Nieuwsuur

Vaders die maanden betaald verlof krijgen: in Zweden kan het wel

Nieuwsuur
Geschreven door
Eelco Bosch van Rosenthal
verslaggever

Latte papa's, zo worden ze ook wel genoemd volgens Olle. "We drinken namelijk veel koffie om onze kinderen bij te kunnen houden." Hij is een van de vele Zweedse vaders die thuis blijft bij zijn kinderen. Dat zie je nergens zoveel als in Zweden.

"Ik ben 6,5 maand thuis geweest en blijf nu nog 1,5 maand thuis. Het is belangrijk voor onze maatschappij dat niet alleen vrouwen thuis blijven bij de kinderen, maar dat mannen dat ook doen", zegt Olle, die zorgt voor zijn zoontje Vilhelm.

Zestien maanden verlof

In Zweden krijgen beide ouders samen 480 dagen betaald vrij, zestien maanden. Ze mogen het verlof zelf indelen. Vergeleken met vaders in andere landen nemen die van Zweden een flink deel voor hun rekening.

"Acht maanden zijn voor de vader en acht voor de moeder. Maar je kan de andere ouder wel een deel van jouw verlof geven", zegt socioloog Ann-Zofie Duvander van de Universiteit Stockholm. "Drie maanden verlof moet je echt zelf opnemen, die kan je niet weggeven. Als je die niet gebruikt als vader of moeder, ben je ze kwijt."

In Nederland krijgen vaders slechts twee vrije dagen als hun kind geboren is. Als het aan de Europese Commissie ligt, gaat dat veranderen. De commissie wil dat kersverse vaders minimaal tien betaalde verlofdagen krijgen.

Daarnaast moet vier maanden vaderschapsverlof mogelijk worden. Brussel wil dat die maanden ook worden doorbetaald. Dat mag op een lager niveau, zolang ze maar minimaal net zo veel betaald krijgen als tijdens ziektedagen.

In de nieuwe cao van ING is geregeld dat werknemers een maand lang betaald vaderschapsverlof krijgen. Dat geldt voor vaders en niet-biologische moeders. Bijvoorbeeld in het geval van lesbische koppels.

De vrouw van Olle is blij dat haar man ook kan zorgen voor hun zoontje. "Het helpt de kinderen een goede band te krijgen met hun vader", zegt Elin. "Mijn eigen vader is ook een jaar bij me gebleven. Mijn zus en ik hebben echt een fantastische band met hem."

Olle mist soms wel zijn werk bij een ingenieursbedrijf. "Ik was een hoog tempo gewend in m'n dagelijks leven. Nu ligt het tempo lager, maar biedt het allerlei andere uitdagingen."

Zijn baas vindt het logisch dat Olle een tijd weg is. "Kinderen hebben hun ouders nodig. En ouders moeten een band vormen met hun kinderen", zegt Pia Hogman. "Werknemers moeten nieuwe dingen leren. Groei komt op vele manieren, dus dit kan iets positiefs zijn."

Minder inkomen

Maar hoezeer de Zweedse overheid het lange ouderschapsverlof ook promoot, het blijft ergens een luxe. Weliswaar wordt ruim 80 procent van het inkomen tijdens het verlof doorbetaald, via de Zweedse sociale verzekeringsbank, maar dat is niet alles.

"In de meeste gevallen nemen de moeders meer verlof op dan de vaders, omdat het gezin het zich anders niet kan veroorloven", zegt socioloog Duvander. "Hoogopgeleiden met een hoog inkomen delen het verlof over het algemeen eerlijker."

Wel betalen de meeste werkgevers iets extra's. "Dus de meeste ouders krijgen voor een deel van hun ouderschapsverlof tot 90 procent van hun inkomen. Maar natuurlijk ga je er in inkomen op achteruit."

Bekijk hieronder de reportage en het studiogesprek met Reinier Castelein, voorzitter van vakbond De Unie:

Vaders die maanden betaald verlof krijgen: in Zweden kan het wel