NOS Nieuws Politiek Aangepast

Flink deel oppositie steunt motie van wantrouwen, De Jonge gaat door

  • Motie van wantrouwen gesteund door PvdA, PVV, SP, GL, Denk, PvdD, Van Haga, FvD, BBB en Volt.
  • De Jonge biedt excuses aan voor gebrek aan informatie, niet voor betrokkenheid deal.
  • CDA: persoonlijke integriteit De Jonge niet ter discussie.
  • Veel fracties vinden de gang van zaken slecht voor de democratie.
Liveblog gesloten
  • De Jonge morgen gewoon bij de ministerraad

    Het was een spannende week voor minister De Jonge door de discussie over zijn betrokkenheid bij de mondkapjesdeal van 100 miljoen euro met Sywert van Lienden en zijn zakenpartners. Geheel tegen de politieke wetten en regels in wilde de minister voor Wonen vandaag in de Tweede Kamer opheldering komen geven.

    Want hij gaat nu niet over mondkapjes en in zijn vorige functie als minister van Volksgezondheid ging hij er ook niet direct over. Hij stond er dus min of meer als een combinatie van oud-coronaminister van het vorige kabinet, Hugo de Jonge en minister van het huidige kabinet. De Tweede Kamer accepteerde deze ongebruikelijke gang van zaken omdat opheldering het belangrijkst werd gevonden.

    Hij kreeg een motie van wantrouwen tegen zich ingediend, die ook betrekking heeft op het vertrouwen dat de Kamerleden in hem hebben als minister voor Wonen. 52 Kamerleden zien hem liever ook niet meer in die rol. Voor de Jonge is dat geen reden om op te stappen. Hij wil eraan werken om het vertrouwen terug te winnen.

  • De Jonge gaat door: ik heb een taak

    Minister De Jonge stapt niet op, laat hij na afloop van het debat weten. "Ik heb een taak te doen in het herstel van vertrouwen. Ja, het doet pijn dat er openlijk wordt getwijfeld aan je integriteit nadat je naar eer en geweten je werk hebt gedaan."

    "We voelen het allemaal zo dat we een loer gedraaid zijn", zegt De Jonge over de mondkapjesdeal. Hij zegt dat hij onbedoeld onvermeld heeft gelaten dat hij in de aanloop naar de deal wel degelijk contact heeft gehad en betrokken is geweest. "Ik heb bijgedragen aan de verwarring. Er is werk aan de winkel om het vertrouwen te herstellen." De Jonge belooft dat hij zijn werk naar eer en geweten zal blijven doen.

  • De hoofdelijke stemming is klaar

    De namen van de Kamerleden zijn een voor een worden opgelezen waarna zij 'voor' of 'tegen' hebben gezegd. De uitslag wijkt een beetje af van het totaal aantal zetels omdat niet alle Kamerleden aanwezig zijn.

    De uitslag van de motie van wantrouwen is 52 voor en 72 tegen. De uitslag van de motie van afkeuring is 24 voor en 100 tegen.

    Journalisten staan te wachten tot minister De Jonge naar buiten komt.

  • Weer een schorsing

    Om 22.10 uur zal er hoofdelijk over de twee moties worden gestemd. In de schorsing horen we dat ook Volt voor de motie van wantrouwen zal stemmen.

  • Minister Helder: er wordt met man en macht aan Deloitte-onderzoek gewerkt

    De Kamer wacht, ondanks dit debat over de mondkapjesdeal, nog op het rapport van accountantsbureau Deloitte. Deloitte onderzoekt in opdracht van het ministerie van VWS het inkoopbeleid tijdens de coronacrisis, met als onderdeel daarvan de mondkapjesdeal met Sywert van Lienden en zijn zakenpartners.

    De onderzoekers moeten miljoenen documenten beoordelen en krijgen soms niet meteen alle informatie waar zij om vragen. Minister Helder voor Langdurige Zorg hoopt dat het onderzoek voor de zomer klaar is, maar zegt dat ze dat niet kan garanderen. "Er wordt met man en macht aan gewerkt." Voor één grote deal van meer dan 100 miljoen euro (niet die van Van Lienden) is nog geen onderzoeksbureau gevonden.

    De coalitiepartijen willen dat er nog voor de zomervakantie delen van het onderzoek die wel klaar zijn naar de Kamer worden gestuurd. Maar of dat ook gaat gebeuren is onduidelijk.

