liveblog
NOS NieuwsAangepast

Halsema: mondkapjesplicht moet van kabinet komen • 'Meeste OMT-leden wilden verder gaan'

  • Premier Rutte en minister De Jonge kondigen vanavond een reeks strengere maatregelen aan. "We doen ons best, maar het virus doet het beter", zei De Jonge.
  • Burgemeester Halsema heeft een mondkapjesadvies aangekondigd voor vier grote regio's.
  • Het RIVM meldt vandaag 2921 nieuwe bevestigde coronabesmettingen.
  • Cijfers over de ontwikkeling van het virus vind je op deze site van de Rijksoverheid en het reisadvies voor verschillende landen staat bij het ministerie van Buitenlandse Zaken.
liveblog gesloten

Liveblog gesloten

We sluiten dit liveblog. Vanaf de vroege ochtend praten we je in een nieuw liveblog bij over al het coronanieuws. Goede nacht!

Geen publiek meer langs sportvelden, 'dus nu nog even genieten'

Voorlopig mag er geen publiek meer aanwezig zijn bij sportwedstrijden. Het is een van de nieuwe coronamaatregelen die het kabinet vanavond bekendmaakte. Hockeyvereniging Kampong in Utrecht vindt het jammer.

Geen publiek meer langs sportvelden: 'dus nu nog even genieten'

'Meerderheid OMT-leden wilde meer landelijke maatregelen'

Een meerderheid van de leden van het Outbreak Management Team had het beter gevonden als de regionale aanpak van de coronacrisis helemaal was opgegeven ten faveure van landelijke maatregelen. Dat zegt Andreas Voss, hoogleraar infectiepreventie en lid van het OMT.

Volgens Voss was men de afgelopen tijd binnen het OMT verdeeld over de kwestie, maar wilden de meeste leden landelijke maatregelen. Desondanks koos het kabinet er vandaag voor om, naast enkele landelijke maatregelen, onderscheid te maken tussen verschillende regio's.

"Voor de duidelijkheid van de burger had ik het op prijs gesteld als iedereen achter één beleid staat", zei Voss in Nieuwsuur. Hij refereerde aan mondkapjes in winkels. "Ik vind dat je dat landelijk had moeten doen en niet alleen in de grote steden. Bovendien: welke grote steden? Nijmegen is niet genoemd. Daar zijn ook veel besmettingen."

Halsema: mondkapjesplicht moet van kabinet komen

In de regio Amsterdam-Amstelland en nog drie veiligheidsregio's gaat het advies gelden om een mondkapje te dragen in publieke binnenruimtes, zei de burgemeester van Amsterdam eerder vanavond in een persconferentie. In het tv-programma Op1 kreeg ze later op de avond de vraag waarom ze zelf in haar stad geen draagplicht instelt. Volgens Halsema is dat juridisch niet haalbaar.

Halsema zei daarover juridisch advies te hebben ingewonnen, en bij het invoeren van een draagplicht "gaan we waarschijnlijk nat bij de rechter". Volgens haar moet het kabinet een landelijke aanwijzing geven voor een draagplicht. Ze benadrukte zelf vóór te zijn, in elk geval op plekken waar lastig afstand te houden is.

Hard bewijs is volgens Halsema niet nodig, ze sprak over het voorzorgsbeginsel: "Alle maatregelen die kunnen helpen, die kunnen voorkomen dat we cafés en theaters moeten sluiten, laten we dat doen en later evalueren of het geholpen heeft."

In dezelfde uitzending zei Jan Kluytmans, arts-microbioloog en lid van het Outbreak Management Team, dat het wetenschappelijk "niet keihard bewezen" is dat een mondkapje een positief effect heeft, om eraan toe te voegen: "Het is ook niet bewezen dat het geen positief effect heeft".

Kluytmans uitte zich eensgezind met Halsema dat het een besluit is dat landelijk genomen zou moeten worden. "Ik vind dat we hier veel te veel over praten, en dat we niet duidelijk een koers gaan varen."

