NOS/Heleen Ekker
Klimaattop Glasgow

Terwijl de temperatuur letterlijk en figuurlijk oploopt in het overvolle congrescentrum in Glasgow waar de internationale klimaatconferentie plaatsvindt, proberen onderhandelaars uit de hele wereld er voor hun land nog uit te slepen wat er in zit. Officieel eindigt de top vandaag. Maar het verleden laat zien dat de meeste klimaatconferenties voortduren tot in het weekend.

Vanochtend is een nieuw tekstvoorstel gepubliceerd. Het is nog afwachten hoe landen hierop reageren. Vooral arme landen hebben erop aangedrongen dat daarin 'klimaatfinanciering' meer centraal staat, dat wil zeggen dat er meer aandacht is voor hulp aan landen die het meest kwetsbaar zijn voor overstromingen, extreme droogte en de stijgende zeespiegel als gevolg van de opwarming van de aarde.

In het Schotse conferentiecentrum passeren vandaag opnieuw tienduizenden mensen de strenge beveiliging. Eenmaal binnen krioelen ze door elkaar, en proberen ministers en andere onderhandelaars telkens weer andere onderdelen van teksten bij te schaven tot er levensvatbare compromissen ontstaan.

Obstakels

Er zijn volgens betrokkenen nog altijd een paar belangrijke obstakels, die te maken hebben met het al genoemde geld van rijke voor arme landen, de regels waaraan landen zich moeten houden bij de uitvoering van het Parijse Klimaatakkoord en de afspraak hoeveel graden de aarde nog 'mag' opwarmen. Gisteren zei de secretaris-generaal van de VN Antonio Guterres dat de top "zeer waarschijnlijk" niet de toezeggingen zal opleveren die nodig zijn om de mondiale opwarming te beperken tot 1,5 graad.

Wel zullen landen mogelijk afspreken dat ze voor eind volgend jaar alsnog die toezeggingen gaan doen. De kwestie van het geld is voor arme landen vaak nog belangrijker. Zij waren tot nu toe ontevreden met wat er op papier stond, en de vraag is hoe zij reageren op het nieuwste tekstvoorstel. Op het derde punt, dat van de regels, lijkt al wat meer beweging te zitten.

Na zes jaar onderhandelen is het de bedoeling dat nu eindelijk vastgesteld wordt aan welke regels landen zich moeten houden. "Er is meer bereidheid tot het sluiten van compromissen", signaleert Jos Cozijnsen, expert op het gebied van uitstoothandel, en frequent bezoeker van klimaatconferenties. Volgens hem komt dat omdat de VS nu weer helemaal aan boord is.

Olie- en gaswinning beëindigen

Hij is positief over de afspraak die China en de Verenigde Staten deze week maakten. "Eigenlijk ga je nu pas weer verder met de uitwerking van het Parijse akkoord, omdat Amerika weer meedoet. We hebben vier jaar achter de rug met een machtsvacuüm, omdat de VS ontbrak. Voor het maken van afspraken zijn China en de VS als grootste uitstoters nou eenmaal erg belangrijk."

Naast deze elementen heeft de top meer dan voorgaande klimaatconferenties veel deelakkoorden opgeleverd. Over ontbossing, methaan en fossiele overheidssteun bijvoorbeeld. Gisteren werd daarnaast bekend dat een paar extra landen zich aansluiten bij de zogenoemde Beyond Oil and Gas Alliance, een initiatief van Denemarken en Costa Rica om nieuwe, en in de toekomst alle, olie -en gaswinning te beëindigen.

Nederland sluit zich hier niet bij aan. En ook Groot-Brittannië, voorzitter van de klimaattop, doet niet mee. Frankrijk, Groenland, Ierland en Zweden doen dat wel, net als Wales en Québec. De Nederlandse regering zegt dat aardgas voorlopig nog nodig zal zijn in de energievoorziening.

Demonstranten op de klimaattop NOS/Heleen Ekker

Wel blijkt Nederland nog bezig om andere landen ervan te overtuigen ook mee te doen met de kopgroep, die stopt met overheidssteun voor fossiele projecten in het buitenland. Sinds Nederland zich na een aanvankelijke weigering alsnog aansloot, heeft de Nederlandse klimaatgezant Jaime de Bourbon de Parme geprobeerd andere Europese lidstaten over te halen om ook aan te haken.

Dat is inmiddels gelukt met Duitsland en Spanje, vertelde hij aan de NOS. Daarnaast is een formeel verzoek gedaan aan België en tijdens een diner in Glasgow ook aan Frankrijk. Beide landen moeten nog antwoorden.

"In Frankrijk is het nu een heel sterk politiek debat", zegt De Bourbon de Parme. "Daar zie je dat het ministerie van Financiën een ander beeld heeft dan de rest van de regering, dus we moeten afwachten of Frankrijk ook omgaat. Maar zo zie je dat diplomatie soms heel formeel gebeurt, maar ook informeel kun je af en toe de druk wat opvoeren."

STER reclame