  • Even een schorsing

    Het debat gaat om 21.45 uur weer verder met een reactie van de ministers. (Al loopt de planning meestal uit.)

  • Flinke minderheid Kamer zegt vertrouwen in De Jonge op

    PvdA-Kamerlid Kuiken dient namens verschillende oppositiepartijen een motie van wantrouwen tegen minister De Jonge voor Wonen in.

    In haar verklaring zei Kuiken: "Het gaat niet om de inhoud van een deal maar om het vertrouwen dat de samenleving kan hebben in het kabinet en in de ministers. Maar patronen herhalen zich zodat we weer teleurgesteld worden. Het valt mij zwaar maar ik moet concluderen dat de minister beperkt is in het lerende vermogen om eerlijk te zijn. Hij is niet tijdig en niet volledig geweest met informatie. Dan helpt een discussie over betrokkenheid niet. Met een zwaar hart dien ik deze motie in."

    De volgende partijen steunen de motie: PvdA, PVV, SP, GroenLinks, Denk, Partij voor de Dieren, Groep Van Haga, Forum voor Democratie, BBB. Zij vertegenwoordigen 61 van de 150 Kamerzetels. BBB dient ook nog een motie van afkeuring in. Over beide moties wordt vanavond nog hoofdelijk gestemd.

  • Het debat kan elk moment weer gaan beginnen

    De dinerpauze is voorbij. In de wandelgangen gaan geruchten over een motie van wantrouwen, ingediend door de PvdA, die door een vrij grote minderheid van de Tweede Kamer zal worden gesteund.

    Politiek verslaggever Ron Fresen in het Achtuurjournaal over het wantrouwen in de politiek:

    Ron Fresen: 'De politiek is behoorlijk gewond'
  • De Jonge: ik heb wantrouwen ook gevoed

    Minister De Jonge vraagt om vertrouwen aan de Tweede Kamer om verder te gaan. "Het was geen gemakkelijke week. Het heeft mij diep, diep geraakt. Ik dek niets toe", zegt De Jonge. Hij is niet betrokken bij de mondkapjesdeal, herhaalt hij. Maar hij had opener moeten zijn over hoe hij dan wel betrokken was.

    "Het wantrouwen in de politiek moeten we met elkaar bestrijden en ik heb dat wantrouwen ook gevoed", zegt De Jonge. "En daarom ben ik hier bij het debat aanwezig om een verklaring te geven over mijn betrokkenheid. Als antigif voor het gif dat we al te veel ruimte geven. Ik hoop de komende jaren met uw vertrouwen verder te kunnen werken."

    GroenLinks-leider Klaver vindt dat juist het onderscheid dat De Jonge maakt tussen betrokkenheid bij de contacten, maar geen betrokkenheid bij de deal, het wantrouwen in de politiek voedt. Ook PvdA-Kamerlid Kuiken heeft nog steeds wantrouwen, omdat De Jonge blijft zeggen dat hij niets met de deal te maken heeft, terwijl die er zonder hem niet zou zijn geweest.

    Minister de Jonge: 'Ik doe mijn werk naar eer en geweten'
  • Minister De Jonge tegen Kamerlid Agema: dat is een giftige beschuldiging

    PVV-Kamerlid Agema wil van minister De Jonge weten waarom hij er zo stellig over is dat het niet om het bevoordelen van een partijgenoot gaat. Van Lienden is CDA-lid en schreef mee aan het CDA-verkiezingsprogramma.

    Agema: "Ze wilden niet met hem in zee. En hij werd zelf door een bewaker van het terrein afgewerkt. En daarna komt zijn partijgenoot De Jonge hem te hulp. Een ambtenaar appt 'Hugo, ik ga op jouw verzoek knuffelen met Sywert '. Andere mondkapjesleveranciers zagen ineens hun deal afgeketst worden. Hoe kunt u volhouden dat dit niets met het helpen van een partijgenoot te maken heeft?"

    De Jonge noemt dit een giftige beschuldiging die op geen enkele manier blijkt uit de feiten. Hij verwijt Agema deze beschuldiging te maken omdat ze weet "dat die aan hem blijft kleven". Agema zegt dat zij maar een eenvoudig Kamerlid is dat vragen stelt en tegen wie zulke uitspraken ongepast zijn.

