Een kolencentrale in de VS; recent bleek uit een ander UNEP-onderzoek dat landen nog volop investeren in fossiele energie AFP
Klimaattop Glasgow

Klimaatplannen van landen zijn nog lang niet toereikend om de doelen die zijn gesteld in het klimaatakkoord van Parijs te halen. Dat staat in de nieuwste editie van het zogenoemde Emissions Gap Report, opgesteld door het milieuagentschap van de VN (UNEP).

In het akkoord, dat in 2015 door bijna 200 landen werd gesloten, werd afgesproken de opwarming van de aarde te beperken tot bij voorkeur 1,5 graad. Maar volgens UNEP koerst de aarde op basis van de nieuwste klimaatplannen van zo'n 120 landen deze eeuw af op een temperatuurstijging van 2,7 graden.

Alarmerende rapporten

De publicatie van het jaarlijkse onderzoek past in een reeks van alarmerende rapporten die zijn uitgebracht aan de vooravond van de klimaattop in het Schotse Glasgow, die zondag begint.

Zo meldde de weerkundige organisatie van de VN gisteren dat de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer vorig jaar een recordniveau heeft bereikt, ondanks een tijdelijke afname van de wereldwijde uitstoot ten tijde van de coronapandemie. Vorige week meldde de UNEP zelf al dat veel landen nog steeds plannen maken om in 2030 meer dan het dubbele van de hoeveelheid fossiele energie te produceren dan is afgesproken in het klimaatakkoord.

De aankomende top in Glasgow wordt gezien als belangrijkste bijeenkomst van wereldleiders over het klimaat sinds de klimaatconferentie in Parijs.

Het tijdperk van halve maatregelen en loze beloften moet eindigen.

Secretaris-generaal Guterres van de VN

De Britse premier Johnson zei al dat het hoogst onzeker is dat de bijeenkomst zal leiden tot nieuwe, vergaande afspraken. Die afspraken zijn volgens de UNEP-onderzoekers alleen wel nodig om de klimaatopwarming binnen de perken te houden.

Landen koersen met hun bijgestelde plannen af op een extra afname van 7,5 procent van broeikasgassen in 2030. Om zicht te houden op de gewenste 1,5 graad is een afname van 55 procent nodig, zo staat in het UNEP-rapport. Om ruim onder de 2 graden te blijven, wat de minimale eis is in het klimaatakkoord, is dat 30 procent.

Volgens secretaris-generaal Guterres van de VN toont het rapport dat de wereld nog altijd afkoerst op een "klimaatcatastrofe". Hij sprak in een persconferentie van een "donderende wake-upcall" en vroeg zich daarbij hardop af hoeveel wake-upcalls er nog nodig waren. "Het tijdperk van halve maatregelen en loze beloften moet eindigen", zei hij.

Correspondent Rolien Créton reisde af naar Groenland, waar de ijskap als gevolg van klimaatverandering sneller smelt dan ooit is gemeten:

Verslag uit Groenland: het land in de frontlinie van klimaatverandering

Michel den Elzen, onderzoeker bij planbureau PBL, schreef mee aan het UNEP-rapport. Volgens hem schieten nieuwe en bijgestelde klimaatdoelen "nog steeds tekort". Het PBL schrijft verder in een persbericht dat veel landen in hun plannen actie uitstellen tot na 2030. "Wat aanleiding geeft om te betwijfelen of landen hun netto-nul emissiedoel dan kunnen halen."

UNEP ziet wel een lichtpunt in de klimaatneutrale ambities, die zo'n vijftig landen nu hebben uitgesproken. Dat zou de temperatuurstijging met een halve graad kunnen beperken. Volgens de onderzoekers zijn de ambities vaak nog wel te vaag en incompleet.

"Daarom moeten de grootste uitstoters, de G20-landen, naar voren stappen met stevigere toezeggingen richting 2030 als we die 1,5 graad binnen ons bereik willen houden in dit cruciale decennium", zei Alok Sharma, voorzitter van de Glasgow-top, in een persbericht bij het UNEP-onderzoek.

STER reclame