NOSop3

Waarom heet Irma eigenlijk Irma?

AFP
Geschreven door
Sherina Leerdam & Nisrine Sahla

Eerst kwam Harvey, toen Irma en nu is Jose onderweg. Maar wie bepaalt eigenlijk welke naam een orkaan krijgt? En waarom hebben ze mensennamen? In onderstaande video leggen we het uit:

Waarom heet Irma Irma?

De naam van een orkaan wordt bepaald door de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO). Dat is het gespecialiseerde onderdeel van de Verenigde Naties dat gaat over het weer, klimaat en water.

De organisatie hanteert al decennia per gebied een lijst met orkaannamen. Er zijn meerdere lijsten met namen op alfabetische volgorde - die lopen tot de letter W. Als alle lijsten zijn gebruikt, worden ze weer van voren af aan gebruikt.

De eerste orkaan van dit jaar kreeg dus de naam met de letter A, in dit geval Arlene. Die daarop heette Bret. En inmiddels komt Jose er dus aan. Zie onderstaande tabel:

De lijsten

201720182019202020212022
Arlene
Alberto
 
Andrea
 
Arthur
 
Ana
 
Alex
 
Bret
 
Beryl
 
Barry
 
Bertha
 
Bill
 
Bonnie
 
Cindy
 
Chris
Chantal
 
Cristobal
 
Claudette
 
Colin
 
Don
 
Debby
Dorian
 
Dolly
Danny
 
Danielle
 
Emily
Ernesto
Erin
 
Edouard
 
Elsa
 
Earl
 
Franklin
 
Florence
 
Fernand
 
Fay
Fred
 
Fiona
Gert
 
Gordon
 
Gabrielle
Gonzalo
 
Grace
 
Gaston
 
HarveyHelene
 
Humberto
Hanna
Henri
 
Hermine
 

Irma
 

Isaac
 
Imelda
Isaias
Ida
 
Ian
 
Jose
JoyceJerry
 
Josephine
Julian
 
Julia
 
Katia
 

 Kirk
Karen
 
Kyle
 
Kate
 
Karl
 
Lee
 
Leslie
 
Lorenzo
 
Laura
 
Larry
Lisa
Maria
MichaelMelissa
 
Marco
 
Mindy
 
Martin
NateNadine
Nestor
 
Nana
Nicholas
Nicole
Ophelia
Oscar
 
Olga
Omar
Odette
 
Owen
 
Philippe
Patty

 
Pablo
Paulette
Peter
 
Paula
Rina
Rafael
 
Rebekah
Rene
 
Rose
 
Richard
Sean
Sara
 
Sebastien
Sally
 
Sam
 
Shary
 
Tammy
Tony
 
Tanya
 
Teddy
Teresa
 
Tobias
Vince
Valerie

Van
 
Vicky
Victor
Virginie
WhitneyWilliam

WendyWilfredWandaWalter

Als er meer orkanen zijn dan gebruikte letters op de lijst, wordt er overgegaan op het Griekse alfabet, zoals alpha en bèta. In 2012 was dat bijna het geval. Er waren zoveel orkanen, dat we uitkwamen bij de letter S van orkaan Sandy.

Orkaan Sandy was één van de grootste orkanen waar de VS ooit mee te maken had EPA

Daarvoor duiken we even de geschiedenis in. Sinds de middeleeuwen krijgen orkanen al namen. Rond de 19e eeuw werden deze natuurverschijnselen vernoemd naar heiligen. En in 20e eeuw naar een cijfer van hun eigen lengte-breedtegraad. Orkaan 52.09061 bijvoorbeeld.

Dit werd al snel verwarrend en bovendien bekt het niet heel lekker. Daarom werd na de Tweede Wereldoorlog besloten korte en krachtige namen te geven aan orkanen. Dit maakt het volgens het WMO gemakkelijker om wereldwijd informatie uit te wisselen.

Vanaf toen kozen meteorologen namen van vrouwen uit hun eigen omgeving. Zoals Alice, Dolly en Edna. Dit werd als discriminerend ervaren door feministen en eind jaren 60 kwam hier dan ook verandering in. Sindsdien krijgen orkanen om en om mannen- en vrouwennamen.

Isis en Katrina

In principe wordt de lijst iedere zes jaar dus opnieuw gebruikt. Maar als een orkaan de twijfelachtige eer heeft veel te hebben verwoest halen ze hem van de lijst. De orkaannamen mogen dan 'met pensioen'.

Dit gebeurde bijvoorbeeld bij Katrina, die in 2005 zo'n 1800 dodelijke slachtoffers maakte. Ook is de naam Isis inmiddels van de orkaanlijst geschrapt, omdat die werd geassocieerd met Islamitische Staat. Ivette kwam in haar plaats.

Orkaan Katrina maakte ruim 1800 dodelijke slachtoffers EPA

Opvallend is dat op de lijst met namen van de Caribische Zee, Golf van Mexico en de Noord Atlantische Zee, allemaal westerse namen te vinden zijn. Daar is een simpele reden voor: orkanen die plaatsvinden in het Westen, krijgen een westerse naam.

In Aziatische landen zoals Indonesië, hebben orkanen dus een hele andere naam dan bij ons. Daar hebben ze te maken met de orkanen Bakung, Flamboyan en Nangka.

"Het is zo dat wij een andere namenlijst hanteren voor orkanen dan bijvoorbeeld in de Filipijnen. Zo gebruikt het Westen de naam Haiyan voor dezelfde orkaan die in 2013 over de Filipijnen raasde, terwijl ze op de Filipijnen zelf de naam Yolanda gebruiken", zegt weerman Peter Kuipers Munneke.

Interessant weetje: wetenschappers aan de Universiteit van Illinois zeggen dat orkanen met vrouwelijke namen meer worden onderschat dan die met mannelijke namen. Orkanen met vrouwelijke namen zouden dan ook meer schade aanrichten, omdat ze als minder gevaarlijk worden gezien. Al is deze hypothese nooit helemaal bewezen.