Facebook-klokkenluider Frances Haugen aan het woord in het Europees Parlement AFP

In een hoorzitting die zo'n tweeënhalf uur duurde, heeft oud-Facebookmedewerker Frances Haugen de noodklok geluid in het Europees Parlement. Ze noemde de situatie bij Facebook een "urgente bedreiging" en zei dat er "veel op het spel staat".

Haugen maakte zich begin vorige maand bekend als klokkenluider. Ze bleek tienduizenden pagina's aan documenten te hebben gekopieerd voordat ze in mei bij Facebook vertrok. Documenten die samen een donker beeld schetsen van een bedrijf dat al jaren onder vuur ligt vanwege allerlei kwesties - van privacy tot moderatie. Facebook-topman Mark Zuckerberg noemde de beschuldigingen van Haugen vals.

Genoeg reden voor het Europees Parlement om haar te vragen hierover te komen getuigen. Er wordt gewerkt aan een nieuw Europees wetgevingspakket, de Digital Services Act (DSA), dat directe raakvlakken heeft met haar werk als klokkenluider. Eerder heeft ze al gesproken met het Amerikaanse Congres en het Britse parlement. Woensdag volgt nog een hoorzitting in het Franse parlement.

Haugen zei dat de DSA de potentie heeft om de nieuwe gouden standaard te worden. In haar ogen moeten de wetgeving en de uitvoering ervan sterk zijn. Ze stelde dat de situatie bij Facebook niet hoeft ze zijn zoals die nu is, ze sprak van "bewuste keuzes" van de top van het bedrijf.

De Europarlementariërs leken Haugen bijna als een adviseur te zien. Verschillende keren werd gevraagd hoe ze aankijkt tegen voorstellen uit het wetgevingspakket dat op tafel ligt. Ook de omgang met de algoritmes van Facebook, desinformatie en de impact op kinderen passeerden de revue.

Verder kwamen Facebooks nieuwe naam Meta en de bijbehorende strategie, focus op de metaverse, voorbij. Haugen merkte op dat het bedrijf blijkbaar wel bereid was om 10.000 ontwikkelaars aan te stellen die "gaan werken aan videogames", maar dat aantal niet extra beschikbaar stelt voor moderatie.

Facebook maakte in september bekend 40.000 medewerkers te hebben (deels via tussenpartijen) die zich bezighouden met de veiligheid op het platform. De klokkenluider merkte hierover op dat dit ontzettend weinig is op het totale aantal van bijna 3,6 miljard mensen dat maandelijks inlogt bij een van Facebooks bedrijven. Het sociale netwerk is dan ook in grote mate afhankelijk van automatische systemen om zijn platforms schoon te houden.

Aan het einde zei Haugen dat ze het Europees Parlement ziet als het "licht in de duisternis". Ook stelde ze ervan overtuigd te zijn dat er een wet komt die "tanden heeft". Hierop volgde, voor de tweede keer tijdens de hoorzitting, applaus.

STER reclame