'Als we een draagplicht invoeren, gaan we waarschijnlijk nat bij de rechter'

Topadviseur Trump: Van Dissel moet naar mondkapjesdata kijken

Anthony Fauci, de belangrijkste corona-adviseur van president Trump, reageert in Nieuwsuur op het Nederlandse mondkapjesbeleid. Het kabinet heeft vanavond een mondkapjesadvies aangekondigd voor verschillende regio's, maar niet voor het hele land. Fauci zegt dat hij het dragen van een mondkapje absoluut adviseert, al tekende hij erbij aan dat handhaven lastig is.

"Ongeacht het land zou ik mensen aanraden serieus te overwegen maskers te dragen om overdracht te voorkomen", zegt hij tegen het programma. "Genoeg informatie wijst erop dat mondkapjes zeer gunstig zijn voor het voorkomen van overdracht en het krijgen van een infectie." Fauci roept Jaap van Dissel van het RIVM op om "te kijken naar de snel toenemende hoeveelheid data over het belang en de effectiviteit van gezichtsmaskers".

De Amerikaanse immunoloog waarschuwt dat de situatie in Nederland zorgwekkend is, nu verwacht wordt dat er over een week 5000 besmettingen per dag bij komen. "Jullie gaan de verkeerde kant op en jullie zouden er goed aan doen die cijfers naar beneden te krijgen", aldus Fauci.

Restaurants in Marseille blijven open ondanks verbod: 'Genoeg is genoeg'

De restauranthouders in Marseille verzetten zich tegen de coronamaatregel van de overheid om de horeca in de stad te sluiten. Marseille is één van de zwaarst getroffen steden in Frankrijk.

Restaurants in Marseille blijven open ondanks verbod: 'Genoeg is genoeg'

Werkgeversorganisaties: begrip, maar testcapaciteit moet snel omhoog

Ondernemersverenigingen VNO-NCW en MKB-Nederland noemen de nieuwe coronamaatregelen pijnlijk, maar nodig. "Deze maatregelen vormen een laatste kans om ergere scenario's af te wenden en ons gedrag aan te passen", zegt Ingrid Thijssen, voorzitter van VNO-NCW. "Tegelijkertijd heeft dit pakket ingrijpende gevolgen voor veel van onze leden." De ondernemers willen daarom opnieuw met het kabinet en de vakbonden in gesprek over steun aan de zwaarst getroffen sectoren.

"Verder is het essentieel dat het kabinet de komende drie weken alles in het werk stelt om de testcapaciteit op te schalen, zodat we na deze fase het virus goed onder controle kunnen houden", vult Jacco Vonhof van MKB-Nederland aan. Ook de sneltesten en het bron- en contactonderzoek moeten opgeschaald worden, zeggen de ondernemers.

Horecaondernemers: geen lichtpuntje, situatie wordt uitzichtloos

Koninklijke Horeca Nederland (KHN) reageert boos op de nieuwe coronamaatregelen. Vanaf morgen moeten horecazaken door heel Nederland om 22.00 uur dicht. Binnen mag de horeca maximaal dertig gasten ontvangen, buiten maximaal veertig. Daarnaast zullen hotels geraakt worden door het advies om reizen zoveel mogelijk te beperken.

"Wederom is er geen onderbouwing voor de beperkingen", zegt KHN-voorzitter Robèr Willemsen. "Rutte had het in de persconferentie over clusters in de horeca. Maar ik zie dat niet terug in de RIVM-cijfers." Het is volgens de voorzitter daarom steeds moeilijker om draagvlak te vragen van zijn leden. "Er is totaal geen lichtpuntje. Niet eens een aanvullend steunpakket. Voor steeds meer ondernemers wordt de situatie uitzichtloos."

KHN denkt dat dat ondernemers de rekening krijgen van falend beleid. "Personeel dat getest moet worden, moet hier in Rotterdam soms zeven dagen wachten. Al die tijd kunnen ze niet werken, maar moeten ze wel doorbetaald worden."

