NOSop3

Pijlsnel op de pedalen voor jouw maaltijd, dat heeft ook een keerzijde

Aangepast

Eten bestellen was nog nooit zo makkelijk. Via verschillende apps heb je supersnel een bezorger mét verse maaltijd voor de deur staan. Maar die 'platformeconomie' waarbij bedrijven als UberEATS of Deliveroo slechts als digitale tussenpersoon optreden, heeft ook z'n nadelen.

Zo fietsten woedende Deliveroo-bezorgers deze week door Amsterdam om te protesteren tegen hun ontslag. Deliveroo verlengt geen contracten meer; alle 1750 bezorgers moeten voortaan als zzp'er aan het werk. Het maakt ze volgens Deliveroo 'flexibeler'.

Hier zie je een extreme versie van de flexibilisering op de arbeidsmarkt. Nu is het de vraag hoe we hier toch een vorm van sociale zekerheid kunnen inbouwen.

Martijn Arets, Universiteit Utrecht

Ook in het buitenland wil Deliveroo liever met zelfstandigen werken. Volgens Martijn Arets, onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, heeft dat te maken met de groeikansen voor het bedrijf. Die groeikans is volgens hem op korte termijn het hoogst als de risico's en lasten voor het bedrijf zo laag mogelijk zijn.

Arets: "Hier zie je een extreme versie van de flexibilisering op de arbeidsmarkt. Nu is het de vraag hoe we hier toch een vorm van sociale zekerheid kunnen inbouwen. En of dit model überhaupt houdbaar is."

Eigen vakbond

Arets, die ons vanuit New York belt, beschrijft hoe de eerste mogelijke oplossingen zich presenteren in de VS. Zo zijn taxichauffeurs in de stad Denver zelf een coöperatie gestart, Greentaxi, dat precies hetzelfde werkt als Uber maar dan mét betere arbeidsvoorwaarden.

En met succes, want inmiddels hebben ze 30 procent marktaandeel in en rondom Denver. Zo ver zijn de Deliveroo-bezorgers nog niet, al hebben ze zich inmiddels wel verenigd in een eigen vakbond, de Riders Union. Samen proberen ze betere arbeidsvoorwaarden af te dwingen.

Dat is bijzonder, want volgens Arets werken mensen binnen de platformeconomie meestal individueel. Daardoor is het moeilijker je te verenigen voor goede arbeidsvoorwaarden.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Boze bezorgers van Deliveroo

Bezorger Yorick, die bij het protest in Amsterdam was, voelt zich allesbehalve een zelfstandige. "Ik kan niet onderhandelen over mijn tarieven." Daarnaast zit hij niet te wachten op de extra administratie en verzekeringen waar hij als zzp'er mee te maken krijgt. "Ze leggen hun lasten op onze schouders neer."

Ook Sytze Ferwerda vindt de nieuwe regeling maar niks. Hij wil zelfs een rechtszaak tegen Deliveroo aanspannen. "In het nieuwe contract moet ik een kvk-nummer doorgeven, terwijl ik gewoon een studentje ben."

Deze Deliveroo-bezorgers zijn niet blij met de nieuwe regeling NOS

Of het protest zin heeft, moet nog blijken. Bij concurrent UberEats werken ze juist al volledig volgens een zzp-model. Thuisbezorgd.nl heeft daarentegen nog gewoon fietskoeriers in dienst. Volgens onderzoeker Arets bieden zij bezorgers op dit moment dan ook de beste papieren.

Het is inmiddels ook een politieke discussie. Vertegenwoordigers van Thuisbezorgd.nl en ook Foodora kwamen donderdag in de Tweede Kamer om te klagen over een ongelijk speelveld. Hun werknemers zijn allemaal wel in loondienst en dat is oneerlijke concurrentie, vinden ze.

Ze zeggen dat het zzp-model van Deliveroo in de praktijk geen extra flexibiliteit voor bezorgers betekent. Hun opdrachtgever gebruikt namelijk een slim algoritme dat bepaalt wat bezorgd moet worden en wanneer. Ook wordt het tarief op basis van vraag en aanbod vastgesteld. Schijnzelfstandigheid, noemen ze het.

Het kabinet zegt in het regeerakkoord dat aan te willen pakken. Ze willen een minimumtarief voor zzp'ers dat minstens 125 procent van het minimumloon is. Dat komt waarschijnlijk neer op 15 tot 18 euro per uur.