Nieuwsuur

Portugal groeit en bloeit weer, maar nog niet iedereen profiteert

Rop Zoutberg

"Drie jaar na de start van m'n bedrijf zeggen ze nog steeds dat ik gek ben. Totaal gek, want ik begon eraan zonder te weten wat de toekomst bracht." De Portugese Fátima Santos heropende na de crisis het textielbedrijf waar ze ooit werknemer was. Ze bedacht een nieuwe strategie en staat nu aan het hoofd.

"China doet er op dit moment ongeveer 45 dagen over om stoffen te leveren. Terwijl wij er, als de bestelling gedaan is, maximaal twee, drie dagen over doen", zegt Santos. "We zijn in staat om binnen die tijd aan de klant te leveren. Dit is voor ons de nieuwe markt."

Nu heb ik een prettig leven zonder zorgen.

Werknemer Amadeu

De productie in de fabriek draait nog niet op volle toeren. Twee derde van de oude werknemers keerde niet terug. Wie wel weer aan de slag kon, is zich bewust van het economisch wonder. "Dit is de kers op de taart. Nu heb ik een prettig leven zonder zorgen", zegt werknemer Amadeu.

'Dit is de kers op de taart'
De Portugese Fátima Santos heropende na de crisis het textielbedrijf waar ze ooit werknemer was. Ze bedacht een nieuwe strategie en staat nu aan het hoofd. De productie in de fabriek draait nog niet op volle toeren. Twee derde van de oude werknemers keerde niet terug. Wie wel weer aan de slag kon, is zich bewust van het economisch wonder. "Dit is de kers op de taart. Nu heb ik een prettig leven zonder zorgen", zegt werknemer Amadeu.

Hij kent veel mensen die tijdens de crisisjaren hun baan kwijt zijn geraakt. "Tienduizend mensen in dit gebied werden werkloos. Veel fabrieken zijn gesloten. Ik kom zelf uit Famalicão. Ook daar gingen veel fabrieken dicht. Veel mensen zijn hun baan kwijt, hele families."

Terwijl de economie in Noord-Europa weer op volle toeren draait, verkeert Zuid-Europa nog in crisis. Van een uitslaande brand is geen sprake meer, maar de problemen zijn nog niet voorbij.

Nieuwsuur kijkt in een vierdelige serie naar de situatie in Griekenland, Italië, Spanje en Portugal. Hoe werken die landen zich omhoog uit de crisis en hoe kijken ze naar de toekomst van de EU?

Er zijn meer ondernemingen die met hulp van de Portugese overheid overeind krabbelen. In het parlement zetelt een voor Portugal en Europa ongekende regeringscombinatie van socialisten, een links blok en de communistische partij. De regering geeft na jaren van bezuinigingen nadrukkelijk geld uit aan bedrijven, pensioenen en mensen met een minimumloon.

"De Portugezen kunnen nu naar de toekomst kijken met een vertrouwen dat er vier jaar geleden niet was", zegt João Oliviera, de fractievoorzitter van de communistische partij. "Ze zien dat er een alternatief is voor de politiek van de trojka. Het idee dat je niet los kon komen van de regels uit Brussel, is onderuit gehaald."

Trojka?

Portugal kwam in mei 2011 onder controle van de trojka, bestaande uit de EU, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds. Het land kreeg een steunpakket van 78 miljard euro in ruil voor drastische hervormingen en verhoogde belastingen.

Halverwege 2014 nam Portugal afscheid van het Europese steunprogramma en ging op eigen houtje verder. In de eerste jaren bleef het land streng bezuinigen, maar de huidige regering heeft gebroken met dat beleid en geeft dus weer geld uit.

De verwachte economische groei van Portugal bedraagt dit jaar 2,7 procent. Toch merken niet alle Portugezen daar wat van. Zo schrapen Jorge en Ines met twee freelance banen in het onderwijs net 1800 euro per maand bij elkaar.

"Ik werk al sinds m'n 18e en heb altijd de eindjes aan elkaar moeten knopen. Ik heb het financieel nooit breed gehad", zegt Jorge. Het stel heeft twee kinderen samen, maar ziet dat wel als een risico. "Alsof we financieel aan het speculeren zijn."

Hun onzekere contracten bieden weinig uitzicht op verbetering. Toch hebben veel landgenoten het nog veel zwaarder. "Het is eng als je bedenkt dat mensen om me heen die het betrekkelijk goed hadden, nu in de problemen zitten", zegt Ines. "Dan is kinderen krijgen zonder twijfel een risico. Zo voel ik het echt."

Voor Jorge en Ines voelt het krijgen van kinderen als een extra risico Rop Zoutberg

En dat gevoel hebben meer Portugezen. Tussen 2001 en 2015 daalde het geboortecijfer met meer dan 24 procent. Volgens deskundigen speelt de economische crisis daarin ook een rol.

Uit Europese statistieken blijkt dat in 2016 zo'n 87.000 kinderen werden geboren in Portugal. En daarmee staat het land onderaan de EU-ranglijst. Alleen Italië scoort nog slechter.

Bekijk hieronder de volledige reportage:

Portugal groeit en bloeit weer, maar nog niet iedereen profiteert
Er zijn meer ondernemingen die met hulp van de Portugese overheid overeind krabbelen. In het parlement zetelt een voor Portugal en Europa ongekende regeringscombinatie van socialisten, een links blok en de communistische partij. De regering geeft na jaren van bezuinigingen nadrukkelijk geld uit aan bedrijven, pensioenen en mensen met een minimumloon.