Supportersverenigingen verontwaardigd over publiekstop

Supporterscollectief Nederland, een samenwerkingsverband van voetbalsupportersverenigingen, is teleurgesteld over het aangekondigde verbod op publiek bij sportevementen. "We begrijpen de noodzaak om het aantal besmettingen terug te dringen. Wel zetten we vraagtekens bij deze maatregel en missen we perspectief, zeker omdat de crisis nog wel langer gaat duren dan de drie weken waarvoor de huidige maatregelen gelden", zegt voorzitter Keuning.

"We hadden in het voetbal juist een manier gevonden om op een verantwoorde manier een beperkt aantal supporters toe te laten, en ondertussen onderzoek te doen hoe we dat kunnen opbouwen. We hopen dit snel te kunnen hervatten. Keuning spreekt van "een klap voor het voetbal en voor iedereen die zich heeft ingespannen om van de stadions een veilige omgeving te maken." Volgens de supportersverenigingen heeft dit negatieve gevolgen voor de financiële situatie van clubs.

Keuning vreest ook dat supporters nu op andere plekken dan in de stadions samen voetbal gaan kijken, "terwijl in het stadion juist een veilige omgeving is gecreëerd".

De maatregelen die morgenavond ingaan

Premier Rutte en minister De Jonge hebben een reeks nieuwe coronamaatregelen aangekondigd die de komende drie weken gaan gelden. We zetten ze even op een rijtje:

  • NOS
  • NOS
  • NOS
  • NOS
  • NOS

Halsema: mondkapjesadvies in vier grote regio's

Burgemeester Halsema van Amsterdam zegt dat in haar regio een dringend advies gaat gelden aan alle inwoners om in de publieke binnenruimte een mondkapje te gaan dragen. De detailhandel en de horeca worden gevraagd om een draagplicht voor de kapjes op te nemen in hun deurbeleid. Verder is het advies voor alle contactberoepen om een mondkapje te gaan dragen. Omdat het gaat om adviezen, wordt er niet op gehandhaafd, zegt Halsema.

De maatregelen gelden niet alleen voor Amsterdam. Burgemeester Halsema sprak ook namens de veiligheidsregio's Rotterdam-Rijnmond, Haaglanden en Brabant-Zuidoost (omgeving Eindhoven, Helmond). Over drie weken wordt opnieuw gekeken naar de maatregelen die Halsema nu aankondigt. Tegen die tijd moet het aantal besmettingen in de regio's met 40 procent zijn verlaagd.

Halsema: dringend advies om mondkapje te dragen in publieke binnenruimten

Persconferentie Amsterdam

Burgemeester Halsema van Amsterdam houdt een persconferentie over de maatregelen in Amsterdam. Die is hier live te volgen.

Vermogenstoets voor inkomenssteun mogelijk uitgesteld

Het plan was om de inkomenssteun voor zelfstandigen per 1 oktober te gaan versoberen. Dan zou het spaargeld gaan meetellen voor de hoogte van de steun. Premier Rutte zei vanavond dat hij dat nu niet echt een gelukkige maatregel vindt. Hij gaat met de sector overleggen om te kijken hoe de invoering van die vermogenstoets kan worden uitgesteld.

Rutte gaat winkelen met mondkapje op

Rutte zal een mondkapje opzetten als hij in zijn woonplaats Den Haag naar de winkel gaat. "Ik heb er nog niet over nagedacht, maar ik denk dat ik het wel doe." De premier denkt dat het weinig, maar mogelijk toch enig effect zal hebben.

Er zijn verschillende meningen over het nut van mondkapjes. Het OMT komt binnenkort met een nieuw advies. Maar omdat de besmettingsgraad in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zo hoog is, mogen winkeliers daar nu een kapje verplicht stellen. Als ook buiten de grote steden de besmetting oplopen, kan dat ook daar gaan gelden.

Eerder maakte hij bekend dat winkeliers mensen zonder mondkapje mogen weigeren:

Rutte: 'Winkeliers mogen mensen zonder mondkapjes weigeren'

Bruls tevreden over landelijke aanpak

Voorzitter van het Veiligheidsberaad Hubert Bruls is het eens met de landelijke aanpak waar het kabinet voor kiest. Volgens hem waren de veiligheidsregio's het daar "heel erg mee eens". "Ik zeg niet dat we blij zijn met de maatregelen, sommige zijn zeer ingrijpend en ook echt pijnlijk. Bij ons was er vooral eensgezindheid", zei hij op NPO Radio 1. "De cijfers gaan nu zo knalhard in de verkeerde richting."

