Hoe een dubbele nationaliteit je dienstplichtig kan maken

time icon
NOS
Geschreven door
Sara Mehrinejad

Je bent net 18 en ineens ligt er een brief op je deurmat: een oproep om het leger in te gaan. Dat lijkt iets van vroeger, maar voor sommige Nederlandse jongeren met een dubbele nationaliteit is dit nog steeds aan de orde.

In landen als Turkije en Iran is de dienstplicht opgenomen in de wet. Mannen van 18 worden opgeroepen, ook als ze een tweede nationaliteit hebben en niet in Turkije of Iran wonen.

Wij spraken met een aantal jongeren met een dubbele nationaliteit en vroegen hen wat ze deden met de oproep.

De tijd die je besteedt aan een militaire training kun je net zo goed besteden aan studeren.

Gökhan Anlagan (28)

De Turks-Nederlandse broers Gökhan en Fehmi Anlagan kregen beiden op 18-jarige leeftijd een brief waarin stond dat ze zich moesten melden voor de dienstplicht in Turkije. Ze maakten uiteindelijk allebei een compleet andere keuze.

Gökhan (28) was er snel uit. "Ik besloot door te studeren en kon bij het consulaat in Rotterdam uitstel van de dienstplicht aanvragen met een verlenging. Die is geldig tot mijn 38e."

Hij vindt het niet nodig om in dienst te gaan. "De tijd die je besteedt aan een militaire training kun je net zo goed besteden aan bijvoorbeeld studeren."

In principe moet Gökhan na de verlenging van zijn uitstel in militaire dienst, maar hij kan de nationale plicht nog afkopen. Als hij voor zijn 38e 2000 euro betaalt is hij ervan af. Deze optie hebben alle Turkse mannen met een dubbele nationaliteit.

Turkse Soldaten ANP

Zijn broertje Fehmi (20) kijkt heel anders naar de Turkse dienstplicht. Hij besloot om naar Turkije te gaan en volgende week begint zijn dienstplicht. "Ik vind dat iedere Turk dit moet doen, het is je nationale plicht", vertelt hij. "En het is ook een ervaring die je veel nieuwe kansen biedt."

Zijn vrienden steunden hem, maar zijn ouders vonden het niet zo'n geslaagde keuze. "Mijn familie in Nederland was niet al te enthousiast en probeerde me over te halen om niet te gaan."

Toch zijn beide broers er wel van overtuigd dat de dienstplicht op zichzelf een goede militaire strategie is, vooral voor een land dat geografisch in een onstuimig gebied ligt.

Maatschappelijke druk in Nederland, om in dienst te gaan, hebben ze allebei niet ervaren. "Je wordt in de Turkse gemeenschap niet gezien als landverrader als je niet in militaire dienst gaat", zeggen beide broers.

Militaire Parade door dienstplichtige soldaten in Iran AP Images, Ebrahim Noroozi

Voor Nederlanders met een Nederlands en een Iraans paspoort is het lastiger om onder de dienstplicht uit te komen. We spraken een Nederlands-Iraanse student van 26, hij wil liever anoniem blijven omdat hij nog regelmatig op en neer reist naar Iran en bang is voor de positie van zijn vader.

"Het is soms lastig om als Iraanse man naar Iran te reizen als je nog niet de dienstplicht hebt afgerond. Je moet veel regelen en het kost veel tijd en energie. Soms wil ik meerdere keren naar Iran om mijn familie te bezoeken, maar met de huidige regeling mag ik dat maar twee keer per jaar doen."

Er zijn mensen die op vakantie gaan naar Iran en niet meer terug kunnen, omdat ze in dienst moeten.

Nederlands - Iraanse student

Voor je 26e kun je twee keer het land in. Hiervoor moet je bij de Iraanse ambassade een paspoortstempel aanvragen. Sinds kort zijn er nieuwe regelingen waardoor mensen die ouder dan 26 zijn, verplicht de dienstplicht moeten afkopen. Het bedrag is afhankelijk van je opleidingsniveau en leeftijd en je kunt het alleen vanuit Iran regelen.

Voor de student is dit geen optie. "Ik kan zo'n groot bedrag niet zomaar ophoesten", zegt hij. "Dat kan lastige situaties opleveren. Er zijn mensen die op vakantie gaan naar Iran en niet meer terug kunnen, omdat ze in dienst moeten."

Of de dienstplicht in beide landen blijft bestaan is nog onduidelijk. Met enige regelmaat is er discussie over de dienstplicht voor mensen met een dubbele nationaliteit.