Talibanstrijders bij een bijeenkomst met sjiitische moslims in Kabul EPA

De amnestieregeling voor medewerkers van het voormalige bewind in Afghanistan blijkt een loze belofte, zegt Human Rights Watch (HRW) in een rapport. "Er komt niemand op uw deur kloppen", beloofde een Talibanwoordvoerder de oud-medewerkers vlak na de machtsovername in augustus, maar de praktijk wijst uit dat dat juist wel gebeurt.

Meer dan honderd voormalige politieagenten, militairen en leden van de inlichtingendienst in Afghanistan zijn sinds de machtsovername door de Taliban standrechtelijk geëxecuteerd of verdwenen. Dat blijkt uit interviews van de mensenrechtenorganisatie in vier provincies met nabestaanden van de slachtoffers, buren, ooggetuigen, medewerkers van de overheid en gezondheidsdiensten en ook met leden van de Taliban.

"Een deel van hen heeft zich laten overhalen zichzelf over te geven vanwege die belofte van amnestie", zegt correspondent Aletta André in het NOS Radio 1 Journaal. "Ze moesten zich registreren voor een brief die hun veiligheid zou garanderen, maar die registraties zijn volgens HRW op sommige plekken juist gebruikt om die mensen ter plekke te arresteren en te executeren."

Ook mensen die zich niet hadden laten registreren of waren ondergedoken werden door de Taliban opgespoord door middel van namenlijsten van werknemers van de vorige regering, op aangeven van de lokale gemeenschap of door huiszoekingen, die vaak 's nachts gebeuren.

'Hooggeplaatste leiders weten ervan'

Volgens de mensenrechtenorganisatie is er steeds meer bewijs dat hooggeplaatste leiders op de hoogte zijn van deze executies en verdwijningen die vaak door lokale Taliban worden uitgevoerd.

"Human Rights Watch stelt dat lokale leiders zich niet laten stoppen door de beloftes die in Kabul zijn gemaakt. Ze rekenen ter plekke met hun eigen vijanden af", aldus André. Beloftes van de leiders in Kabul dat ze de daders van die executies en arrestaties zullen opsporen en straffen, blijken in de praktijk niet te worden waargemaakt.

Persoonlijke afrekeningen

De Talibanleiders in Kabul zeggen dat het bij die executies en verdwijningen om persoonlijke afrekeningen gaat en dat ze niet politiek zijn, of dat het gaat om nieuwe misdaden en samenzweringen tegen de nieuwe regering. Daarom moeten ze los worden gezien van de amnestieregeling.

Volgens André klopt het wel dat er door de val van het vorige bewind op sommige plekken een machtsvacuüm is ontstaan, waardoor geweld en criminaliteit zijn toegenomen en er ook zeker persoonlijke afrekeningen kunnen plaatsvinden. "Maar Human Rights Watch heeft geen bewijs kunnen vinden dat de leiders in Kabul proberen de lokale leiders hiervoor verantwoordelijk te houden of er een eind aan proberen te maken", zegt André. "En honderd man, allen voormalige leger- of politiemedewerkers, is natuurlijk wel heel veel om allemaal af te doen als gewone misdaad."

STER reclame