Bruls had naar eigen zeggen op vrijdagochtend niet gedacht dat er nu landelijke maatregelen zouden worden afgekondigd. "Ik had rekening gehouden met maatregelen voor Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Maar ik voorspel dat we nog wel meer van dit soort ups en downs zullen hebben. Het kan zomaar zijn dat we in december weer in de beugels moeten stappen."

Nieuwe regels groepsgrootte

Ook is aangekondigd dat de regels over de omvang van groepen worden aangescherpt. Zo mag je thuis niet meer dan drie gasten ontvangen, buiten het eigen gezin. Gezelschappen buitenshuis, bijvoorbeeld in cafés, mogen niet groter zijn dan vier personen. Verder mogen in de buitenlucht maximaal 40 mensen bij elkaar zijn. Binnen is het maximum 30 mensen.

Minister De Jonge: "Uiteindelijk is er maar één ding belangrijk en dat is gedrag. Als iedereen zich voorbeeldig aan de regels zou houden, hoef je geen extra maatregelen te nemen. Maar het is moeilijk, dat blijkt. Daarom moeten we nu het aantal contacten drastisch beperken."

De Jonge: 'We moeten contacten verminderen, anders nieuwe strenge maatregelen'

Reisbewegingen beperken, niet met hele gezin winkelen

Het advies is verder om de reisbewegingen de komende drie weken zo veel mogelijk te beperken. "We zeggen in algemene zin: beperk je reisbewegingen", aldus Rutte.

Dat geldt ook voor de komende herfstvakantie. "Prima als je naar je stacaravan gaat, maar blijf dan daar. Ga niet heen en weer rijden. Blijf daar en kijk niet of de aardappels thuis toch goedkoper waren."

Winkelen moet volgens Rutte alleen gebeuren als het praktisch noodzakelijk is. "Ga niet met het hele gezin naar de Albert Heijn", zei Rutte.

Effecten binnen tien dagen tot twee weken verwacht

De eerste effecten van dit pakket worden verwacht na ongeveer tien dagen tot twee weken. "Als het niet werkt, kan het niet anders dan dat we naar nog strengere maatregelen gaan. Dan gaat het om het helemaal sluiten van de horeca en de cultuursector. Dan gaan we weer in een intelligente lockdown"

Over de mondkapjes zegt Rutte: "We zitten nu in de situatie dat we alles moeten proberen. Wij denken dat dit een goede aanvulling is."

Alle sport zonder publiek, advies om mondkapjes te dragen in winkels drie grote steden

Voor 'doorstroomlocaties', zoals musea en pretparken, gaan de burgemeesters bepalen hoeveel mensen er binnen mogen. In de drie grote steden (Amsterdam, Rotterdam en Den Haag) geldt het dringende advies om een mondkapje te dragen in winkels. Dat is geen verplichting, maar winkeliers mogen wel iemand weigeren als die geen mondkapje wil dragen. In de horeca geldt: de laatste klanten moeten om 21.00 uur binnen zijn. Om 22.00 uur sluiten de zaken.

De komende drie weken is alle sport zonder publiek, en de sportkantines gaan dicht. Bij de contactberoepen, zoals kappers, moeten klanten geregistreerd worden.

Rutte snapt dat het een zure appel is om doorheen te bijten, vooral voor ondernemers. "Maar we moeten de pijn verdelen. Natuurlijk heeft dit grote economische gevolgen, maar we kunnen het virus niet opnieuw laten oplaaien."

Rutte: 'Uiteindelijk bepalen wij samen of we het virus eronder krijgen'

'Werk thuis, tenzij het niet anders kan'

Het advies om thuis te werken wordt aangescherpt door het kabinet. Het wordt: thuiswerken moet, tenzij het niet anders kan. Als werkgevers dat niet goed handhaven, kan een bedrijf voor twee weken gesloten worden.

