Minister Grapperhaus en NCTV Aalbersberg ANP

Een nieuw rapport van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) over de radicalisering van Turkse Nederlanders is aanzienlijk milder over de rol van de Turkse president Erdogan bij de opkomst van salafisme dan een uitgelekte conceptversie waarover dit voorjaar ophef ontstond. Demissionair minister van Justitie Grapperhaus heeft de Verkenning islamistische radicalisering Turkse Nederlanders vanmiddag naar de Tweede Kamer gestuurd.

In de conceptversie, waar HP/De Tijd in februari over publiceerde, werd een verband gelegd tussen de "anti-westerse retoriek" van de Turkse president en de terroristische aanslag op een tram in Utrecht in 2019. Daarbij vielen vier doden. Maar in het huidige stuk staat niets over zo'n verband.

In de conceptversie zou de dienst ook hebben beschreven dat Erdogan een bewuste islamiseringsstrategie heeft, die ook in Nederland effect heeft. Ook dat staat niet in deze versie van het rapport.

Kamerleden reageerden in februari geschokt en eisten uitleg. Minister Grapperhaus legde uit dat de nota nog niet 'analytisch voldragen' was en zei het te betreuren dat het stuk op straat was komen te liggen.

Geen directe bedreiging

In het rapport wordt wel geconstateerd dat de "felle anti-westerse retoriek van de Turkse regering een negatief effect kan sorteren" en dat "ontwikkelingen in Turkije indirect van invloed kunnen zijn" op het gedachtengoed van Turkse Nederlanders.

Een toenemende radicalisering onder Turkse Nederlanders ziet de NCTV niet. Dat kan komen doordat het aantal extremistische predikers is afgenomen door gericht beleid daarvoor, tegelijkertijd is er weinig zicht op een mogelijke toename door het socialmediagebruik.

Al met al concludeert de NCTV dat een klein aantal jongeren nog steeds vatbaar lijkt voor een "onverdraagzame islamitische cours". Dat is geen directe bedreiging van de nationale veiligheid, aldus de NCTV, maar wel zorgelijk. Volgens Grapperhaus is het beeld in overeenstemming met eerder gepubliceerde dreigingsbeelden.

Verwerking persoonsgegevens

Op de werkwijze van de NCTV kwam veel kritiek toen NRC schreef dat er jarenlang privacygevoelige informatie over burgers is verzameld en gedeeld. Ook zouden medewerkers met nepaccounts op sociale media honderden politieke campagneleiders, religieuze voormannen en activisten hebben gevolgd.

De Tweede Kamer vroeg daar opheldering over. Grapperhaus schrijft dat bij het opstellen van de nieuwe analyse "terughoudend" is omgegaan met de verwerking van persoonsgegevens. Daardoor heeft de analyse volgens hem een "verkennend karakter" en worden "op hoofdlijnen de relevante ontwikkelingen met betrekking tot islamistische radicalisering onder Turkse Nederlanders" geschetst.

STER reclame