Letterlijke sporen van slavernij: gevelversiering van een tabaksplantage in Kampen IJsselacademie

Overijssel gaat werk maken van zijn slavernijverleden. De IJsselacademie in Zwolle gaat met archiefonderzoek proberen om in kaart te brengen hoe bedrijven uit Kampen, Twente en de rest van de provincie slaven inzetten om goedkoop aan grondstoffen te komen.

"Het debat is nu natuurlijk volop gaande in de samenleving. Heel veel extremen worden uitgelicht. Juist met dit onderzoek willen we beide kanten laten zien", zegt historicus Martin van der Linde bij RTV Oost. "Ja, er waren hier mensen die aandelen hadden in plantages. Er waren ook mensen die pleitten voor de afschaffing van de slavernij. Het hele slavernijverleden is eigenlijk ook deel van ons eigen verleden."

In 2020 maakte de historicus van de IJsselacademie al een eerste inventarisatie op basis van archiefonderzoek. Dat leverde veel informatie op, maar was eigenlijk pas een begin. Om een compleet beeld te krijgen moet er nog flink in de archieven worden gespeurd. "Er liggen nog honderden archiefstukken uit de zeventiende tot en met negentiende eeuw die we graag onderzocht willen hebben", stelt hij.

Tabaksindustrie in Kampen

Nederland schafte de slavernij In 1863 officieel af. In 2023 wordt dat uitgebreid herdacht. De bedoeling is dat dan op basis van het archiefonderzoek in Zwolle en de andere archieven zowel een boek als een lesprogramma voor scholen beschikbaar komen - met specifiek Overijsselse voorbeelden.

Nu al is duidelijk dat daarbij de tabaksindustrie in Kampen een grote rol zal spelen. Bijna de helft van de Kampenaren leefde in de 19e eeuw van de fabricage van sigaren en pruimtabak. Ook met de textielindustrie in Twente zullen banden te vinden zijn.

De aandacht voor het slavernijverleden van Overijssel is de afgelopen jaren flink gegroeid. In navolging van Amsterdam en Rotterdam zijn ook in verschillende steden in Overijssel comités opgericht die de slavernij onder de aandacht willen brengen en levend willen houden. Vorig jaar werden in Deventer en Zwolle voor het eerst officiële herdenkingen gehouden rond Keti Koti, de afschaffing van de slavernij.

STER reclame