Nieuwsuur
Nieuwsuur

De overheidsdienst die onderzoek doet naar witwassen en terrorismefinanciering ziet opvallend vaak een koppeling tussen zorgfraude en de financiering van terrorisme. De dienst, de Financial Intelligence Unit (FIU), heeft toegang tot tal van informatiestromen, van politie tot inlichtingendiensten, maar ook van banken en van bijvoorbeeld de Autoriteit Financiële Markten.

"Wij merkten dat wij op enig moment steeds meer meldingen kregen van met name banken, maar ook accountants, die op basis van onze analyse te maken hadden met zorgfraude", zegt FIU-directeur Hennie Verbeek-Kusters.

'Diensten in stelling'

In de Tweede Kamer hebben meerdere partijen grote zorgen over de mogelijke link tussen zorgfraude en terrorismefinanciering. VVD-Kamerlid Roald van der Linde: "Er is te weinig capaciteit om deze praktijken te monitoren. We hebben meer mensen nodig."

D66-Kamerlid Maarten Groothuizen vindt de zaak rond zorgfraude steeds ernstiger worden. "We hebben echt een probleem."

Minister van Justitie Ferd Grapperhaus wil meer inzetten op het onderzoek naar de verbinding tussen verschillende vormen van criminaliteit, zoals de financiering van terrorisme door middel van zorgfraude. "Ik zorg ervoor dat mijn diensten in stelling zijn", zegt hij.

Heel makkelijk

De FIU deed onderzoek naar de verbinding. "Wij zijn tot de conclusie gekomen dat een aantal van de gevallen die met zorgfraude te maken hebben, ook te maken hebben met mensen die gemonitord worden in verband met jihadisme of mogelijke terreurvoorbereiding." Het gaat volgens de FIU-directeur om twintig procent van de gevallen.

Het verband tussen criminaliteit en terrorismefinanciering blijkt ook uit internationale studies, zegt Verbeek-Kusters. "Deze criminaliteitsvorm (zorgfraude, red) leidt heel makkelijk tot veel geld verdienen en dan kom je ook uit bij de terrorismefinanciering. Dat moet daarna in opsporingsonderzoeken ook geverifieerd worden, dat dat ogenschijnlijk heel makkelijk gaat."

Vorig jaar viel het de FIU voor het eerst op dat mensen die als potentiële zorgfraudeurs naar voren kwamen, te linken waren aan terrorismedossiers. "We zagen in een van onze analyses dat een bestuurder van zo'n zorgbedrijf in een jaar tijd veel geld binnenkreeg. Dan gaat het echt over ettelijke tonnen. Deze man nam driekwart van dat geld contant op. Dat is niet een gebruikelijke manier van omgaan met geld in deze branche", vertelt Verbeek-Kusters.

De verdachte geldopname werd door de bank gemeld. "Vervolgens hebben wij geconstateerd dat deze bestuurder potentieel een relatie had met jihadisme. Dat kan dan zijn omdat hij in de familiekring zit van iemand die is uitgereisd, of die op het punt heeft gestaan om uit te reizen. Dus dat is een voorbeeld."

Kraan staat open

Elke zaak of analyse waarbij sprake is van zorgfraude gerelateerd aan terrorismefinanciering wordt gemeld bij het Openbaar Ministerie. Maar het is zo makkelijk om zorgfraude te plegen dat de hoeveelheid zaken veel te groot is om strafrechtelijk aan te kunnen pakken.

"De kraan staat open. Dat is het probleem dat we zien. En wij pakken de zaken op die we kunnen, en daar speelt het strafrecht ook zeker een rol, maar wij kunnen het niet oplossen zolang die kraan open blijft staan", aldus officier van justitie Laurien van Haeringen vorige maand in Nieuwsuur.

Morgen debatteert de Tweede Kamer over de zorgfraude. Dan is het aan minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid om met antwoorden te komen. Hij gaat uiteindelijk over de aanpak van zorgfraude.

STER reclame