Nieuwsuur

Deze Masai-vrouw maakt een einde aan vrouwenbesnijdenissen

Aangepast
Nieuwsuur

Een hele nacht verstoppen Nice Leng'ete en haar zus zich in een boom als ze worden opgehaald voor de ceremonie. Ze moeten besneden worden, net als de andere Masai-meisjes in hun gemeenschap op het platteland van Kenia.

De dan 8-jarige Leng'ete wil niet naar de ceremonie, waarbij ze met kracht wordt vastgehouden door meerdere vrouwen zodat iemand haar clitoris eraf kan snijden. Het zal pijn doen, ze zal veel bloeden en sommige meisjes gaan er zelfs dood aan. Ze overtuigt haar zus om ook niet te gaan.

De meisjes krijgen harde klappen van hun ooms voor hun ongehoorzaamheid. De volgende keer als de meisjes worden opgeroepen, gaat de zus van Leng'ete wel. Kort na de besnijdenis moet ze van school af en wordt ze uitgehuwelijkt aan een oudere man.

Maar Leng'ete houdt vol en zoekt steun bij haar grootvader die voor haar opkomt en ervoor zorgt dat ze niet besneden hoeft te worden. Het maakt haar tot een schande voor het dorp, maar het zorgt er ook voor dat ze haar school kan afmaken en zelfs kan gaan studeren. Want een niet-besneden meisje is voor haar gemeenschap geen echte vrouw, dus trouwen hoeft nog niet.

Vrouwenbesnijdenis is een naam voor alle ingrepen waarbij vrouwelijke geslachtsorganen om niet-medische redenen worden verwijderd. In sommige gevallen wordt (een deel van) de clitoris of de huid eromheen verwijderd, in andere gevallen ook de binnenste en de buitenste schaamlippen. De ingrepen leiden tot veel complicaties, van plasproblemen tot ernstige infecties en uiterst pijnlijke bevallingen.

Leng'ete is nu 27 jaar. Inmiddels werkt ze bij gezondheidsorganisatie Amref Flying Doctors, waar ze haar kennis inzet om gemeenschappen zoals die van haarzelf, ervan te overtuigen dat vrouwenbesnijdenissen niet nodig zijn.

"Om in zo'n gemeenschap iets te veranderen, moet je geduld hebben", zegt ze. In Masai-gemeenschappen hebben de mannen het voor het zeggen. Ze praat met Morans - jonge mannelijke krijgers die uiteindelijk met de meisjes moeten trouwen - en met de stamoudsten.

Op die manier overtuigt ze langzaamaan steeds meer stammen dat het stoppen met besnijdenissen noodzakelijk is voor de gezondheid van vrouwen. Het Amerikaanse Time Magazine zette Leng'ete daarom dit jaar op de lijst met 100 meest invloedrijke mensen ter wereld.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Deze Masai-vrouw maakt een einde aan vrouwenbesnijdenissen

De eerste vrouw

Op dit moment zijn er wereldwijd 200 miljoen besneden vrouwen. Meisjes tot vijftien jaar worden besneden om hun overgang van meisje tot vrouw te markeren. De afgelopen dertig jaar is het aantal besnijdenissen bij vrouwen gedaald met 14 procent - in Kenia zelfs het dubbele van dit percentage. Sinds 2011 zijn de verminkingspraktijken in dat land bij wet verboden.

In 2014 weet Leng'ete door te dringen tot de machtigste Masai-leiders, die hun eeuwenoude wet, geldig voor zo'n 1,5 miljoen Masai in Kenia en Tanzania, uiteindelijk aanpassen en zo formeel de vrouwenbesnijdenissen uit hun cultuur verwerpen. Ze is de eerste vrouw die de leiders, aan de voet van de Kilamanjaro-berg, weet aan te spreken.

Nog niet iedereen is overtuigd: jaarlijks lopen zo'n drie miljoen meisjes gevaar om besneden te worden. Vrouwenbesnijdenis zit vaak cultureel diep verankerd, en wetgeving vanuit de steden wordt niet altijd nagevolgd op het platteland.

Het ritueel gebeurt nu vaak 'ondergronds'.

Ernst Graamans, gedragswetenschapper

Ook al zijn de praktijken sinds 2011 verboden, het ritueel gebeurt nu vaak 'ondergronds'. "Niet tijdens een grote publieke ceremonie, maar 's nachts in het geheim", zegt gedragswetenschapper Ernst Graamans. Hij deed onderzoek naar de manier waarop Amref Flying Doctors meisjesbesnijdenis bij de Masai bestrijdt.

Toch is er volgens hem duidelijk veel verandering bij de Masai te zien, omdat steeds meer mensen beseffen dat het voor de gezondheid van de vrouwen beter is om niet besneden te worden. "Het doel is dat het in 2030 is uitgebannen."

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Reportage: Masai-vrouw strijdt tegen besnijdenissen