De Jonge: we doen ons best, maar het virus doet het beter

"Veel mensen doen het goed, maar het gaat ook vaak fout", zegt De Jonge . "Onder de streep is het niet genoeg. Er zijn 100.000 mensen besmettelijk. Dat betekent: van elke 170 mensen die je tegenkomt kan er één je aansteken. We verwachten binnen een week een stijging naar 5000 besmettingen per dag, zelfs met de maatregelen die we vanavond aankondigen." Half oktober verwacht De Jonge, met de maatregelen die nu worden ingevoerd, dat ruim 400 IC-bedden bezet zijn.

Het kabinet wil het aantal contacten sterk verminderen, drie weken lang. De regionale aanpak wordt opgeschaald naar een landelijke aanpak. "We doen ons best, maar het virus doet het beter. Daarom moeten we ingrijpen om het virus voor te blijven. We moeten tijdelijk een deel van onze vrijheden beperken, om ze niet prijs te geven."

"We schalen op naar landelijke maatregelen om het virus voor te blijven, de pas af te snijden", aldus De Jonge over de maatregelen. "Of we slagen erin om het aantal besmettingen te laten dalen, of we slagen er niet in en dan zijn er hardere maatregelen nodig, die ons dichter bij die intelligente lockdown van het voorjaar brengen." Hij vergeleek het virus met een moeilijk bij te sturen mammoettanker.

De Jonge: 'Niet maatregelen, maar ons gedrag maakt het verschil'

Landelijk strengere maatregelen

"Vanaf morgen 18.00 uur 's avonds gelden landelijk strengere maatregelen waarvan we voor het weekend dachten dat ze alleen in de steden nodig zouden zijn. Dat is een kwestie van voortschrijdend inzicht geweest", begon premier Rutte de persconferentie met minister De Jonge over nieuwe coronamaatregelen. "

Het aantal besmettingen loopt volgens Rutte zo snel op dat we achter het virus aan dreigen te gaan lopen. Volgens minister De Jonge is er geen onderscheid tussen veiligheid en de economie. "Het is het beste voor de economie als we de tweede lockdown weten te voorkomen."

Rutte: 'We pakken door met landelijke maatregelen'

Coronapersconferentie om 19.00 uur live

Om 19.00 uur geven premier Rutte en minister De Jonge een persconferentie over nieuwe coronamaatregelen. Een deel van de maatregelen lijkt al uitgelekt te zijn. Ingewijden weten te vertellen dat er "ingrijpende maatregelen" tegen de corona-uitbraak genomen worden die voor drie weken gelden.

De persconferentie is bij de NOS te volgen via de volgende kanalen:

Rechter verlaagt coronaboetes van drie overtreders

Drie mensen die verzet hadden aangetekend tegen hun coronaboete van 390 euro hebben strafvermindering gekregen. De rechtbank Midden-Nederland heeft een deel van het boetebedrag voorwaardelijk gemaakt. Daarbij is meegewogen dat overtreders weinig draagkracht hebben en dat het in een geval ging om een incidentele overtreding van iemand die te goeder trouw was.

Vandaag werd bekend dat sinds half maart 6872 keer verzet is ingesteld tegen een strafbeschikking op grond van de corona-noodverordening. Dat is 40 procent van alle gevallen. Het OM beoordeelt de zaken en brengt ze vervolgens voor de rechter of vernietigt de strafbeschikking.

Horeca-ondernemer: 'Dat ik mij ernstig zorgen maak, is een understatement'

Horecaondernemers reageren verontrust op de uitgelekte maatregelen. "De klap komt telkens in de horeca terecht. Ergens snap ik het wel, en misschien is het terecht, maar het voelt niet goed", zegt de manager van Hotel New York in Rotterdam, vooruitblikkend op de persconferentie van vanavond. "Het lijkt op de vorige keer, toen de horeca dicht moest. Het enige verschil is dat het nu geen zondag is maar een dinsdag." Ook de rest van de sector wacht bezorgd op de aankondigingen van premier Rutte en minister De Jonge.

