlijk achter de Koreaanse vlag bij de openingsceremonie in Turijn

2014 Het IOC begint met gesprekken over deelname van Noord-Koreaanse sporters aan de Winterspelen in Pyeongchang

2018 Noord- en Zuid-Korea lopen gezamenlijk achter de Koreaanse vlag bij de openingsceremonie in Pyeongchang en nemen met een gezamenlijk ijshockeyteam deel aan de Spelen

2006, Turijn: de laatste keer dat Noord- en Zuid-Korea gezamenlijk het stadion binnenlopen tijdens de openingsceremonie van de Spelen Getty

Nieuwjaarstoespraak Kim Jong-un

Wat er na de Spelen gebeurt, is ondertussen de vraag. Het was inderdaad het IOC dat de aanzet gaf tot de gesprekken, maar feit blijft dat de onderhandelingen in een impasse zaten tot de nieuwjaarstoespraak van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Daarin repte hij plotseling van de mogelijkheid om toch sporters naar de Spelen te sturen.

Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un AFP

Volgens kritische media zou de toenadering van Kim niets meer zijn dan een list om Amerikaanse sancties tijdelijk te omzeilen.

'Beauty squad'

Andere media vermoeden dat de groep van 230 Noord-Koreaanse cheerleaders (ook wel 'beauty squad' genoemd in Zuid-Korea) de show in Pyeongchang moeten stelen. Opvallend detail: de vrouw van Kim Jong-un, Ri Sol-ju, zou in 2005 deel hebben uitgemaakt van zo'n 'squad'.

Noord-Koreaanse vrouwen op de tribune tijdens de Asian Games in Zuid-Korea in 2002 Getty

Wat de reden ook is, het is de vraag hoe lang de verhoudingen tussen de Korea's goed blijven, want de gemaakte afspraken gelden alleen tijdens de Olympische Winterspelen. Die duren tot en met 25 februari.

Geschiedenis Korea in het kort

In 1910 wordt Korea geannexeerd door Japan. Die bezetting duurt tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, wanneer troepen uit de Sovjet-Unie het noorden bevrijden en troepen uit de Verenigde Staten het zuiden. In 1948 verdelen beide wereldmachten het Koreaanse schiereiland.

In 1950 valt het noorden het zuiden binnen en de Koreaanse Oorlog begint. Het leidt tot het eerste optreden van de in 1948 gevormde Verenigde Naties. In 1954 wordt er een staakt-het-vuren overeengekomen, maar de landen leven nog altijd in staat van oorlog.

Nederland en de Koreaanse Oorlog

Op verzoek van de VN stuurt Nederland begin jaren vijftig militairen, voornamelijk vrijwilligers, naar de oorlog. In vier jaar tijd zijn er 4.748 Nederlandse militairen actief in Korea, van wie er 122 omkomen.

Als premier Rutte volgende maand naar Zuid-Korea afreist, bezoekt hij ook het herdenkingspark in Hoengseong, waar hij een krans zal leggen om de Nederlandse militairen te gedenken die in dat dorp omkwamen.