Nieuwsuur Buitenland Aangepast

'Afzeggen geheime ontmoeting Taliban is gemiste unieke kans'

EPA

En weer wist de Amerikaanse president Donald Trump vandaag iedereen te verrassen. Met een tweet liet hij weten dat hij een persoonlijk gesprek met Talibanleiders had afgeblazen. Een uiterst geheim gesprek dat had moeten plaatsvinden op zijn buitenverblijf Camp David.

Trump is boos op de Taliban vanwege het geweld dat ze laatste tijd gebruiken. "Ik heb de ontmoeting en de vredesonderhandelingen direct afgeblazen. "Wie vermoordt er nou zo veel mensen om zijn onderhandelingspositie te versterken?", schrijft hij op Twitter.

Met zijn verwijt verwijst Trump naar een zelfmoordaanslag donderdag in Kabul, waarbij een Amerikaanse en een Roemeense NAVO-militair om het leven kwamen. Ook tien burgers vonden de dood. De aanslag kwam een paar dagen nadat een akkoord zo goed als rond leek, na acht jaren van onderhandelen.

Afghanistanspecialist Bette Dam schrijft boeken over de Taliban, een daarvan gaat over Taliban-leider Mullah Omar. Ze heeft twee keer gesproken met diens voormalige lijfwacht. De actie van Trump kwam ook voor haar als een totale verrassing. "Niemand had dit verwacht, zelfs de onderhandelaars aan beide kanten niet", zegt ze.

"We proberen dit te begrijpen. Hoe kan de recente aanslag de reden zijn? Er zijn constant aanslagen. De oorlog is nog in volle gang, er is geen staakt-het-vuren, er vallen aan beide kanten doden. Een week eerder is er ook een Amerikaan gesneuveld. Dus waarom zegt hij nu af?" Dam denkt dat Trump een andere reden moet hebben. "Misschien vertrouwt hij het allemaal niet."

Akkoord

Volgens Dam was het een "unieke kans in Camp David omdat ook de Afghaanse president Ashraf Ghani er zou zijn". "Een akkoord zou voor Afghanistan een eerste stap zijn. Al blijft de vraag of de Afghaanse overheid en de Taliban de macht kunnen delen. Dat is natuurlijk de grote vraag."

Het akkoord waarover in Camp David gesproken had moeten worden, is alleen nog op hoofdlijnen bekend: de VS en de Taliban spreken af dat ze elkaar niet meer aanvallen, de Taliban moeten het geweld in Afghanistan beperken, de terroristen van Al Qaida en IS in Afghanistan aan banden leggen en ze moeten zorgen dat er geen terroristische aanslagen op doelen in westerse landen worden beraamd.

Positie

Verder zullen de Amerikaanse en de NAVO-troepen zich gefaseerd terugtrekken. "Dat betekent dat je Afghanistan buiten Kabul in feite overgeeft aan de Taliban", denkt Dam.

"Dat is ook de situatie van dit moment. Sterker nog, het zal moeite kosten om Kabul te behouden voor de regering die daar zit. Als de mensen in Kabul het zelf moeten uitvogelen, kan het heel bloedig worden. Dat weten de onderhandelaars ook. De positie van Trump is lastig, het proces wordt in de VS ook heel kritisch gevolgd."

Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, staan de Verenigde Staten nog steeds open voor een vredesakkoord met de Taliban. Maar hij verdedigt het besluit van president Trump om de ontmoeting in Camp David af te blazen. De onderhandelaars van de Taliban hebben volgens Dam laten weten dat ze graag willen dooronderhandelen over vrede.

'Afzeggen geheime ontmoeting Taliban is gemiste unieke kans'

STER reclame