  • De Jonge: misschien dat Van Rijn wist dat Sywert al was afgewezen

    D66-Kamerlid Paulusma wil weten of De Jonge voor of tijdens zijn bemoeienis wist dat het bedrijf van Sywert van Lienden al was afgewezen door het landelijk inkoopcentrum voor hulpmiddelen (LCH).

    De Jonge kan zich dat niet herinneren en denkt dat als dat aan iemand is verteld, dat aan toenmalig minister Martin van Rijn is verteld. "Dat moet Van Rijn geweest zijn", zegt De Jonge. "Ik weet het niet. Ik ging er niet over."

    PvdA-er Martin van Rijn was van 23 maart tot 9 juli 2020 in het vorige kabinet tijdelijk de minister voor Medische Zorg. Hij volgde destijds Bruno Bruins op die oververmoeid was geraakt. Van Rijn is niet bij het debat aanwezig en ook geen minister meer.

  • Hoe gaat het in de plenaire zaal?

  • Minister De Jonge: ik was betrokken maar heb die deal niet gesloten

    Verschillende Kamerleden vragen minister De Jonge of hij wil toegeven dat er zonder hem geen deal met Van Lienden zou zijn geweest. SP-Kamerlid Hijink: "Waarom is het nu zo moeilijk om toe te geven dat door uw bemoeienis die deal is ontstaan? Zonder u was die er niet geweest, want het landelijk inkoopcentrum voor hulpmiddelen had Van Lienden al afgewezen."

    Ook PvdA-Kamerlid Kuiken vraagt De Jonge toe te geven dat zijn betrokkenheid groter was dan hij steeds heeft erkend. Ambtenaren konden de appjes van de minister niet negeren, zegt zij. "Bent u nu wel of niet de dealmaker geweest? Een ja of nee volstaat."

    De Jonge wil dat niet zeggen. Hij herhaalt dat hij de deal niet heeft gesloten, maar eerder meer informatie had moeten geven over hoe hij wel betrokken is geweest.

  • De Jonge: excuses dat er onvoldoende informatie naar Kamer is gegaan

    Minister De Jonge biedt zijn "oprechte excuses" aan de Tweede Kamer aan voor het onvolledig informeren van de Kamerleden over zijn betrokkenheid bij de contacten met Sywert van Lienden rond de mondkapjesdeal.

    De Jonge zegt dat hij vragen over zijn rol altijd naar eer en geweten heeft beantwoord. Maar hij had er beter op moeten toezien dat er complete informatie naar de Tweede Kamer werd gestuurd toen daar om werd gevraagd, zegt hij.

    "Ik heb nog eens heel goed teruggezocht hoe het nu precies zat, en ik had er meer bij moeten zeggen. Het was completer geweest als ik erbij had gezegd dat ik wel in de aanloop op verschillende manieren betrokken ben geweest bij de contacten. Maar ik ben niet betrokken geweest bij de deal. Ik ging er namelijk helemaal niet over."

    De Jonge zegt sorry voor betrokkenheid bij mondkapjesdeal
  • SP: hoe weten we of het beeld van vandaag compleet is?

    SP-Kamerlid Hijink vraagt aan minister De Jonge of het mogelijk dat er weer een heel ander beeld over de mondkapjesdeal ontstaat als het onderzoek van Deloitte klaar is.

    De Jonge zegt dat dat inderdaad kan, maar dat hij de Kamer liever nu al informatie wilde geven omdat het over het vertrouwen in hem als minister gaat. De Jonge: "Staatsrechtelijk kan het eigenlijk niet. Ik heb er daarom lang over nagedacht of het wel goed was om dit te doen. Maar omdat het om de vertrouwensvraag gaat heb ik toch maar de informatie gegeven die ik zelf aan Deloitte heb gegeven en waarover ik dus zelf beschik. Dat is een keuze van mij en het ongemak is inderdaad dat we niet weten of het compleet is."

    Accountantsbureau Deloitte onderzoekt in opdracht van het ministerie van VWS het inkoopbeleid tijdens de coronacrisis, met als onderdeel daarvan de mondkapjesdeal met Sywert van Lienden en zijn zakenpartners. De onderzoekers moeten miljoenen documenten beoordelen en krijgen soms niet meteen alle informatie waar zij om vragen. Minister Helder hoopt dat het onderzoek voor de zomer klaar is, maar zegt dat ze dat niet kan garanderen.