Fauci: mogelijk pas eind 2021 weer terug naar normaal

De Verenigde Staten staan er niet goed voor nu de herfst begint, zegt de Amerikaanse immunoloog Anthony Fauci, de belangrijkste corona-adviseur van de regering-Trump. "Er zijn wel degelijk delen van het land waar het goed gaat, maar er zijn ook staten waar het aantal gevallen weer sneller stijgt", zei Fauci bij Good Morning America. "Ik hoop het niet, maar het zou best kunnen dat we een versnelling in de toename van het aantal sterfgevallen gaan zien. Dat wil je echt niet nu het weer kouder begint te worden."

In de VS zijn meer dan 7 miljoen corona-gevallen bekend. Met meer dan 200.000 doden heeft het land in absolute aantallen het hoogste sterftecijfer ter wereld.

Nieuwsuur spreekt vanavond uitgebreider met Fauci. Hij tempert de verwachtingen die mensen hebben van een coronavaccin. Ook houdt hij er rekening mee dat we pas tegen eind 2021 weer kunnen terugkeren naar het leven zoals dat was voor de coronacrisis.

Bruls: nu actie ondernemen, anders loopt Nederland vast

Voorafgaand aan het overleg met alle veiligheidsregio's over de coronacrisis, zei voorzitter Bruls van het Veiligheidsberaad dat het "evident" is dat er nu actie genomen moet worden om de verspreiding van het virus af te remmen. "Anders lopen we misschien al over een week helemaal vast."

Voorzitter Bruls: actie nodig om het tij te keren

Reisadvies België aangepast naar code oranje

Nederland heeft het reisadvies voor heel België aangescherpt naar 'code oranje' (alleen noodzakelijke reizen). Eerder was dat alleen voor Antwerpen, Brussel en omgeving.

Het advies wordt aangepast in reactie op een nieuw reisadvies van de Belgische overheid voor Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht. Die heeft België als 'rode zones' bestempeld, wat betekent dat reizigers die minimaal 48 uur blijven uit die provincies zich moeten laten testen in een Belgisch testcentrum. Reizigers uit andere Nederlandse provincies krijgen het advies om 14 dagen of voor de duur van hun verblijf in zelfquarantaine te gaan.

Na een verblijf in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, de stad Antwerpen, de provincie Luik en de provincie Waals-Brabant moeten Nederlanders na terugkeer tien dagen in thuisquarantaine. Uit een ander Belgisch gebied is die thuisquarantaine niet verplicht.

Burgemeester Tilburg: verkeerde afweging gemaakt over voetbalfeest

Burgemeester Weterings van Tilburg heeft zijn excuses aangeboden voor het voetbalfeest van afgelopen donderdag in zijn stad, waarbij de coronamaatregelen massaal werden overtreden. Hij zei in de gemeenteraad dat er een verkeerde afweging is gemaakt: de handhaving van de openbare orde woog daarbij zwaarder dan het belang van de coronavoorschriften.

Weterings zei in te zien dat zorgpersoneel en kwetsbare Tilburgers zich in de steek gelaten voelden toen ze de beelden van de honderden hossende en joelende voetbalsupporters zagen. Enkele partijen in de gemeenteraad hadden het debat aangevraagd om Weterings aan de tand te voelen over de gang van zaken. De burgemeester had toestemming gegeven voor het feest.

Vijf coronadoden in verpleeghuis Norg

In verpleeghuis De Omloop in Norg zijn vijf bewoners overleden aan de gevolgen van het coronavirus. In totaal zijn zeventien bewoners en vier medewerkers besmet, meldt het Dagblad van het Noorden. Dignis, de organisatie waar De Omloop onder valt, heeft het verpleeghuis afgegrendeld van de buitenwereld.

Vorige week waren er nog tien bewoners besmet. "Het is heel snel gegaan. We zijn erg aangeslagen", zegt een woordvoerder van Dignis. Volgens de woordvoerder wordt onderzoek gedaan hoe het virus in De Omloop is verspreid. "We hebben alle protocollen nageleefd."